ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
2107 sonuç · toplam 2107 · “inşâ” · 27/88
01Mukaddim
Sözlük i anlamı “Öne geçiren veya alan.” e olan bu söz, “esmâ’ü’l-hüsnâ” y (Allah’ın güzel isimleri)dan olup a “Dilediği şeyi öne alan, öncelik e veren.” anlamında Allah’a nispet edilmektedir. Bu isim, Allah’ın doksan dokuz ismini veren sa…
Şa'bâniyye
öz. a. GuL*^) [Ar.] İ lâmî tarikatlerinden 16. yüzyüd ortaya çıkan, Halvetiyy tarikatının Şabân-ı Velî (öl. 976 1569) ’ye nispet edilen bir kolu nun adı ve bunun için kullan lan terim. şadırvan a. [< F. şâdurbâ < şâdurvân] Çoklukla cami avl…
adâletü’r-râvî
Hadis biliminde, hadis rivayet eden kimsenin sağlıklı bir yöntem izlemesi, hata ve kusurlardan uzak olması
Dârü’l-kıyâm
Ayağa kalkış ve diriliş yurdu; mahşer ve âhiret. İnsanların hesap için kıyam edeceği günü anlatan edebî tamlamadır.
kitâbet
kitâbe-i seng-i meza a. Mezar taşl rının üzerine nakşedilm ölen kişinin kimliği ile du içeren yazı, mezartaşı kitab si. kitâbet a. [Ar.] Hadis bi minde Hz. Peygamber’in hadi lerinin sahabe veya tâbiîn d neminde yazılı olarak tesp edilmesi i…
beytü’l-ma'mûr
Sözlükte “imar edilmiş ev” anlamma olan bu söz, yedinci gökte yapılmış, her gün yetmiş bin meleğin ziyaret ettiği ve ibadet yaptığı kutsal mekân. tas. Allah’ın tecellîgâhı olan inanan insanm kalbi
aynü’l-muhabbet
Allah insanların nesini seviyorsa onu sevmek, nesini sevmiyorsa onu sevmemek durumu
kavs-i urûc
kavs-i urûc a. (^^ ^>0 [Ar.] ta Sufî inancma göre “devir” te mi ile karşılanan ve bir varlığ değişim ve dönüşüm evreleri den olan, yükselişe geçilen y rım daire olarak da nitelenen e yüksek mertebe. Bu düzende rasıyla “madde, maden, bitk ha…
iki nefis, -fsi
i,^) [< Ar. nefs] “Öz, iç, ruh, kte can; ben, benlik, kendilik.” anladen mında insanm yaşama vasıflan, İs biyolojik özelliklerini ifade eden rin terim. Bu kavram, Kur’ân-ı hid, Kerîm’de 295 ayette “İnsanın nu- hem maddî varlığı hem de onda…
ashâbu’l-karye
Sözlük anlamı “İnsanların toplandığı yer, köy, kasaba” gibi anlamları olan bu terim, Kur’ân-ı Kerîm (Yasin suresi, 36 / 13 - 29) ’de korkunç bir sesle yok edildikleri bildirilen beldenin halkı için kullanılmıştır
Sem‘
İşitme ve duyma. Allah hakkında kullanıldığında bütün ses ve sözleri araçsız kuşatan ilâhî işitme sıfatını; insan için duyma yetisini ifade eder.
kirâmen kâtibin
LJ İnsanlann hayır ve şer, iyi v kötü bütün yaptıkları iş, eyle ve davranışları amel defterler ne kaydederek onları koruma la görevli melekler. Bu terim Kur’ân-ı Kerîm’de “Kaf sures ile “İnfitâr sures nde geçmektedir
kurbet
İnşam Allah’ yaklaştıran ve sevap kazanmaya sebep olan bütün eylemler ve davranışlar. Kureyş suresi a. Ç^j^ Jt^) [ Ar. “Sûretü’l- Kureyş” ] Kur’ân-ı Kerîm’in yüz al tmcı, iniş sırasına göre yirm dokuzuncu suresi olup “Tîn su resi” nden sonr…
zabt
b mmdan kusuru bulunma hadis ravîleri. zabt a. [Ar.] Hadis bilimin ravînin hocasından öğren hadisi, değiştirmeden veya reddüde düşmeden başkas rivayet edinceye ve kitab kaydedinceye kadar ezberin saklaması. § tam. zabt-ı gayr-ı tâm a. ji U.…
hazret-i hâmis
Tasavvuf düny sında, “insân-ı kâmil”in yar tıldığı âlem için kullanıla tasavvuf! terim
da hevâ
sa Sözlük anlamı, “istek, arzu, hela ves, sevgi. ” olan bu söz, nefsin ve akıl ve dince yasaklanan zararh im unsurlara karşı eğilimi ya da ta hak ve erdem yolundan saparak m, bencil duygulara yönelmeyi ifam, de eden bir tasavvuf terimi. yle…
Safâ ve Merve
Hac ve umre ib deti sırasında, hacıların uğr yeri olarak nitelenen iki te için kullanılan ad ve terim Kur’ân-ı Kerîm’de bu iki tep nin Allah tarafından konulm sembollerden olduğu “Bakar 581 safka sı suresi” nde ifade edilesi mektedir. den S…
Dârü’l-amân
Güven ve sığınma yeri. Can ve mal emniyetinin sağlandığı ülke, şehir veya korunaklı mekân için kullanılır.
sâhib-i Sıffîn
Siftin savaşmın ulu kişisi veya kişileri. mec. Hz. Âli
ebnâ-yı dehr
Dünya adamları, dünya işlerine bel bağlayan kimseler. ebnâ-yı zamân a. ^Lj ^Ll) Yaşayanlar, hayatta olan insanlar
ebnâ-yı beşer
İnsanoğlu, insan
Musavvir
Sözlük anlamı “Şekil ve özellik veren. olan bu söz, “esmâ’ü’l-hüsnâ 489 Mûseviyye < (Allah'ın güzel isimleri)dan olup k. sözlük anlamında Allah’a nispet edilmektedir. Bu isim, Kur’ân-ı Kerîm’de “tasvir” kavrammda, az beş ayette Allah’a nisp…
Rûh-ı ilâhî
İlâhî emre nispet edilen ruh. İnsandaki hayat ve idrak cevherini anlatır; Allah’ın zâtından ayrılmış bir parça anlamına gelmez.
âmî resûl
Peygamber mda karşılığı Arapça olan ve Kur’ân- “kıı Kerîm’de sıkça geçen, “Allah sectarafindan yeni bir kitap ve yeni uru bir şeriat düzenlemesi ile insanlık söz, için gönderilen kimse.” anlanunekle da terim, bk. peygamber yen Cibril veya C…