ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
51 sonuç · toplam 51 · “Latife” · 2/3
01Hayrî'den iki beyit
İstanbullu Hayrullah Hayrî Efendi · Şairin biri lirik, diğeri latifeli iki beyti kaynakta yer alır.
Letâif-i Hamse
İnsanın mânevî idrak merkezlerini kalp, ruh, sır, hafî ve ahfâ şeklinde beş latîfe halinde açıklayan tasavvuf tasnifidir. Etvâr-ı Seb‘a nefsin mertebelerini ve tezkiyesini öne çıkarırken Letâif-i Hamse kalbin ve ruhânî merkezlerin tasfiyesi…
Akıl
Mutasavvıflar ilâhî, ezeli ve ebedi gerçeklerin akıl yoluyla kavranamayacağını belirtir, nazari aklı reddeder ve Yeni Platonculugun etkisiyle keşf ve marifet anlayışlarıyla uyuşan farklı bir akıl anlayışı ileri sürerler. Tasavvuf dilinde in…
Nefs
veya Nefis. ع Nüfus Can, benlik, ruh; aşağı duygular. tas. a Kulun kötü huyları ve çirkin vasıfları, kötü his ve huyların mahalli olan latife, cism-i latif. Bu anlamdaki nefs kişinin en büyük düşmanı olduğundan onu ezmek, kırmak ve mücâhede…
Rakīka
İnce, yumuşak ve şeffaf şey. Tasavvufta kalbi incelten öğüt, menkıbe ve vecizelerle; kul ile Hak arasında bağ kurduğu kabul edilen mânevî latife için kullanılır. Rakīka-i nüzûl Hak’tan kula ulaştığı kabul edilen yardım ve medet bağı. Rakīka…
Ruh
Can, nefs, Cebrail. tas. a Mücerret insan latifesi (Kn). b Insandaki bilen ve idrak eden latife olup emr âleminden inmiş, (insandaki) hayvani ruha (cana) binmiştir, künhünü idrak mümkün değildir. c Insandaki hayvani ruh. Bu, latif bir madde…
Câhidiyye
Halvetiyye-Uşşakıyye tarikatının kollarmdan birinin adı. Kurucusu Cahidî Ahmed Efendi (öl. 1070 / 1659) olan bu tarikat, daha çok Çanakkale-Kilitbahir yöresinde tanmmış ve çevre edinmiştir. Şeyhin ölümünden sonra oğlu Abdüllatif Efendi tari…
la'net
Allah’ın ko rumasından, afv ve merhame 427 latîfe-i Rabbâniyye t tinden uzak kalması ve ahirette h ise cezalandırılması. 2. Beddua, ı ilenç, kargıma, kargış. n § tam Beddua, ı ilenç, kargıma, kargış. n § tam
Bâb-ı Meşîhat
Osmanlı’da şeyhülislâmlık makamı ve merkez teşkilatı. Fetva, ilmiye idaresi ve dinî bürokrasinin önemli kurumlarından biriydi.
Ahfâ
Çok gizli, âlem-i emrin (madde ve ölçü olmayan ve arşın üstündeki âlemin) beşinci ve son latîfesi (makamı, mertebesi). İnsana Âlem-i sagîr yâni küçük âlem denir. Âlem-i sagîr on kısımdan meydana gelir. Bunların beşi Âlem-i emrdendir. Bu beş…
Kutb-İ İrşâd
İnsanların irşâdına (doğru yolu bulmasına) ve hidâyetine (saâdete ve kurtuluşa ermesine) vesîle kılınan zâtların reisi. Kutb-i irşâd, âlemin irşâdı ve hidâyeti için feyzlerin gelmesine vâsıta olur. Kutb-i irşâdın her zaman bulunması lâzım d…
Hafî
Gizli, kapalı. 1. Usûl-i fıkıh ilminde, mânâsı açık olduğu hâlde söyleyenin maksadını ifâde etme husûsunda kapalı, gizli söz. "Kâtil mîrâsçı olamaz" hadîs-i şerîfinde kâtil lafzı hafîdir. Bu kelimenin, kasten bilerek adam öldürenin mîrâsçı…
Mizâh
Latîfe, şaka. Ben mizâh konuşurum, fakat doğru konuşurum. (Hadîs-i şerîf-İhyâu Ulûmiddîn) Alay, şaka ve mizâhtan kaçınınız. Zîrâ insanın şerefini kırar, vekarını (ağırbaşlılığı) azaltır. (Hazret-i Ömer) Az olmak şartı ile arada bir mizâh mü…
İzmir
İzmir · Türkiye · 976 Şevvâl - 978 Cemâziyelâhir arasında kadılık yaptığı ve görev başındayken vefat ettiği şehir. İlişkili kişi dosyası Pepegî Latif Efendi : Pepegî Latif Efendi (ö. 978/1570), ilmiye ailesinde yetişmiş; Tire, İstanbul ve E…
Merkezefendi Kabristanı
İstanbul · Türkiye · İstanbul'da vefat eden Abdüllatif Efendi buraya defnedilmiştir. Tıp doktoru olan oğlu Fâik Bey de vefatında babasının kabrinin yanına gömülmüştür. Mezar taşı kitâbesi, vefat tarihi tartışmasında belirleyici kayıt olmuşt…
Beyazıt Camii
İstanbul · Türkiye · Adana dönüşünde tayin edildiği dersiâmlık görevini yürüttüğü cami; burada birkaç defa toplu icâzet vermiştir. İlişkili kişi dosyası Harputlu Hoca Abdüllatif Efendi : Harputlu Hoca Abdüllatif Efendi (ö. 15 Eylül 1916), Ş…
İstanbul
İstanbul · Türkiye · Şeyh Sinân Karamânî'nin hizmetinde bulunup Abdüllatîf Efendi'nin sohbetlerinden istifade ettikten sonra geldiği şehir. Burada Kütahyalı Merkez Efendi'nin yanında hizmet etti ve ondan irşad izni aldı; ayrıca Kastamonulu…
Molla Arap Medresesi
Tire · Türkiye · Tire'de 40 akçe ile müderrislik yaptığı medrese; taşra basamağının son durağı. İlişkili kişi dosyası Pepegî Latif Efendi : Pepegî Latif Efendi (ö. 978/1570), ilmiye ailesinde yetişmiş; Tire, İstanbul ve Edirne medreselerind…
Fâtih medreseleri
İstanbul · Türkiye · Harput'taki ilk tahsilinin ardından İstanbul'a gidip girdiği ve icâzet aldığı medreseler. İlişkili kişi dosyası Harputlu Hoca Abdüllatif Efendi : Harputlu Hoca Abdüllatif Efendi (ö. 15 Eylül 1916), Şa‘bâniyye-i Halvetiy…
Üç Şerefeli Medrese
Edirne · Türkiye · 971 Cemâziyelâhirinde Bağdâdîzâde Ahmed Efendi'nin yerine müderris olduğu medrese. İlişkili kişi dosyası Pepegî Latif Efendi : Pepegî Latif Efendi (ö. 978/1570), ilmiye ailesinde yetişmiş; Tire, İstanbul ve Edirne medrese…
Medresetü'l-vâizîn
İstanbul · Türkiye · Dârülfünun'daki hocalığının yanı sıra kelâm dersleri okuttuğu medrese. Tenkîhu'l-kelâm'ı da Dârülfünun ile buradaki hocalığı sırasında kaleme almıştır. İlişkili kişi dosyası Harputlu Hoca Abdüllatif Efendi : Harputlu Ho…
Kudüs
Kudüs · Filistin · el-Vesâya'l-Kudsiyye 'yi 825 (1422) yılında burada tamamladı; Zeyniyye'yi Anadolu'ya taşıyacak olan Abdüllatîf el-Kudsî onu burada evinde misafir etti. İlişkili kişi dosyası Zeynüddin el-Hâfî : Zeynüddin el-Hâfî (1356–143…
Mekke
Mekke · Suudi Arabistan · 822 (1419) yolculuğunun asıl hedefi; Kudüs üzerinden hacca gitti ve dönüşte Abdüllatîf el-Kudsî ile birlikte Horasan'a geçti. İlişkili kişi dosyası Zeynüddin el-Hâfî : Zeynüddin el-Hâfî (1356–1435), Horasan’dan Mıs…
Merkez Efendi Kabristanı
İstanbul · Türkiye · Kaynakta geçen mekân Merkez Efendi Kabristanı , Sefîne-i Evliyâ içinde 8 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki defin, ziyaret ve çevresindeki kişi bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur.…