ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
298 sonuç · toplam 298 · “derece” · 11/13
01Delîl-İ Ferî
Aslî delîllere bağlı ve onlardan elde edilen ikinci derecede delîller. İstihsân, İstishâb, İstislâh, Örf ve âdet, Sahâbî (Peygamber efendimizin arkadaşlarının) kavli (sözü), fer'î delîllerden bâzısıdır. (Bkz. İlgili Maddeler) Müctehid (dînî…
Mecîd (el-Mecîd)
Allahü teâlânın Esmâ-i hüsnâsından (güzel isimlerinden). Büyüklüğü, yüceliği ve işlerinin güzelliği ile tanınan, övülen. Kur'ân-ı kerîmde meâlen buyruldu ki: Allahü teâlâ, nîmetler vermesi sebebiyle övülendir, Mecîd'dir. (Hûd sûresi: 73) Yâ…
Mutlak Müctehîd
Kur'ân-ı kerîmde ve hadîs-i şerîflerde açıkça bildirilmemiş olan hükümleri ve mes'eleleri, açık olarak bildirilenlere benzeterek meydana çıkarabilen derin âlim. Ehl-i sünnetin ameldeki mezheb imâmlarından her biri. (Bkz. Müctehîd) Fıkıh âli…
Mu'cize (mûcize)
Peygamberlerden aleyhimüsselâm peygamberliklerine delil olarak Allahü teâlânın izniyle meydana gelen hârikulâde (olağanüstü) haller. Bir şeyin mûcize olabilmesi için şu şartlar lâzımdır: Allahü teâlâ o şeyi mûtâd (alışılmış) sebepler dışınd…
Muhammed-Ül-Emîn
"Doğru sözlü ve güvenilir" mânâsına Peygamber efendimizin lakabı. Muhammed aleyhisselâmın peygamber olduğu kendisine bildirilmeden önce ve sonra hiç yalan söylemediği, bunun için de düşmanları arasında bile Muhammed-ül-emîn adıyla meşhûr ol…
Rikkat
Kalb inceliği ve yumuşaklığı. İslâm âlimleri, dîni, îmânı kuvvetlendiren ve ahlâkı güzelleştiren, şiirleri, kasîdeleri, ilâhîleri ve mevlidleri dinlemek; kalbdeki Allah sevgisini ve rikkati arttırır buyurmuşlardır. (Abdullah-ı Dehlevî) Rikk…
Murâd
1. İstenilen; arzû edilen şey. Sizden biriniz sefere çıkmak murâd ettiğinde kardeşlerine (vedâ edip) selâm versin. Zîrâ Allah onların duâları sebebi ile o kimsenin hayrını artırır. (Hadîs-i şerîf-İbn-i Mâce) Allah, bir kula zilleti murâd et…
Mücâhid
Allah yolunda din düşmanları ile çarpışan, cihâd eden. Benim yolumda mücâhid kimse, benim uhdemdedir (zimmetimdedir). Rûhunu kabzedersem onu Cennet'e vâris ederim. Memleketine döndürürsem sevâb veya ganâimle (harpte alınan mallarla) döndürü…
Müctehid Fil-Mezheb
Mezhebde müctehid; mezheb reisinin (imâmının) koyduğu usûl ve kâidelere uyarak, dört delîlden (Kitâb, yâni Kur'ân-ı kerîm, sünnet, icmâ', kıyâs, (Bkz. İlgili maddeler) hüküm çıkaran İslâm âlimi. Buna, müctehid-i mukayyed ve müctehid-i münte…
Feyziyye-i Cedîde Medresesi
İstanbul, Horhor · Türkiye · Adı iki defa müderrisler listesinden çıkarıldıktan sonra 1115'te (1703) Horhor civarında kendi inşa ettirdiği medrese. Önce hareket-i dâhil, ardından mûsıle-i Sahn derecesiyle buraya müderris oldu. İlişkili kişi…
Yenişehir
Yenişehir · Yunanistan · 992 Şevvâlinden 994 Recebine kadar kadılık yaptığı, Fenar’ın ilhâkıyla mevleviyet derecesine yükseltilen kaza. Yenişehr-i Fenâr, bugünkü Larissa. İlişkili kişi dosyası Martoloszâde Abdullah Efendi : Martoloszâde Abd…
Edirnekapı Dışı Kabristanı
İstanbul · Türkiye · 1138 Rebîülâhirindeki vefatının ardından Edirnekapı dışındaki kabristana defnedildi; kaynak daha ayrıntılı bir yer tarifi vermez. İlişkili kişi dosyası Bolevî Ali Efendi : Bolevî Ali Efendi (ö. 1725-26), Bolu’dan İstanb…
Trablusşam
Trablusşam · Lübnan · 1131 Rebîülâhir'inde Trablus-ı Şâm kazâsına tayin edildi, 1132 Şevval'inde azledildi. İlişkili kişi dosyası Has Ahur Hocası Hasan Efendi : Has Ahur Hocası Hasan Efendi (ö. 1723), İstanbul medreselerinde hâric ve dâhil…
Tebriz
Tebriz · İran · 1007 Rebîülâhirinde, kaza yeniden mevleviyet derecesine çıkarılarak kendisine verilen kadılık. İlişkili kişi dosyası Karaçı Sa‘dîzâde Mehmed Efendi : Karaçı Sa‘dîzâde Mehmed Efendi (ö. 1009/1601), babası Karaçı Sa‘dî’nin yan…
Kaygusuz Abdal Bektaşî Tekkesi (Kasrülayn)
Kahire · Mısır · Celvetî âdâb ve erkânını öğrenerek büyüdükten sonra Bektaşîliğe meyledip Mısır Kasrülayn'daki bu tekkenin şeyhi Hasan Baba'ya (ö. 1170/1756) intisap etti, ondan el aldı. Hasan Baba'nın kabrinin Bandırmalızâde Tekkesi'nin av…
Mahmud Ağa Medresesi
İstanbul · Türkiye · 1123 Cemâziyelâhir'inin 12. günü Mutavvelci Mehmed Efendi'nin yerine, ibtidâ dâhil itibarıyla Eyüp'teki bu medreseye tayin edildi. İlişkili kişi dosyası Has Ahur Hocası Hasan Efendi : Has Ahur Hocası Hasan Efendi (ö. 17…
Edirne — Dârülhadis Medresesi
Edirne · Türkiye · Yüksek dereceli medrese durağı Çalık Ya‘kūb Efendi 970/1562-63 dolaylarında Edirne Dârülhadisi’nde müderrislik yaptı. Hadis öğretimine tahsis edilen bu yüksek dereceli kurum, onun medrese hiyerarşisinde ulaştığı seviyeyi…
Kübreviyye Silsile Varyantları
Ammâr-ı Yâsir, İsmâil el-Kasrî ve Ehl-i beyt hatlarını birbirine karıştırmadan okumak. Kaynaklar arasındaki farklar ve gelenek içi anlatıların derecesi korunarak hazırlanmıştır.
Kübreviyye'nin Başlıca Halifeleri ve Kolları
Hârizm'den Buhara, Horasan, İran ve Keşmir'e yayılan irşad ağı. Kaynaklar arasındaki farklar ve gelenek içi anlatıların derecesi korunarak hazırlanmıştır.
Nurlar, Renkler ve Müşâhede Öğretisi
Kübrevî tecrübe dilinde görüntü, hâtır, latife ve ahlâkî dönüşüm. Kaynaklar arasındaki farklar ve gelenek içi anlatıların derecesi korunarak hazırlanmıştır.
El-Uṣûlü'l-aşere: On Esas
Necmeddîn-i Kübrâ'nın kısa fakat yoğun seyrüsülûk rehberi. Kaynaklar arasındaki farklar ve gelenek içi anlatıların derecesi korunarak hazırlanmıştır.
Kübreviyye'nin Anadolu'ya Taşınması
Moğol istilası, Necmeddîn-i Dâye ve XIII. yüzyıl Anadolu irfan çevresi. Kaynaklar arasındaki farklar ve gelenek içi anlatıların derecesi korunarak hazırlanmıştır.
Kübreviyye–Mevleviyye Temasları
Kurumsal soy bağı iddiasından tarihî ve mânevî temas alanına. Kaynaklar arasındaki farklar ve gelenek içi anlatıların derecesi korunarak hazırlanmıştır.
Necmeddîn-i Kübrâ'nın Eserleri ve Dinleme Kayıtları
Sahih nispetler, tartışmalı eserler ve el-Uṣûlü'l-aşere sesli kaydı. Kaynaklar arasındaki farklar ve gelenek içi anlatıların derecesi korunarak hazırlanmıştır.