Ammâr-ı Yâsir, İsmâil el-Kasrî ve Ehl-i beyt hatlarını birbirine karıştırmadan okumak. Kaynaklar arasındaki farklar ve gelenek içi anlatıların derecesi korunarak hazırlanmıştır.
Silsile neyi gösterir?
Silsile, mânevî yetki ve terbiyenin geçmişe bağlanma biçimidir. Her halka için modern biyografinin aradığı uzun süreli yüz yüze öğrencilik şartını ispatlamaz. Hırka, sohbet, teberrük, üveysî nispet ve sonraki topluluk hafızası aynı metinde birleşebilir.
Ammâr-ı Yâsir hattı
Necmeddîn-i Kübrâ'nın kendi anlatılarında en açık eğitim bağı Ammâr-ı Yâsir el-Bitlisî'dir. Yaygın tertip bu hattı Ebü'n-Necîb es-Sühreverdî, Ahmed el-Gazzâlî, Ebû Bekir Nessâc, Ebü'l-Kāsım Gürgânî, Ebû Osman el-Mağribî, Ebû Ali el-Kâtib ve Ebû Ali er-Rûzbârî üzerinden Cüneyd-i Bağdâdî'ye götürür. Nüshalarda ara isim ve sıralama değişebilir.
İsmâil el-Kasrî hattı
Bir başka nispet Necmeddîn-i Kübrâ'yı İsmâil el-Kasrî'ye bağlar. Bazı tertipler bu çizgiyi Abdülvâhid b. Zeyd ve Kümeyl b. Ziyâd üzerinden Hz. Ali'ye ulaştırır. Bu hat, Ammâr-ı Yâsir nispetini iptal eden rakip zincir değil, şeyhin çoklu eğitim bağlarından biri olarak okunmalıdır.
Ma‘rûf-i Kerhî'ye iki yol
Cüneyd–Serî es-Sakatî–Ma‘rûf-i Kerhî halkasından sonra kimi silsileler Dâvûd et-Tâî, Habîb el-Acemî ve Hasan-ı Basrî üzerinden Hz. Ali'ye ulaşır. Başka tertipler Ma‘rûf-i Kerhî'yi Ali er-Rızâ, Mûsâ el-Kâzım, Ca‘fer es-Sâdık, Muhammed el-Bâkır, Zeynelâbidîn ve Hz. Hüseyin üzerinden Hz. Ali'ye bağlar. Sitede ikisi “varyant” olarak tutulur.
Okuma kuralı
Listeyi tartışmasız kronolojik soy ağacı diye vermiyoruz. Doğrudan sohbet, hırka nispeti, gelenek içi kabul ve tarihî ihtimal ayrı etiketlenir. Böylece silsileye saygı ile tarih araştırmasının ölçüsü birlikte korunur.