tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
580 sonuç · toplam 580 · “Sıfat” · 10/25
01Kıyâm bi-nefsihî
Varlığı kendinden olmak ve hiçbir şeye muhtaç bulunmamak. Kelâm ilminde Allah’ın zâtî sıfatlarından biridir. Allah’ın varlığını sürdürmek için bir mekâna, taşıyıcıya, sebebe veya başka bir varlığa dayanmadığını; bütün yaratılmışların ise va…
emânet (II)
emânet (II) a. [< Ar.emn] Bu terim, peygamberlerin sıfatlarmdan biri olup Allah’tan aldığı vahiyleri aynen insanlara tebliğ etmekle görevli güvenilir kimseler için kullanılmıştır. Onlar için genel ve yaygın kanaat şudur: “Onlar İlâhî emirle…
Azîm
(- -M [Ar.] “Büyük, azametli” anlamında olan bu söz, “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah'ın güzel isimleri)dan “Pek bifyük, ulu, yüce.” anlamında Allah’a nispet edilmiştir. Kur’ân-ı Kerîm’de altı yerde (Bakara suresi, 2 / 255; Şurâ suresi, 42 / 4; Vâkı…
müneccî
“Kurtaran.” anlamında Allah’ın sıfatı olan terim. Kur’ân-ı Kerîm’in. “Hicr suresi” nde geçmektedir.
münezzil
“Kitap ve peygamber gönderen.” anlamında Allah’ın sıfatı olan terim. Kur’ân-ı Kerîm’in “Mâ'ide suresi” nde geçmektedir. Münfekkîn suresi a..^ü.) bk. Beyyine suresi
refik
Allah’ın sıfat l ve olarak, “O’nun her işinde yumu kışak olduğunu ve merhametsi refî'ü’d-derecât 564 olmadığım” ifade eden terim. Ayrıca bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de bir yerde “Nisâ suresi” nde Allah ve Hz. Peygamber’e itaat eden müminler için…
errâmiyye
(< Lljö [Ar.] İslâ kete mî tarikatlerden 9. yüzyıl ortala- s nnda Muhammed b. Kerrâm (öl. t 255 / 869) tarafindan kurulan e itikadî bir mezhep için kullanı n lan terim. Bunlara göre Allah, b arşta mekân tutmuştur, dolayıkete sıyla cisimdir;…
hayât (I)
hayât (I) a. [Ar.] “Yaşayan, diri olan” anlamında Allah’a at ha fedilen ve subûtî sıfatlan içinde gösterilen bir terim, “ölüm” (bk. bu madde) karşıtı.
Bâkî
Sözlük anlamı “sürüp gitmek, sebat etmek’ olan bu söz, “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah’ın güzel isimleriydin, olup Allah’ın sıfatı olarak “Varlığının sona ermesi düşünülemeyen” anlammdadır. Bütün İslâm âlimleri Allah’ın bu sıfatı etrafında görüş bi…
hat, -ttı
îslâm’m doğu şu ile birlikte Arap harflerini yazılış sisteminden kaynaklana ve bütün İslâm kültür ve mede niyetinde önemli bir yer edine güzel yazı sanatı için kullanıla bir terim. “Hüsn-i hat” olara da adlandırılan bu yazı sanat Emevî, Abb…
atık
Sözlük anlamı “Özgür, soylu, şerefli, güzel” olan bu te rim, Kâbe ve Hz. Ebû Bekir için kullanılan bir sıfat olarak bilinmektedir.
Hâfid
ve a. [< Ar.hafd] “Zalimleri alçaltan, değerini düşüren ve Allah dostlarını yücelten.” anlammdaki bu söz, “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah’ın güzel isimleri)dan olup Allah’a izafe edilmiştir. Kur’ân-ı Kerîm’de olmamakla beraber “Hâfid” adı Allah’ın…
fetânet
Becerikli ve üstün zekâ gücüne sahip pey gamberlerin sıfatı.
hallâk
Bu te rim, “hâlik” sözünün mübalâğ biçimi olup Allah’ın sıfatı olara geçmekte ve Kur’ân-ı Kerîm’d iki ayette yer almaktadır. bk. hâlik
Halîm
Sözlük de anlamı, “Sabırlı, akıllı, ağırbaşlı.” lolan bu söz, “esmâ'ü’l-hüsnâ” z, (Allah’ın güzel isimleriydin, olup öl “Kudretli olduğu hâlde birdenbire ve öfkelenip cezalandırmayan, zada man içinde gelişmelere göre ceza vermeyi uygun bula…
halîfe (II)
halîfe (II) a. [< Ar.half] tas. Sözlük anlamı, “birinin arkasından gelmek, yerine geçmek.” olan bu söz, Allah’ın isim ve sıfatla rıyla kendisine en mükemme bir biçimde tecelli ettiği “insankâmil” (bk. bu madde) mertebe si için kullanılan bi…
celîl
Sözlük anlamı “Yüce, ulu, azametli” olan bu söz, “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah'ın güzel isimleri)dan olup “Azamet sahibi, mertebesi en yüksek olan” anlamında Allah’ın ismi ve sıfatıdır. Kur’ân-ı Kerîm’de “zü’l-celâl” (er- Rahman suresi, 55 / 27 v…
Câmi (I)
Câmi (I) a. [< Ar.cem'] Sözlüklerde “Bir araya getirmek, toplamak” biçiminde açıklanan bu söz, “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah’ın güzel isimleri)dan olup “Kıyamet günü insanları bir araya toplayan.” anlamında Allah’a nispet edilmiştir. Buna göre bu…
esmâ
GL-I) [Ar. ism’in ç. b.] “İsimler" anlamındaki bu söz, başka kelime ve terkiplerle birleşerek yeni terimler oluşturur. § tam. esmâ-i hüsnâ a. Ç^ı^ o Uçul) bk. esmâ'ü’l-hüsnâ esmâ-i İlâhiyye a. (^11 fLJ) bk. esmâ-i hüsnâ esmâ-i nebi a. (^. U…
Eş‘ariyye
Ebü’l-Hasan el-Eş‘arî’nin görüşleri çevresinde şekillenen Sünnî kelâm ekolü. Akıl yürütmeyi bütünüyle reddetmeden Kur’ân, sünnet ve erken dönem rivayet geleneğini esas alır. Özellikle Şâfiî ve Mâlikî çevrelerde yayılmış; Allah’ın sıfatları,…
câ'il
“Yaratan, bir varlıktan başka bir varlığın oluşumunu sağlayan.” anlamında Allah’ın sıfatı olan terim. Kur’ân-ı Kerîm’de “Bakara suresi” inde geçmektedir.
gâlib
ve s. [Ar.] Her işinde üstün, yenilmez, başarısız olmaz, her işinde dilediğini dilediği biçimde yapar ve bu işinde sınır yoktur sıfatlarma haiz Allah (Allah’ın sıfatlarından). Kur’ân-ı Kerîm’de en açık olarak “Galibim alâ emrihi.” biçiminde…
bhâm
Çl^l) [Ar.] Hadis büiminde, hadislerin senetlerinde veya metinlerinde şahıs adı vermeyerek onların yerine “filân, falan kimse” gibi belgisiz sıfat kullanma yöntemi.
Samed
“Sıkıntıya düşüldüğü zaman kendisine baş vurulan kimse.” anlamında olan bu söz, “esmâ'ü’lhüsnâ” (Allah’ın güzel isimleri)dan olup Kur’ân-ı Kerîm’de “İhlâs suresi” (112 / 2) nde “Herkesin sığınacağı yegâne varlık” olarak geçmektedir. Bu söz,…