ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
732 sonuç · toplam 732 · “şifâ” · 10/31
01arş (I)
arş (I) a. jt) [Ar.] Sözlük anlamı “yükseklik, yükçe yer” olan bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de ve hadislerde İlâhî hükümranlık ve taht anlamlarıyla geçmektedir. Kur’ân-ı Kerîm’de “Yusuf’ suresi ile “el-Neml” suresi nde “taht” anlamında kullanılmı…
aşkın
Allah’ın mekândan mü nezzeh olduğunu, evrenin dı şında ve ötesinde bulunduğunu e ifade eden bu terim, Kur’ân-ı a Kerîm’in “Hac suresi” n veya “En'âm suresi” t nde söz konusu edilen “yüce, -ı ulvî, ulu, âli” sıfatlarıyla niteri lenmesi netic…
Berr
Q [Ar.] Sözlük anlamı “Sadakatli, vefakâr, iyiliksever” olan bu söz, “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah’ın güzel isimleri)dan olup Allah’ın sıfatı olarak “Yarattığı kullarına karşı rahmeti ve mağfireti bol, lütfü ve ihsanı sonsuz” vasfmı ifade etmekte…
ebkâ
“Verdiği nimetler kalıcı ve sürekli olan.” anlamında Allah’ın sıfatı. Bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de “Tâhâ suresi” nde geçmektedir.
Gafûr
Sözlük anlamı, “Örtmek, gizlemek.” olan bu söz, bağışlayıcı, yarhgayan, merhamet eden sıfatlarıyla “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah'ın güzel isimleri)dandır. Bu terim, türevleriyle birlikte Kur’ân-ı Kerîm’de 230 yerde geçmektedir. Bununla birlikte A…
refî'ü’d-derecât
bLjjiı [Ar.] “İnsanların manevî derecelerini yükselten.” anlamında Allah’ın sıfatı.
akâ'id
Uü) [Ar.akîde’nin ç. b.] İslâm dininin temel ilkeleri, inanılması ve öğrenilmesi zarurî olan kaideler. Kur’ân-ı Kerîm’e göre (Enbiyâ suresi, 21 / 25) bütün peygamberlerin tebliğ ettiği akaidin temelini “tevhid” inancı oluşturmuştur. Yine Ku…
Gaffâr
ve s. [Ar.] Kullann suç ve günahlarını bağışlayan Allah (Allah'ın sıfatlarından). Kur’ân-ı Kerîm’de en açık olarak “Bilin ki O azîzdir, gaffardır.”; “O gajfârdır.” ayetlerinde geçmektedir.
hannân
Bu terim, ü “Çok merhametli, çok şefkatli.” u anlamında Allah’ın sıfatlarınldandır. ki” harâbât a. [Ar.] Tasavvuf i” ehli tarafından “dergâh” (bk. bu a madde), “tekke” (bk. bu madde), “hânkâh” (bk. bu madde) ve “zâviye” (bk. bu madde) ye ve…
Müzdelife
Kutsal topraklarda, hac mevsiminde, bili Arafat’tan inen Müslümanlarm in toplanarak zikir, dua ve vakfe ncı ile Allah’a yaklaşmalarından dolla layı bir araya geldikleri yere verilen ad. riat Müzill a. [Ar.] Sözlük anlamı, nah “Zelil, aşağıl…
muhzî’l-kâfirîn
“Rezil rüsva eden, utandıran.” anlamında Allah’ın sıfatı olan bu terim, Kur’ân-ı Kerîm’de “Tevbe suresi” nin ikinci ayetinde geçmektedir.
mn] müşebbihe
mn] müşebbihe a. [Ar.] İslâm gü tarihinde, Allah’ın sıfatlarını inbu sanın sıfatlarına benzeterek inân” san biçimli (antropomorfist) bir an tanrı düşüncesi yaratmaya çahşan bir akım için kullanılan terim. Bu inanca göre Allah’ın eli, n.” ko…
Hâdî
“Doğru yolu gösteren, hidayet eden, hayır ve mutluluk veren.” anlammdaki bu söz, “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah’ın güzel isimleri)dan olup “İnsana akıl, muhakeme ve zarurî bütün bilgileri veren, ebedî mutluluğu sağlayacak manevî yolu gösteren.” an…
Ah li-ümm
Anne bir erkek kardeş. Aynı anneden doğduğu hâlde babası farklı olan erkek kardeşi gösteren klasik nesep ve ferâiz terimidir.
mübin
“Açıklığa kavuşturan, açık seçik olan, gerçekleri açıkça ortaya koyan.” anlamında Allah’ın bir sıfatıdır. Kur’ân-ı Kerîm’de 119 ayette geçmektedir.
Mu'tî
Ç^U.) [Ar.] Sözlük anlamı “veren.” olan bu söz, “esmâ’ü’lhüsnâ” (Allah’ın güzel isimleri)dan olup sözlük anlamında Allah’a nispet edilmektedir. “Mu'tî” adı, sadece Allah’ın doksan dokuz ismini veren İbn Mâce rivayetindeki listede de yer alm…
Ah li-eb
Baba bir erkek kardeş. Aynı babadan doğduğu hâlde annesi farklı olan erkek kardeşi gösteren klasik nesep ve ferâiz terimidir.
gâfîr
gâfîr a [Ar.] Allah’ın sıfatı olarak “Tövbe eden, af dileyen kullarını bağışlayan, mağfiret sahibi olan, günahkâr kulların günahlarını silen.” anlamında kullanılan bir terimdir. Bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de “gâfirü’zzenbî” (günahı bağışlayandı…
Hüdâvendigâr
Efendi, hükümdar ve yüce kişi. Farsça kökenli bir saygı unvanıdır. Tasavvuf tarihinde özellikle Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî için kullanılmış; onun şahsına ve irfan mirasına duyulan hürmeti ifade etmiştir.
kizb
Lİ) [Ar.] Hadis biliminde ravînin adalet sıfatma sahip ol madığmı ifade eden bir terim Ehil olmayan veya Hz. Peygamber’e yalan isnat ederek uydur ma hadis söyleyen kimselerin hadislerindeki tutarsızlıklar şöy le tespit edilmiştir: Bir hadis…
hakem
İslâmî inanç çerçevesinde birden fazla kişi arasmda oluşan ihtilâfları çözmek için taraflarca belirlenen veya tayin edilen kimse. Kur’ân-ı Kerîm’in “En'âm suresi” nde mealen “Habibim de ki size içinde açıklanmış bir hâlde o kitabı indiren A…
kıdem
jî) [Ar.] Allah’ın varlığ nın başlangıcınm bulunmama ve başkasına ihtiyaç duymaks zın varlığını sürdürmesi, anlamında Allah’a nispet edile “selbî” sıfatlardan biri.
Fâtır
Yoktan yaratan, varlıkların ilk düzenini kuran. Allah’ın güzel isim ve sıfatlarından biri. Kelime göklerin ve yerin yaratıcısı anlamındaki fâtırü’s-semâvâti ve’l-ard tamlamasında geçer. Tasavvufî tefekkürde yaratılışın sürekliliğini ve her…
kâfi
“Koruyan, yeten.” anlamında Allah’ın sıfatı. Allah’ın kuluna “kâfi” olması, onu koruması, ona vekil olması, yol göstermesi, şahit olması demekkâfir 386 tir. Kur’ân-ı Kerîm’irı “Bakara suresi” nde mealen “Ey habibim, sen onların düşmanlığınd…