tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
2382 sonuç · toplam 3232 · “Kül” · 35/100
Arşivin bazı koleksiyonları şu anda güncellenemiyor. Sonuçlar eksik veya son başarılı okumaya ait olabilir.
01mürâhik
fık. İslâm hukukunda, ergenlik çağma inşa girmek üzere olan çocuk. Bir ıfatı başka ifadeyle, dokuz yaşma m’in ulaştığı hâlde henüz âdet gör nde meyen kızlar, on iki yaşma gir diği hâlde henüz ihtilâm olma yan erkekler için kullanılmakta lar…
icri takvîm
icri takvîm a. Hicrî-kamerî veya hicret-ay takvimi olarak da adlandırılan İslâm dünyasının dinî takvimine verüen ad. Bu takvim, Kur’ân-ı Kerîm’in “Tevbe suresi” ne ve Hz. Peygamber’in hadislerine dayanılarak oluşturulmuş; Rasul-i Ekrem’in h…
azil, -li
azil, -li a. [Ar.] Sözlüklerde, “Ayırmak, uzaklaştırmak’ anlamında olan bu söz, birinin görevine son verme, görevden uzaklaştırma için kullanılan bir fıkıh terimi.
beyit -yti
1. “Ev, hane, menzil, konak, mesken” anlamında olan bu söz, “Aynı vezinde iki dizeden oluşan bir nazım birimi.” olarak İslâmî edebiyatta, özellikle de Divan Edebiyatı alanında kullanılan bir terim olarak yaygınlık kazanmıştır. 2. tas. Kalp,…
âyetnâme
ed. Tasavvuf! ede biyatta mutasavvıf şairlerin Kur’ân-ı Kerîm’in ayetlerinin faziletlerini şürleştiren eserler için kullandıkları terim. k âyetullah a (4JILD [Ar.] Şiâ’nın “isnâaşeriyye” (oniki imam) âlim ve fakihleri için dinî ve bi ) lims…
mekrûh
Sözlük anlamı, “Sıkıntılı, hoşa gitmeyen, çirkin ve kötü görünen şey. ” olan bu söz, şâri' (bk. bu madde) in yapılmasmda kesin ve bağlayıcı tarzda bir engel görmediği işler, eylemler ve davranışlar için kullanılan terim. Kur’ân-ı Kerîm’de b…
hezl
Q>) [Ar. ] İslâm hukukunda sözün anlamını ve hükmünü h kasdetmemekle gerçekleşen ve düşünce üe ifade arasında bilinçli uyumsuzluk durumunu doğuran ciddiyetsizlik anlamında kullanılan bir terim. hıdrellez a. [T. < Ar. Hızır + İlyâs] İslâmî-T…
illiyet
k Evrende, her hadisenin bir sei bebi olduğunu ifade eden bu terim, genellikle felsefede ve ke ) lâm biliminde kullanılmıştır. m
imâm-ı mübîn
imâm-ı mübîn a. tas. Tasavvuf inancma göre arş için kullanılan söz. Bundan amaç, sekizinci feleğin arşı taşımasıdır; yani arş gökyüzünde en yüksek mertebedir.
amennâ ve saddaknâ
amennâ ve saddaknâ a. [Ar.] Genellikle Kur’ân-ı Kerîm veya ayetler okunduktan sonra söylenen “Sadaka-llahu’lazîm” ibaresi için “İnandık ve tasdik ettik.” anlamında kullanılan bir söz.
mesâ'il
“Sorulan ve irdelenen konular s veya şeyler.” anlamında fıkıh ve a kelâm terimi. Fıkıh dalmda hem fetvaya konu olan sorunlar hem < de mezhepler içinde veya mez ] hepler arasında ortaya çıkan son runlar bu terim ile ifade edilr miştir. Kelâm…
mesâlih
QJL^) [Ar. maslahat’ın ç. b.] Sözlük anlamı “îyi, uygun, elverişli, maksada uygun olan, yararlı.” olan “maslahat” (bk. bu madde) teriminin çokluk biçimi olan bu söz, ayet ve hadislerin yorumlanması sırasmda içtihat m gözetilirken dinî bakım…
Ahmediye (I)
Ahmediye (I) a. [Ar.] İslâmî tarikatlerden olup 14. yüzyılda ortaya çıkan ve Ömer el-Halvetî ’ye nipet edilen bir büyük tarikatın kolu için kullanılan ad.
abede
İbadet edenler, kullar, tapınanlar.
metâf
“Tavaf edilen yer.” anlamında ve “mescidü’lharâm” (bk. bu madde) içerisinde bu ibadet için ayrılan yere verilen ad ve bu yer için kullanılan terim
husûf namazı
husûf namazı a. Ay tutulması üzerine kılman iki veya dört rekât namaz için kullanılan bir terim.
âhid
Bu terim, Allah’ın tek ve bir olmasmı ifade eden sıfatlanndan biri için kullanılmıştır. 2. Hadis biliminde, yalnızca bir ravînin kendisinden bir tek hadis rivayet etmiş olduğu kimse. Hadis biliminde, yalnızca bir ravînin kendisinden bir tek…
mukâyaza
Sözlük anlamı, “Değişmek, değiştirmek.” olan bu terim, İslâm hukukunda bir malın başka bir mal ile değiş tokuş, yani trampa edilmesi anlamında kullanılmıştır.
bedel
ÜJ lAr. ] Sözlük anlamı, “Karşılık, bir şeyin yerine geçen, ivaz, denk” olan bu söz, İslâmî terim olarak “1. Alışverişte satılan mala karşılık ödenen para veya verilen mal. 2. Bazı ibadet ve borçların aslî şekliyle yapılamaması durumunda uy…
Cehennem
Âhirette inkârcıların ve günahkârların azap göreceği yer. Kur’ân’da cehennemin tabakaları, kapıları, bekçileri ve farklı azap tasvirleri çeşitli âyetlerde anlatılır. Tasavvufî metinler cehennem korkusunu kulluğun başlangıç saiklerinden biri…
bedî'iyyât
Peygamberi övmek amacıyla kaleme alman ve her beytinde en az bir bedîî sanatm bulunması zarurî olan kasidelere verilen ad. Bu tarz şürler Hz. Peygamber’in sağlığmda iken yazılmaya başlanmış, sonradan yaygmlaşmıştır. Başlangıçta aydm kesimin…
akânîm
akânîm ç.a Ç-ilsi) [Ar.uknûm’in ç. b.] Sözlük anlamı “Asıllar, kökler.” olan bu söz, Hristiyanhğm üç kutsal değeri için kullanılmıştır.
münâzara
Gerçeğin ortaya çıkarılması yönteinlerini veya ilkelerini araştırarak belli bir disiplin altında irdeleme ve inceleme konusunu benimseyen bilim dah için kullanılan terim.
müneccim
Ç^d [Ar.] İslâmî bilimlerden, insanları ve olayları etkilediği inancına dayanan ve gökbilimi adıyla anılan bilim dalı uzmanı için kullanılan terim, astrolog.