hezl

Q>) [Ar. ] İslâm hukukunda sözün anlamını ve hükmünü h kasdetmemekle gerçekleşen ve düşünce üe ifade arasında bilinçli uyumsuzluk durumunu doğuran ciddiyetsizlik anlamında kullanılan bir terim. hıdrellez a.

[T. < Ar. Hızır + İlyâs] İslâmî-Türk kültürünün daha çok Batı Türk dünyasında yaygın olarak kutlanan ve dinî bir inanç çerçevesinde oluşan halk bayramı.

Bu söz, halk arasmda ölümsüzlük mertebesine ulaştıklarma inanılan Hızır ve İlyas peygamberin yılda bir defa 6 mayıs günü bir araya geldiklerine inanılan gün için kullanılmaktadır. Eski takvime göre yıl iki bölüme ayrılmaktaydı. Birinci bölüm, 6 mayıs (23 nisan) günü başlayıp 26 ekim (8 kasım) gününe kadar 186 gün süren ve “Hızır günleri” olarak adlandırılan yaz mevsimi; ikinci bölüm, 26 ekim (8 kasım) günü başlayıp 6 mayıs (23 nisan) gününe kadar 179 gün süren ve “Kasım günleri” olarak adlandırılan kış mevsimi idi.

Bu takvime göre yaz başlangıcı 6 mayıs günü olup aynı zamanda halk inancına göre Hızır ile İlyas’ın buluşma günü olarak da benimsenmiş ve “hıdrellez” sözü bundan oluşmuştur.