tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
2382 sonuç · toplam 3232 · “Kül” · 22/100
01ilhâm-ı Rahbânî
ilhâm-ı Rahbânî a. tas. Allah tarafından insanm ruh dünyasına telkin edildiği kabul edilen duygu için kullanılan kelâm terimi.
ısbâh
Tasavvuf ehli arasmda çerağ ve kandil için kullanılan terim.
elif lâm râ
elif lâm râ a. [Ar.] Kur’ân-ı l Kerîm’de beş sure (“Yûnus su 2. resi”; “Hûd suresi”; a “Yûsuf suresi”; “İbrâhim suresi”; “Hicir suresi” n nin başmda bulunan ve a kendi adlarıyla okunan harfler (bk. hurûf-ı mukatta’a). < elif-nâme a. i< Ar.e…
müstefîz
Hadis biliminde, “haber-i vâhid” (bk. bu madde) in en üst aşaması için kullanılan terim.
ba's
Sözlük anlamı, “Yönlendirmek, harekete geçirmek, uykudan uyandırmak.” olan bu terim, kıyamet gününde Allah’ın âhiret hayatmı başlatmak üzere ölüleri yeniden diriltmesi anlamında kullanılmıştır. Bu söz, genellikle “ba'sü ba'de’lmevt” (bk. bu…
âliki Mezhebi
âliki Mezhebi a. Dört büyük fıkıh mezhebinden biri olup Hicrî yılın ikinci yüzyılında Medine’de doğan ve İmam Mâlik b. Enes (öl. 179 / 795) tarafindan oluşturulan ve geliştirilen, ismini de kurucusundan alan, sonradan “Mâlikiyye” olarak da…
deccâl (I)
deccâl (I) a. [Ar.] Tek tanrıh dinlerde kıyamet alâmetlerinden sayılan ve insanları doğru yoldan saptırmaya çalışacağı ve olağanüstü güçlere sahip olduğu söylenen kimselere verilen ad. Bu terim, Kur’ân-ı Kerîm’de doğrudan doğruya geçmemekte…
ilhâd
Allah’ın varhğı ve birliği ile dinin temel şartlarını inkâr etmek, dinî inaçları hafife almak veya küçümsemek anlamında kullanılan bir felsefe ve kelâm terimi. Kur’ân-ı Kerîm’de “Hac suresi” nde geniş olarak ele alman bu konunun unsurlan ar…
âlik
İslâm inancına göre, cehennemi idare eden meleklerden biri için kullanılan ad.
müstecâr
Kâbe’nin güneybatı duvarı ile Rüknülyemânî arasmda bulunan yer için kullanılan ad.
Selmâniyye
Selmân-ı Fârisî’yi mânevî rehber ve örnek kabul eden tarihî zümreler için kullanılan ad. Kaynaklardaki kullanım her zaman kurumsal bir tarikatı göstermez; Selmân-ı Fârisî’ye duyulan özel bağlılığı ifade edebilir.
arasât
Boş ve kullanılmayan arsa anlammdaki bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de geçmemekle beraber kelâm ve tefsir kaynaklarında “Kıyametin kopmasından sonra dirilecek olan insanların toplanacağı ve dünyada yaptıkları ve işledikleri amellerinden dolayı sorg…
Ka'be-nâme
ed. Tasavvufî edebiyatta mutasavvıf şairlerin Ka'be şehrinin faziletlerini şiirleştiren eserler için kullandıklan ad.
arz (I)
arz (I) a. [Ar.] Yeryüzündeki bir noktanın ekvatora uzaklığını anlatmak için kullanılan terim, enlem.
kâ'im
“Her şeyi görüp gözeten, koruyan.” anlamında Allah'ın zatî sıfatlarından biri olarak kullanılan terim. Kur’ân-ı Kerîm’de “Âl-i İmrân suresi” k nde geçmektedir.
Kâ'imiyye
şîa inancın k da, on iki imam düzenini benimseyen Şiî mezhebinde “isnâaşeriyye” (bk. bu madde) fırkası içinde on ikinci imam için kullanılan “kâ'im” sözünü ve unvanını benimsemelerinden dolayı bu cemaate verilen ad.
müstaz'af
Kur’ân-ı Kerîm’de yer alan ve sosyal hayat içinde ezüen, aşağılanan, horlanan veya kensini öyle hisseden ya da sayılarının azlığmdan dolayı arkasız ve güçsüz olan kimseleri iafde etmek üzere kullanılan terim, “müstekbir” (bk. bu madde) karş…
istîlâd
Bir kimsenin çocuk edinme amacıyla cariyesini hamile bırakması ve cariyenin hürriyetine kavuşm ile sonuçlanan hukukî süreç. istilâm a. [Âr. ] flk. Hac deti sırasında tavaf yapılı “Hacerü’l-esved”in yanına lindiğinde el sürme, onu ö ya da te…
alâ şarti’s-sitte
alâ şarti’s-sitte a. (cJIL^ ^ a [Ar.] Hadis biliminde, “kütüb-i e sitte” (bk. bu madde)nin hepn sinde rivayetleri bulunan ravî için kullanılan terim. -
tâgüt
Sözlük anlamı, ber “Sınırı aşmak, çok azgınlık göslar termek, çoğalmak, su taşmak.” dan olan bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de geçen ve Aüah’m kulları için mel çizdiği sınırlardan saptıran, bayrı, züarmca yaratümışlık üstü komde numunda tutulan var…
a'râf
Uâi> J) [Ar. arf’ın ç. b.] “Yüksek yer, burç.” alamındaki bu terim, cennet ile cehennem arasında bulunan ve bu iki yeri birbirinden ayıran surun üzrinde bulunan en yüksek tepenin adı için kullanılmıştır. Kur’ân-ı Kerîm’in yedinci suresinin…
in'âm (I)
in'âm (I) a. ÇLcj) [Ar.] İslâmî inançta Allah’ın insanoğluna rızık vermesi, ihsan ve lütufta bulunması anlamında kullanılan bir terim. Bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de değişik türevleriyle on sekiz ayette yer almaktadır (bk. M. F. Abdülbâkî, el-Mu…
ihrâm keffâreti
ihrâm keffâreti a. Hac ve umre ibadeti sırasında “ihrâm” (bk. bu madde) yasaklarmm bozulması karşılığı yerine getirilmesi gereken bedeller için kullanılan terim. Bu konu Kur’ân-ı Kerîm’de “Bakara suresi, 2 / 196 ve Mâ'ide suresi, 5 / 95”nde…
sıvış yılı
sıvış yılı a. Bazı İslâm devletlerinde, özellikle de OsmanlIlar döneminde hicri ve mâlî yıllar arasmdaki eşitliğin korunması için her otuz üç yılda bir defa düşülen hicri sene için kullanılan terim. s