ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
66 sonuç · toplam 535 · “fâtih” · 2/3
01kadir gecesi namazı
kadir gecesi namazı a. Bu mübarek gecede kılman nafile namaz için kullanılan terim. Bu namazda her rekâtta “Fâtiha”dan sonra “Kadr suresi” ile üç kere “İhlâs suresi” okunur ve her iki rekâtte selâm verilir. Kaç rekât kılmacağı hakkında kesi…
bayram
Dinî ve millî değerler bakımmdan kutsal ve özel önemi olan, ayrıca bu değerlerin topluca kutlandığı gün. Dinî bayramlar yılda iki defa kutlanmaktadır. Birincisi Ramazan Bayramı olup “ıyd-1 fıtr” olarak da adlandırılmaktadır. Bu bayram halk…
elham
ÇJI) [< Ar.el-hamdu li’lâhi] Kur’ân-ı Kerîm’in ilk suresi olan “Fatiha suresi”nin kısaltılmış biçimi, bk. Fatiha suresi
el-hamdülülah
el-hamdülülah cüm. [ < Ar. el + hamd + -li + Allah] 1 “Allah’a şükür, Cenab-ı Hakka şükürler olsun, Allah’a hamd ol sun.” anlamında bir dua sözü. 2 bk. Fatiha suresi’nin bir başka adı. bk Fatiha suresi el-hamdülillahi Rabbi’l-Âlemîn cüm. bk…
kırâ'at (II)
kırâ'at (II) a. [Ar. ] Namazın aher bir rekâtında kıyam duruen munda iken Kur’ân-ı Kerîm’den ayetler okuma için kullanıre lan terim. Namazda bu okuma, e sesli veya sessiz olmak üzere iki yi şekilde yapılmaktadır. Namazda an “kırâ'at”ın okun…
hâcet namazı
hâcet namazı a. Bir ihtiyacm karşılanması ve ortadan kaldırılması veya çok arzu edilen bir konunun gerçekleşmesi için Allah’a dua etmek amacıyla kılınan namaz için kullanılan bir terim. Dört sünnî mezhep ve Caferîlerce “müstehab” (bk. bu ma…
hâcet penceresi
hâcet penceresi a. Din büyükleri için yapılan türbelerin dış cephelerinde yapılan ve ziyaretçilerin önünde dua veya Fatiha okuduğu pencere.
âmin
Okunan dua ve sonunda “kabul buyur” anlammmda onun kabulü için söylena nen söz. Kitâb-ı Mukaddes’te Alde pek çok yerde “amen” şeka, linde geçen bu söz, Arapçaya el Sami dillerinden geçmiştir. Arap m. ) müfessirlerince “esmâ'ü’lbu hüsnâ” (Al…
harfûş
(j. ^^ [Ar. ] Memlûk devleti döneminde büyük şehir lerin etrafmda yerleşik aşağı ta bakadan olan halk. 1 Hâricîler öz. a. Hz. Ali döneminde “SıfBn Savaşı” (Temmuz 657) nda Ali b. Ebu Tâlib’in Komutanı ) Eşter Muaviye ordusuna son darbeyi vu…
hizbü’l-hamd
“Fatiha suresi”nin ilk sözü olan “elhamdü” ile başla yan“hizb” metinlerine veri len ad
ebu’l-feth
Fatih Sultan Mehmed’in lâkabı
namazın vacipleri
Namaz larken “vâcip” (bk. bu madd olan konuları yerine getirm İlmihal kitaplarmda bu konu yirmiye yalan madde sayılma tadır. Bunlardan en önemlil şöyle sıralanabilir: Nama “Allahu ekber” diyerek başlam ve “Fâtiha suresi” (bk. bu ma de) ni o…
Ümmü’l-kitâb
“Kitabın anası, özü.” Kur’ân’ın temel anlamlarını topladığı için Fâtiha sûresine verilen ad. Terim ayrıca Levh-i mahfûz ve ilâhî ilimdeki aslî kitap anlamında da yorumlanmıştır. Kullanımın hangi anlama geldiği âyet ve metin bağlamına göre b…
Ümmü’l-Kur’ân
Kur’ân’ın özü ve anası. Fâtiha sûresine verilen ad. Fâtiha tevhid, kulluk, rahmet, hesap ve hidayet temalarını kısa bir dua düzeninde topladığı için bu isimle anılır.
seb'a-i mesânî
mın Fatiha suresi, “seb'u’lve mesânî” (bk. bu madde) teştu riminin eşanlamhsı
zamm-ı sûre
G ^) İslâm’m aslî ibadetle den olan “namaz” (bk. madde)da ayakta ik “Fâtiha suresi” (l)nden s ra bir sure veya üç ayet ya kısa bir sure okumak an mmda terim. Hanefi mez bine göre, farz namazlarm ilk iki rekâtında, öteki mazların her rekâtın…
salât-ı tevbe
588 salât-ı tevbe a. Tövbe namazı denilen ve Cuma günü öğle ile ikindi arasında on iki rekât olarak kılman namaz. Bu namazm her rekâtında bir Fatiha, bir “âyete’l-kürsî”, bir ihlâs ve bir “muavvizeteyn” {bk. bu madde) okunması söz konusudur
Cem‘
2.3.2. Cem‘ ve Fark Tasavvufta kulun, mahlûkât ve rabbi ile olan ilişkisini anlatmak için kullanılan kavramlardan cem‘ ( ع مجلا) ve fark (ق رفلا) tasavvuf klasiklerinin ekseriyetinde yer almaktadır. Bunlardan Serrâc, Kelâbâzî, Kuşeyrî ve Hü…
Şeriat
2.2.13. Şeriat ve Hakikat Şeriat (ة عيرشلا) ve hakikat ( ةقيقحلا) ayrımı tasavvuf kaynaklarında ele alınan önemli bir mevzudur. Her iki kavrama da Serrâc, Kuşeyrî ve Hücvîrî aralarındaki farklara da işaret ederek eserlerinde yer vermişlerdi…
Tekbîr-İ Zevâid
Bayram namazlarında birinci rek'atte Sübhâneke'den sonra üç, ikinci rek'atte zamm-ı sûreyi okuyup rükûa gitmeden önce de üç kerre olmak üzere alınan altı vâcib tekbir. Zevâid tekbiri. Tekbîr-i zevâid bayram namazlarında şöyle alınır. Birinc…
Kırâet
1. Ağız ile okumak. Kendi kulakları işitecek kadar sesli okumağa hafif kırâet, yanındakilerin işiteceği kadar sesli okumağa cehrî (sesli) kırâet denir. Ümmetimin ibâdetinin en fazîletlisi Kur'ân-ı kerîm kırâetidir. (Hadîs-i şerîf-el-İtkân)…
Nisan Suyu
Nisan yağmurunun şifalı olduğuna inanılırdı. Bu su, toplanır, bir kabın içine konurdu. O kabın içine, Fatiha, Ayete’l-Kursi, İhlas, Felak ve Nas, Kafirun ve Kadr sûreleri okunup, şifa olsun diye üflenirdi. Mevlânâ müzesinde, mevlevîlerin bu…
âyât-I Hırz
Okunduğunda veya üzerinde taşındığında Allahü teâlânın muhâfazasına (korumasına) kavuşmaya vesîle (sebeb) olan âyet-i kerîmeler. Bir köylü, Resûlullah'ın (sallallahü aleyhi ve sellem) yanına geldi. Kardeşinin ağır hasta olduğunu söyledi. "H…
âyet-El Kürsî
Kur'ân-ı kerîmde Bekara sûresinin, fazîletiyle bilinen 255. âyet-i kerîmesi. Kur'ân-ı kerîmdeki âyetlerin en üstünü Bekara sûresinde bulunan Âyet-el-kürsî'dir. Bu âyet, bir evde okunduğu zaman, şeytan muhakkak oradan uzaklaşır. (Hadîs-i şer…