tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
2382 sonuç · toplam 3232 · “Kül” · 19/100
01Zer
Altın. Tasavvuf şiirinde dünya malı ve zenginlik için kullanılabildiği gibi, riyâzet ve mücâhedeyle arıtılan mânevî cevheri de simgeleyebilir. Bağlama göre olumlu veya eleştirel anlam taşır: gönlü bağlayan servet yerilirken saflaşmış altın…
Zevâid
Fazlalıklar ve artan şeyler. Tasavvuf dilinde gönüldeki nurların, yakînin ve gayba imanın artmasını ifade eder. İman ve yakîn güçlendikçe hâl, makam, irade ve davranışlardaki doğruluk ile ihlâsın da çoğalması beklenir. Hadis literatüründeki…
Zikir
veya Zikr Anmak, hatırlamak, yâd etmek. 2. tas. a Allah'ı anmak ve hatırlamak; onu unutmamak ve gaflet halinde olmamak. b Allah kelimesini veya lâilahe illallah cümlesini söylemek ve tekrarlamak, İlkine lafza-i celal zikri, ikincisine kelim…
Zinde
Sag, diri, canlı. tas. a Kendisini dünyaya bağlayan bağlardan kopararak iradi olarak ölmesidir Salikin. “Ölmeden evvel ölünüz” Sözünün Zuhal ee Zh sırrına eren. b Nefsi ölü, kalbi diri olan. “Tasavvuf, Hakk'ın seni sende öldürmesi kendisiyl…
Zulmet
(ظلية) x, Karanlık. 2. tas. a Madde. Zulmani âlem, maddi âlem. b Günah.c Karanlık, nur mukabili. “Allah kullarını nura, Şeytan ise zulmete götürür.” d Zat hakkındaki bilgi. Zat varken başka hiçbir şey görülmediği için bu adı almıştır (ifm).…
Zümrüt
زمرى د) I. Yeşil renkte değerli bir taş. 2. tas. Üzerine bütün varlıkların Suretlerinin naksedildigi külli nefs, Biri, varlığının sebebi olan akıl yönünden di- Beri bizzat kendisi yönünden olmak üzere üstüste iki imkâna haiz olduğundan küll…
Zünnar
Olayı. Hıristiyanların, dini bir simge olarak kullandıkları bir kusak. 2. tasa Sevgiliye hizmet ve İtaat etmeye azm ve kasdetmek, hizmet kuşağını kuşanmak. b Dünyaya gönül vermek. ¢ Benlik, bencillik. Kaydı-ı İslam Fuzüli bize bir afettir B…
Safiyyullah
“Allah’ın seçkin ve arınmış kulu.” İslâmî gelenekte Hz. Âdem için kullanılan hürmet unvanlarından biridir.
ganimet
Sözlük anlamı, “Bir şeyi kolayca elde etmek.” olan bu söz, “Müslümanların kazanılan savaş sonrasında gayrimüslimlerden ele geçirdikleri esirler ve her türlü mal.” olarak fıkıh alanmda kullanılmıştır. Kur’ân-ı Kerîm’de türevleriyle birlikte…
gaflet (I)
gaflet (I) a. [Ar.] tas. Sözlük anlamı, “Terk etmek, ciddiye almamak.” olan bu terim, dünya ve ahret hayatı için gerekli olan bir şeyin önemini kavrayamama, savsaklama durumu için kullanılmıştır.
kısmet (II)
kısmet (II) a. U...,») [Ar.] Miras 78hukukunda, hisseli mallarm or “Ey taklar arasında dengeli olarak nler bölünmesi, özellikle de terekeana nin mirasçılar arasında hakkakaniyet ölçülerine göre paylaştınra rılması işi. nde al kıssa a. [Ar.]…
nefâz
fık. Bir muşakdin işlerlik kazanması anlamında kullanılan bir fıkıh terimi. [< nefha a. [< Ar. nefh] İslâm ^)] inancma göre, kıyametin kopcü, ması aşamasmda oluşacak kozncü mik değişimin başladığmı bildiesi” recek olan ve bir defa üfürme ur…
Hristiyanlık
İsa’nm peygamberi olduğu İlâhî din için kullanılan bir terim, İsevîlik, Mesihîlik, Nasrânîlik. Hristiyanlık dininin kutsal kitabı “Kitâb-ı Mukaddes” (bk. bu madde) olup “Ahd-i Atık” (bk. bu madde) ve “Ahd-i Cedîd” (bk. bu madde) bölümlerind…
ehil
CUI) [ 1) bk âl-i abâ ehl-i adi a. (Jjc Jıi “Mu'tezile” mensuplarınm “tevhid” sözü ile birlikt kendilerine nispet ettikler “ehlü’l-adl ve’t-tevhîd” te rimi. bk. mu'tezile ehl-i âhiret a. (o>i JaI) Ölü ler. ehl-i âlem a. ÇJL Jıl) B dünyalıla…
üslûp, -bu
üslûp, -bu a. LjUÎ) [Ar.] İslâmî edebiyatmm temel değerlerinden olan, duygu ve düşüncelerin sanath bir biçimde yazıya dökülmesi ve kişinin kendi kimliğini yazılarma yansıtması anlamında kullanılan sanat ve edebiyat terimi.
tıbb-ı rûhânî
tıbb-ı rûhânî a. QLjj J») Nefsin hastalıklannm tedavisi ve bunun yöntemlerini anlatan bilim dah. tıvâl a. [Ar.] Kur’ân Kerîm’de bulunan yedi uzun su re için kullanılan terim. Bu sur ler şunlar: “Bakara suresi” (2 286 ayet), “Âl-i İmrân sure…
kelâm ilmi
kelâm ilmi a. İlk olarak öteki din, an kültür ve felsefî görüş ve düşüneği celere karşı İslâm dininin temel miresaslarmı savunmak amacıyla ile Allah’ın zatmdan, sıfatlarmdan, yanübüvvet konularmdan, evrenin yet oluşum ve sonucunun ne olacağ…
ubeydullah
“Allah’ın kulu, kölesi.” anlamında olan bu terim, dört büyük melekten Mîkâ'ü için kullanılmaktadır.
ecir, -ri
ecir, -ri a. [< Ar.ecr] Bir iş karşılığmda verilen şey, karşılık, ücret, sevap. Kur’ân-ı Kerîm’de teklik ve çokluk biçimleriyle yüz beş ayette, bazen mükâfat, bazen de ceza karşılığmda yer almaktadır. Bir ayette ise (Nisa suresi, 4 / 24) “m…
tevlîd
Kulun yerine getirmek istediği fiüleri AUah’m hîd müdahalesi olmaksızm tabiattascitki oluşum çerçevesinde meydayin na getirmesi anlamında kelâm ikir terimi. mış nun tevliye a. [Ar.] ftk. Bir alış verişte, bir kimsenin aldığı bir malı alış f…
Kader
Allah’ın bütün varlık ve olayları ezelî ilmiyle bilmesi ve bir ölçüye göre takdir etmesi. Bir şeyin zamanı geldiğinde yaratılması ise kazâ kavramıyla birlikte açıklanır. Tasavvuf ahlâkında kadere iman, sebepleri terk etmek veya sorumlulukta…
kitâb-ı İlâhî
kitâb-ı İlâhî a. tas. Allah’ın yarattığı bütün varlıklar. Evliyaullah için kullanılan terim.
furûk (I)
furûk (I) ç.a. [Ar. fark’ın ç. b.] Arap dilinde söz varlıklarınm anlam ve kullanım farklarmı ve inceliklerini ifade eden ve bu konuyu derinlemesine inceleyen bilim dalı.
fu'âd
İlâhî tecellileri seyretme yeri olarak ifade edilen, özellikle de “kalb” için kullanılan bir tasavvuf terimi.