ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
1221 sonuç · toplam 1710 · “Kur’ân” · 16/51
01Azîm
(- -M [Ar.] “Büyük, azametli” anlamında olan bu söz, “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah'ın güzel isimleri)dan “Pek bifyük, ulu, yüce.” anlamında Allah’a nispet edilmiştir. Kur’ân-ı Kerîm’de altı yerde (Bakara suresi, 2 / 255; Şurâ suresi, 42 / 4; Vâkı…
Ferâiz
Farzlar ve özellikle mirasta Kur’ân ve sünnetle belirlenen paylar. Miras paylarını, mirasçıları ve terekenin bölüşümünü inceleyen ilme ilmü’l-ferâiz denir. Terim ibadetlerde kesin yükümlülükler anlamında da kullanılabilir; bağlam belirtilme…
hızlân
Buyruklarmı yerine getirmeyen kullardan Allah’ın yardımmı ve mağfiretini h kesmesi ve bu kullarını kendi hâllerine terk etmesi anlamında kullanılan kelâm terimi; “nusret, tevfîk, lütuf’ karşıtı. Bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de üç ayette geçmekted…
nasihat
, s. Başkalarınm hatalarmı ve kusurlarını örtmek için ortaya kob. nulan çaba ve gösterilen iyilikler ancı ile bu yolda sarf edilen öğütler nda için kullanılan ahlâkî ve dinî teeya rim. Kur’ân-ı Kerîm’de bu söz sle isim ve fiil biçimleriyle…
müneccî
“Kurtaran.” anlamında Allah’ın sıfatı olan terim. Kur’ân-ı Kerîm’in. “Hicr suresi” nde geçmektedir.
me'âd
İslâm inancma il göre, ahret âlemine inanma ve löldükten sonra dirilme için kullanılan terim. Bu konu Kur’ân-ı n Kerîm’de başta “Kasas suresi” e nin 85. ayetinde olmak üzeme'âl 444 re, “Rûm suresi” ve me “Yasin suresi” nde açıklanmıştır.
azene
b>.) [Ar.] İslâm inancına göre, cennet ve cehennemin düzenini ve işleyişini sağlamak amacıyla gürevli melekler için kullanılan terim. Bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de “Zümer suresi”, “Mü’min suresi”, “Mülk suresi” inde geçmektedir.
şifâ
Glü) [Ar.] İslâm inancma göre dinî, ahlâkî, bedenî ve sosyal hastalıkların tedavisi veya ilâcı anlamında kullanılan terim. Bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de altı ayette yer almaktadır. Bunlardan dördü (“Tevbe suresi, 9 / 14; Yunus suresi, 10 / 57;…
ezib
Bir konuda gerçeğe aykırı haber veya bilgi vermek, söz gerçeğe uymamak anlamında terim; sıdk karşıtı. kıble Bu söz türevleriyle birlikte F Kur’ân-ı Kerîm’de 280 ayette geçmektedir (M. F. Abdülbâkî, el- kıbl Mu'cem, “kzb” maddesi). Aynı + sı…
münezzil
“Kitap ve peygamber gönderen.” anlamında Allah’ın sıfatı olan terim. Kur’ân-ı Kerîm’in “Mâ'ide suresi” nde geçmektedir. Münfekkîn suresi a..^ü.) bk. Beyyine suresi
hânis
“Yeminin yerine getirmeyen, ettiği yemin bozan. ” anlamında bir fıkıh te rimi. Allah üzerine yapılan bi yemin bozulmuş ise, yan “hânis” durumuna düşülmüş ise kefaret gerekmektedir. Bu kefa ret, Kur’ân-ı Kerîm’de “Mâ'ide suresi” nde on yoksu…
elif lâm mim
elif lâm mim a. (JO [Ar.] Kur’ân- Kerîm’de altı sure (“Bakara su resi”; “Âl-i İmrân suresi”; “Ankebût suresi” “Rûm suresi”; “Lokman suresi”; “Secde suresi” nin başında bulunan ve kendi adlarıyla okunan harfler (bk. hurûf-ı mukatta’a).
metâ
Q tu) [Ar.] (ç. b. emti'a) Dünyada insanm elde edip yararlanması için kullanılan her türlü maddî değer ya da ihtiyaç maddeleri. Bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de otuz beş ayette geçmektedir (bk. M. F. Abdülbâkî, el- Mu'cem, “met'a” maddesi.) fık. G…
refik
Allah’ın sıfat l ve olarak, “O’nun her işinde yumu kışak olduğunu ve merhametsi refî'ü’d-derecât 564 olmadığım” ifade eden terim. Ayrıca bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de bir yerde “Nisâ suresi” nde Allah ve Hz. Peygamber’e itaat eden müminler için…
ma'âz-AHah
“Allah korusun, esirgesin.” anlamında, herhanbir tehlikeye karşı Allah’ın korumasına sığmma. Bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de “Yûsuf ma suresi” inde iki ayette geçmektedir.
ahn
“Okumada hata etmek, lehçe, lügat, nağme.” anlamlarma gelen bu söz, dinî bakımdan namazda Kur’ân-ı Kerîm’den ayetler okurken yapılan hatayı ifade eder. Hadis biliminde, hadis rivayet ederken irap hatası yapma.
müdrec
(jtjaA [< Ar. dere] 1 Kur’ân-ı Kerîm ayetlerinin as İmda bulunmadığı hâlde baz sahabenin konunun iyi anlaşıl ması amacıyla metnin araşma ekledikleri kelime veya ibare. 2 Hadis biliminde, bir hadisin se nedinde veya metninde bulun mayan, son…
ıyamet
Dünya varh- “ ğmın sona ermesinden sonra ( ölülerin dirilmesi ile ahıret hai yatının başlayacağmı ve bu has yatm ebediyen devam edeceğini k ifade eden terim. Kur’ân-ı K Kerîm’de “yevme” sözü üe biry likte ve “yevmü’l-kıyâme” terp kibi biçim…
mağfiret
“Kunin lunun günahlarını örtüp onları nu bağışlama.” anlamında Allah’a senispet edilen bir terim. Kur’ân-ı te Kerîm ve hadis kaynaklarmdan de) edinüen bilgiye göre, Allah’tan mağfiret istenmesi durumunda ğın “şirk” (bk. bu madde) dışında ın…
e'îr
Sözlüklerde “Tutuşturulmuş alevlive yakıcı ateş.” anlamındaki bu söz, cehennem için kullanılan terimlerden biridir ve Kur’ân-ı Kerîm’de on dokuz ayette geçmektedir.
mücrim
(^J [< Ar. cürm] Mü “Büyük veya ağır günah işleyen kimse.” anlamma Kur’ân-ı Kerîm terimi. Bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de, “suç, günah, şirk, küfür, nifak, isyan ve zalimce davranışlar.” anlamında elli iki ayette geçmektedir.
habîs
“Değersiz ve bayağı olmasından dolayı hoşa gitmeyen somut veya soyut varlık ya da durum.” an lamında olan bu terim, insan tabiatmın hoşlanmadığı, aklın ve dinin benimsemediği nesneler ve değerler için kullanılmıştır Kur’ân-ı Kerîm’de yanlış…
Zekât
Belirli mal türlerinde nisap ve süre şartları gerçekleştiğinde hak sahiplerine verilmesi farz olan malî ibadet. Kelime arınma, bereket ve artma anlamlarını taşır. Zekât servetin tamamına değil, fıkıhta belirlenen şartları taşıyan kısmına uy…
Teheccüd
Yatsı namazından sonra uyuyup gecenin bir bölümünde kalkarak kılınan nâfile namaz. Vakti yatsıdan fecr-i sâdığa kadardır; iki rekâttan başlanarak çift rekâtlar hâlinde kılınır. Kur’ân’da gece ibadeti özellikle İsrâ sûresinin 79. ve Secde sû…