tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
613 sonuç · toplam 1859 · “Şive” · 10/26
01vicâde
Hadis biliminde, bir ravînin bizzat ulaşamadığı yahut ulaşmış olsa da kendisinden hadis duymadığı ya da yetki almadığı bir hocanın el yazısıyla yazılmış hadislerin kaydedildiği metinleri bulması veya satm alma yoluyla elde etmesi anlamında…
vasiyyet (II)
vasiyyet (II) a. [Ar.] Hadis biliminde, hadis rivayet eden bir râvînin vefatmdan önce veya hayatta iken uzun bir yolculuğa çıkarken rivayet yetkisi kendinde bulunan bir metnin kendi memleketindeki veya başka bir yerdeki kimseye verilmesini…
fetih (I)
fetih (I) a. [Ar.] Müslümanlarm memleket veya şehirleri Allah rızası ve O’nun adını yüceltmek amacıyla ele geçirmeleri ve İslâm devletine katılmalarım sağlamaları için kullanılan bu terim, Kur’ân-ı Kerîm’de pek çok yerde, mealen “Biryerin s…
diyet
İslâm hukukuda adam öldürme veya yaralama hadiselerinde mağdur olan tarafa ceza veya kan bedeli olarak ödenen para veya mal karşılığı kullanılan terim. Diyet insanlık tarihinin en eski dönemlerinden başlayarak var olan ve uygulanan bir olgu…
devir, -vri
Ölen bir kimsenin hayatta iken yerine getiremediği ibadetlerinin karşılığı olarak borçlarmın edası niyetiyle fakir - lere para dağıtılması ve bu amaçla yapılan toplu dua. 2. Bazı tarikat dervişlerinin dönerek k ettikleri zikir ve sema. 3. t…
cevâmi'ü’l-kelîm
Hz. Peygamber’in hadislerinde az sözle çok mana ifade edebilme yetisi ve öteki peygamberlerden daha üstün bir özelliğe sahip olma özelliğini ifade eden terim. Bu söz aym zamanda Kur’ân-ı Kerîm için de kullanılmıştır.
vefeyât
Önde gelen nde İslâm bilginlerinin ve tanınmış dir, din adamlarının vefat tarihleri geüzerinde yapılan çalışma ve bu nde çalışmalar neticesinde ortaya olaçıkan eserler için kuUamlan orûd” tak terim. miri Vehhâb a. [Ar. vâhib sözüal nün ismi…
iğvâ
Müminleri şaşırtıp doru yoldan çıkarmak ihb anlamında bir Kur’ân terimi. Bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de altı ayette geçmektedir (bk. M. F. Abdülbakî, el-Mu'cem, “gvy” maddesi) ve iblis ile bağlantılı olarak ifade edilmektedir. Şeytanm insanları…
buğz
Kin gütmek, sevmemek, hoşlanmamak an- ) lamlanna gelen bu terim, hem. Kur’ân-ı Kerîm’de hoş karşılanmamış, hem de Hz. Peygamber’in hadislerinde ondan kaçmılması öğütlenmiştir. e buldâniyye a. [Ar.] Hadis k biliminde farkh mekânlarda veya be…
icri takvîm
icri takvîm a. Hicrî-kamerî veya hicret-ay takvimi olarak da adlandırılan İslâm dünyasının dinî takvimine verüen ad. Bu takvim, Kur’ân-ı Kerîm’in “Tevbe suresi” ne ve Hz. Peygamber’in hadislerine dayanılarak oluşturulmuş; Rasul-i Ekrem’in h…
âyetnâme
ed. Tasavvuf! ede biyatta mutasavvıf şairlerin Kur’ân-ı Kerîm’in ayetlerinin faziletlerini şürleştiren eserler için kullandıkları terim. k âyetullah a (4JILD [Ar.] Şiâ’nın “isnâaşeriyye” (oniki imam) âlim ve fakihleri için dinî ve bi ) lims…
assahu’l-esânid
UL^l ^İJ) [Ar.] Hadislerin en kuvvetlisi ve en doğrusu.
vâcibü’l-ittihâ
GÛUlj) ftk. Yerine getirilmesi veya uyulması zorunlu olan vacip.
bedel
ÜJ lAr. ] Sözlük anlamı, “Karşılık, bir şeyin yerine geçen, ivaz, denk” olan bu söz, İslâmî terim olarak “1. Alışverişte satılan mala karşılık ödenen para veya verilen mal. 2. Bazı ibadet ve borçların aslî şekliyle yapılamaması durumunda uy…
kâle
Hadis biliminde, bir hadisin duyma, işitme veya okuma gibi yöntemlerle rivayet edilmesi ve buna göre delil getirilmesi.
tekvin
t^) [Ar. ] “Mâtürîdî” onra (bk. bu madde) kelâm bilginleri ketarafmdan Allah’a nipet edilen rim. ve “yaratma kudreti”ni ifade ehit eden sübutî sıfatlardan biri için dan kullanılan terim. Bu sıfat, bilim, ir. irade ve kudret sıfatlarmdan am…
örfü’l-hâss
G»UUjt) fik. Belirli bir bölge veya ülke halkının bir davranışı veya bir sözü o bölgeye özgü anlamda ve söyleyiş biçimiyle kullanmasını ifade eden terim. Söz gelişi Irak halkının “hayvan” sözünü at için kullanması gibi.
Hilâliyye
Kādiriyye içinde Muhammed Hilâl b. Ömer el-Hemedânî’ye nispet edilen bir kol. Kolun tarihî yayılışı ve silsilesi, Kādiriyye’nin bütün şubelerine genellenmeden kendi bölgesel kaynakları çerçevesinde değerlendirilmelidir.
tevessül
Bir arzunun, sav bir isteğin veya bir işin olması için için bilim, ahlâk ile bazı kişi ve yö kuramları aracı olarak kullanden ma. tevfîk 658
hızlân
Buyruklarmı yerine getirmeyen kullardan Allah’ın yardımmı ve mağfiretini h kesmesi ve bu kullarını kendi hâllerine terk etmesi anlamında kullanılan kelâm terimi; “nusret, tevfîk, lütuf’ karşıtı. Bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de üç ayette geçmekted…
me'âd
İslâm inancma il göre, ahret âlemine inanma ve löldükten sonra dirilme için kullanılan terim. Bu konu Kur’ân-ı n Kerîm’de başta “Kasas suresi” e nin 85. ayetinde olmak üzeme'âl 444 re, “Rûm suresi” ve me “Yasin suresi” nde açıklanmıştır.
şifâ
Glü) [Ar.] İslâm inancma göre dinî, ahlâkî, bedenî ve sosyal hastalıkların tedavisi veya ilâcı anlamında kullanılan terim. Bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de altı ayette yer almaktadır. Bunlardan dördü (“Tevbe suresi, 9 / 14; Yunus suresi, 10 / 57;…
ezkiye (II)
ezkiye (II) a. (^ [Ar.] fık. İslâm hukukunda şahidin adalet niteliğinin araştırılması ve soruşturulması.
elkin (II)
elkin (II) a. [Ar.] Hadis biliminde, ravînin gaflet yüzünden güvenilirliğini yitirmesi ve bundan dolayı oluşan zabt kusuru.