KAVRAMLAR · KONU TASNİFLİ
Tasavvuf Sözlüğü
İslâmî ve tasavvufî terimleri birden fazla temel kaynaktaki açıklamalarıyla birleştiren; konu, alfabe ve kaynak katmanlarıyla düzenlenmiş yaşayan sözlük.
Sa'diyye
ye nispet edilen ve Şam merkez olmak üzere Hamâ, Humus, Halep, Akkâ, Nablus, Sayda bölgesinde kurulan, sonra Anadolu’ya yayılan ve İstanbul’a kadar uzanan geniş bir coğrafyada taraftar bulmuş olan bir tarikatın adı. Bu tarikat,…
→Tasavvuf ve TarikatSâhiliyye
İslâmî tarikatlerinden 14. yüzyıl başlaa. rmda ortaya çıkan ve Ebû Abrledullah Muhammed b. Ahmed b. bk. Abdurrahman es-Sâhilî el-Ensârî (öl. 736 / 1335) ye nispet edilen ilibir tarikatın adı. sin
→Tasavvuf ve TarikatSalâhiyye
İslâmî tarikatlerinden 18. yüzyılda ortaya çıkan, Halvetî-Uşşâkıyye tarikatının Abdullah Salâhî Efendi (öl. 1197 /1783) ’ye nispet edilen bir kolunun adı.
→Tasavvuf ve TarikatSalât
Namaz; tekbirle başlayıp selâmla tamamlanan, kıyam, kıraat, rükû ve secdeden oluşan temel ibadet. Müslümanlara günde beş vakit farz kılınmıştır. Salât kelimesi bağlama göre dua ve rahmet anlamlarını da taşır. Hz. Peygamber’e salât etmek, onun…
→Tasavvuf ve TarikatSâlik
Lr, Yolcu. 2. tas. a Ehl-i sülûk, Allah’a giden yolu tutana seyr halinde bulunduğu sürece müritle müntehi arasındaki mutavassite sâlik denir. Imi ve tasavvuruyla değil, haliyle makamlarda seyreden sâlik bu haldeyken ayne'l-yakin türünden bilgi…
→Tasavvuf ve TarikatSâviyye
İslâmî tarikatlerden 18. yüzyılda ortaya çıkan, Halvetiyye-Derdîriyye tarikatının Ahmed b. Muhammed es-Sâvî (öl. 1241 / 1825) ’ye nispet edilen bir kolunun adı ve bunun için kullanılan terim.
→Tasavvuf ve TarikatSayyâdiyye
İslâ tarikatlerinden 13. yüzyılda taya çıkan, Rifâiyye tarikatın İzzddin Ahmed es-Sayyâdî ( 670 / 1271) ’ye nispet edilen b kolunun adı ve bunun için k lanılan terim
→Tasavvuf ve TarikatSeb‘a-i muallaka
İslâm öncesi Arap şiirinin en seçkin örnekleri kabul edilen yedi uzun kaside. Muallakāt-ı seb‘a adıyla da bilinir. Şiirlerin Kâbe duvarına asıldığı yolundaki meşhur anlatının tarihîliği tartışmalıdır. Külliyat çöl hayatı, kabile, yolculuk, aşk hatırası, savaş…
→Tasavvuf ve TarikatSebtiyye
İslâmî tarikatlerden 13. yüzyılda ortaya çıkan, Medeniyye tarikatının Ahmed b. Ca'fer es-Sebtî (öl. 601 / 1205) ye nispet edilen bir kolu için kullanılan terim.
→Tasavvuf ve TarikatSecere
Ağaç. 2. tas. a Tarikat silsilelerini gösteren şema. b Külli cisim kitlesini yöneten kâmil insan (İFM, ct; İbn Arabi Şeceretü”1-kevn). Şecere-i marifet Marifet ağacı; marifetullah ( SF). Şecere bir ağaçtır ki, Hz. Musa o…
→Tasavvuf ve TarikatSefer der vatan
Kişinin kötü huylardan iyi huylara doğru iç yolculuğu. Hâcegân-Nakşibendî geleneğinin on bir ilkesi arasında sayılır; nispet ve yorumlarda kaynaklar arasında farklılık bulunabilir.
→Tasavvuf ve TarikatSehliyye
Sehl et-Tüsterî’ye nispet edilen tasavvufî yol ve çevre için kullanılan ad. Kur’ân’a bağlılık, sünnete uyma, helâl lokma, günahlardan kaçınma ve sürekli tövbe bu çizgiye atfedilen başlıca ilkeler arasındadır.
→Tasavvuf ve TarikatSekinet
1, Vakar, ağırbaşlılık, sükünet. 2. tas, Gaybın (ve maneyi feyzin) gelişi esnasında kalbin bulduğu itmi'nan ve huzur hali. Sekinet nebi ve velilerin kalplerine iner, Nur, kuvvet ve ruhtan oluşur, korkan kişi o sayede sükün,…
→Tasavvuf ve TarikatSelâmiyye
İslâmî se tarikatlerden 17. yüzyılda ortaya çıkan, Celvetiyye tarikatının Selâmî Ali Efendi (öl. 1103 / 1691)’ye nispet edilen bir kolunun adı ve bunun için kullanılan terim.
→Tasavvuf ve TarikatSelmâniyye
Selmân-ı Fârisî’yi mânevî rehber ve örnek kabul eden tarihî zümreler için kullanılan ad. Kaynaklardaki kullanım her zaman kurumsal bir tarikatı göstermez; Selmân-ı Fârisî’ye duyulan özel bağlılığı ifade edebilir.
→Tasavvuf ve TarikatSenûsiyye
’ye nisp edilen tarikatın adı ve bun için kullanılan terim
→Tasavvuf ve TarikatSeyr
veya Seyir Yürümek, yolda gitmek, seyyahat. tas. Hakk’a ermek üzere manevi yolculuk yapmak. Seyr iki türlüdür: Seyr ila’llah, Hakk’a doğru yürümek; sâlik Hakk'ı tanıyınca bu yolculuk biter. Seyr filâh, Hak'ta yürümek; birinci seyr bittikten…
→Tasavvuf ve TarikatSıddîkıyye
Hz. Ebû Bekir es-Sıddîk’a nispet edilen tasavvufî silsile ve yollar için kullanılan ad. Özellikle Nakşibendî gelenekte silsilenin Hz. Ebû Bekir üzerinden Hz. Peygamber’e ulaştırılmasını ifade eder. Tek başına bağımsız ve her dönemde aynı yapıya…
→Tasavvuf ve TarikatSivâsîler
Halveti şeyhlerinden olup Kadzâdeliler hareketine karşı çıkan Abdülmecid Sivâsî (öl. 1049 / 1639)nin yolundan gidenler.
→Tasavvuf ve TarikatSofu
Safi, veli, ermiş. Takva sahibi, samimi dindar, dini konularda duyarlı kişi; söfi, samimi dindar. 2. Mutaassıp, ham ruhlu, dinin özünden habersiz, şekilci ve katı kişi, softa. Bkz. Safi. Diyelim söfi-i nâdâna ıraktan yâ ha!…
→Tasavvuf ve TarikatSûfî
(ç. b. klı sûfiyân ve sûfiyyûn) tas. “Tasavvufa ait, tasavvuf bilimiyle uğraşan (kimse), tasavvuf ehli.” anlamında kullanılan terim. L Dinin emir ve yasaklarma sıkı bu sıkıya bağlı olan kimse, sofu, zaun hit, muttaki. n
→Tasavvuf ve TarikatSühreverdiyye
İslâmî tarikatlerinden 13. yüzyılda ortaya çıkan, Ebû Hafs Şehâbeddin Ömer es-Sühreverdî (öl. 632 / 1234) ’ye nispet edilen bir tarikatın adı ve bunun için kullanılan terim. Kuruluş yıllarını Bağdat yöresinde gerçekleştiren bu tarikat, önce…
→Tasavvuf ve TarikatSüreyyâ
Görünürde yedi olan, ancak tasavvuf ehli arasında on iki olarak ifade edilen, özellikle de Şam üzerinde doğduğuna inanılan uğurlu ve kutlu yıldız kümesi için kullanılan ad ve terim.
→