tarikat.orgKAVRAMLAR · KONU TASNİFLİ
Tasavvuf Sözlüğü
İslâmî ve tasavvufî terimleri birden fazla temel kaynaktaki açıklamalarıyla birleştiren; konu, alfabe ve kaynak katmanlarıyla düzenlenmiş yaşayan sözlük.
Kader
Allah’ın bütün varlık ve olayları ezelî ilmiyle bilmesi ve bir ölçüye göre takdir etmesi. Bir şeyin zamanı geldiğinde yaratılması ise kazâ kavramıyla birlikte açıklanır. Tasavvuf ahlâkında kadere iman, sebepleri terk etmek veya sorumluluktan kaçmak…
→Hadis ve SünnetKâmil
Tam, eksiksiz, olgun. Îmânı kâmil olanınız, ahlâkı güzel olanınızdır. (Hadîs-i şerîf-Müslim) Eğer îmânının kâmil olmasını istersen, kendini müslümanlardan yüksek görme. Peygamberimiz sallallahü aleyhi ve sellem buyurdular ki: "Bir kişi îmânının kemâlini (olgunluğunu) isterse, kendine…
→Hadis ve SünnetKasîde-İ Emâlî
Ehl-i sünnet vel-cemâat îtikâdını anlatan ve altmış yedi beytten meydana gelen meşhûr kasîde. Kasîdenin asıl adı Bed-ül-Emâlî olup, yazarı Ali Ûşî'dir. Eskiden her din âlimi Kasîde-i Emâlî'yi ezbere bilirdi. (Seyyid Abdülhakîm-i Arvâsî) Kasîde-i Emâlî'nin…
→Hadis ve SünnetKebîr
Sözlük anlamı, “Bifyük ve cüsseli, ulu ve yüce olmak.” olan bu söz, Allah’a nipet edildiğinde “Zatının ve sıfatlarının niteliği keşfedilemeyecek kadar büyük ve ulu.” anlamında “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah'ın güzel isimleri)dan olup Allah’ın doksan dokuz ismini…
→Hadis ve SünnetKesel
Tembellik, gevşeklik, uyuşukluk. Yâ Rabbî! Beni keselden koru. (Hadîs-i şerîf-Buhârî, Müslim) Keselin ilâcı, çalışkanlarla konuşmak, tenbel, uyuşuk kimselerden kaçınmak, Allahü teâlâdan hayâ etmek lâzım geldiğini ve azâbın şiddetli olduğunu düşünmektir. Dînini iyi bilen ve…
→Hadis ve SünnetKırâet İlmi
Kur'ân-ı kerîmin kelimelerinin okunuş şekillerini râvileriyle berâber bildiren ilim. Kırâet ilminin faydası; Kur'ân-ı kerîmin kelimelerini hatâlı, yanlış okumaktan korumaktır. (Taşköprüzâde) Eshâb-ı kirâm, Tâbiîn ve ondan sonra gelen Tebe-i tâbiîn nesli, kırâet ilmini muhâfaza ederek,…
→Hadis ve SünnetKıyâs
Bir şeyi diğer bir şeyle ölçme, bir şeyi başka şeye benzetme; hakkında nass (âyet-i kerîme ve hadîs-i şerîf) bulunmayan bir mes'elenin hükmünü, buna benzeyen ve hakkında nass bulunan başka bir mes'elenin hükmüne benzeterek anlama.…
→Hadis ve SünnetKitâbü’l-megāzî
Hz. Peygamber’in savaş ve seferlerini anlatan siyer bölümü veya müstakil eser. Hadis külliyatlarında megāzî başlıkları olaylara ilişkin rivayetleri senedleriyle toplar. Kronoloji, askerî hareketler, antlaşmalar ve sahâbe biyografileri bakımından önemlidir; tarihî ayrıntılar farklı rivayetlerin karşılaştırılmasıyla…
→Hadis ve SünnetKüsûf
Güneş tutulması. Ay tutulması için çoğunlukla husûf terimi kullanılır; bazı kaynaklarda iki kelimenin birbirinin yerine geçtiği de görülür. Tutulma sırasında cemaatle veya tek başına kılınan nâfile namaza küsûf namazı denir. İslâm öğretisinde tutulmalar herhangi…
→Hadis ve SünnetKütüb-i Sitte
Hadislerin önemli bir bölümünü bir araya getiren ve Sünnî hadis geleneğinde temel kabul edilen altı kitaba verilen ortak ad. Buhârî’nin el-Câmiʿu’s-sahîh i. Müslim’in el-Câmiʿu’s-sahîh i. Ebû Dâvûd’un es-Sünen i. Tirmizî’nin el-Câmiʿ veya es-Sünen i.…
→Hadis ve SünnetKütüb-i tis‘a
Dokuz hadis kitabı. Kütüb-i sitteye İmam Mâlik’in el-Muvatta’ ı, Dârimî’nin es-Sünen i ve Ahmed b. Hanbel’in el-Müsned inin eklenmesiyle oluşan yaygın hadis külliyatı tasnifidir. Listeleme biçimi modern neşir ve araştırma geleneklerine göre küçük farklılıklar…
→