KAVRAMLAR · KONU TASNİFLİ
Tasavvuf Sözlüğü
İslâmî ve tasavvufî terimleri birden fazla temel kaynaktaki açıklamalarıyla birleştiren; konu, alfabe ve kaynak katmanlarıyla düzenlenmiş yaşayan sözlük.
Makdûr
Kudretin konusu olan şey. Kelâm ilminde bir kudret sıfatının etkisinin yöneldiği mümkün fiil veya varlık için kullanılan terimdir. Allah’ın kudreti bağlamında makdûr, yaratılması veya meydana getirilmesi aklen mümkün olan şeyi ifade eder; mantıken imkânsız…
→İnanç ve KelâmMâlikî Mezhebi
Dört büyük fıkıh mezhebinden biri olup Hicrî yılın ikinci yüzyılında Medine’de doğan ve İmam Mâlik b. Enes (öl. 179 / 795) tarafindan oluşturulan ve geliştirilen, ismini de kurucusundan alan, sonradan “Mâlikiyye” olarak da adlandırılan…
→İnanç ve KelâmMâtürîdiyye
Ebû Mansûr el-Mâtürîdî’nin görüşleri çevresinde şekillenen Sünnî kelâm ekolü. Özellikle Hanefî çevrelerde yayılmış; Allah’ın sıfatları, insan fiilleri, iman, nübüvvet ve aklın dinî bilgideki yeri konularını sistemli biçimde ele almıştır. Akla bilgi edinmede önemli bir…
→İnanç ve KelâmMürci’e
f^) [Ar. ] İslâm dini m nin ilk yıllarında ortaya çıkan ve aşırı fırkalara karşı daha ılımlı veya uzlaşmacı fikir ve davranışlarıyla dikkati çeken siyasî m fırka. Bunlara göre, iman esastır, amel sonraya bırakılabilir,…
→İnanç ve KelâmMüslüman
Allah’a teslim olup İslâm dinini benimseyen kimse. Teslimiyet yalnız kimlik adı değil; tevhidi kabul, Hz. Muhammed’in peygamberliğini tasdik ve dinî-ahlâkî sorumluluğu üstlenmeyi ifade eder. Bir kişinin Müslümanlığı hakkında hüküm dış görünür ikrar ve davranışlara…
→İnanç ve KelâmMütekellimîn
Kelâm âlimleri; İslâm inanç esaslarını aklî ve naklî delillerle inceleyen bilginler. Mütekellim kelimesinin çoğuludur. Tasavvuf metinlerinde sûfîlerin bilgi yöntemiyle kelâmcıların istidlâl yöntemi karşılaştırılırken sıkça geçer.
→