tarikat.orgMEKÂNLAR ATLASI
İrşadın mekândaki hafızası
Tekkeler, dergâhlar, âsitâneler, türbeler ve ziyaretgâhlar; şahsiyetler, yollar ve şehirler arasındaki bağları görünür kılan tarihî irşad durakları olarak birlikte okunur.
Medresetü's-saffârîn
Memleketinde başladığı tahsilini, bugün Karaviyyîn Camii'nin yanında bulunan Medresetü's-saffârîn'de dil ve din ilimleri okuyarak sürdürdü. Sonradan Şâzeliyye'nin önemli temsilcilerinden olacak Ahmed Zerrûk ile muhtemelen burada tanıştı.
Fas el-Bâlî · Seyyid Ahmed et-Ticânî Zâviyesi ve Türbesi · FasSeyyid Ahmed et-Ticânî Zâviyesi ve Türbesi
Fas’taki ana zâviye Seyyid Ahmed et-Ticânî’nin 1213/1798 sonrasında yerleştiği Fas’taki zâviye ders, zikir, misafirlik ve irşad merkezi olarak teşekkül etti. Türbe 1230/1815’te vefat eden pîr zâviyeye defnedildi. Yapı bugün Ticânî dünyasının başlıca ziyaret merkezlerinden biridir.
Fas · FasFas
On altı yıl süren seyahatinde dolaşıp tasavvufî bilgi ve tecrübesini arttırdığı yöre. İlişkili kişi dosyası Abdüsselâm b. Meşîş el-Hasenî : Abdüsselâm b. Meşîş el-Hasenî (ö. 625/1228 [?]), Benî Arûs ve Cebelialem çevresinde yaşayan; Ebü'l-Hasan eş-Şâzelî'yi yetiştiren, Salâtü'l-Meşîşiyye ve Şâzelî kaynaklarında korunan öğütleriyle…
Fas · FasFas
Birkaç defa gidip dört yıl kaldığı, pek çok sûfî ile tanıştığı ve yirmi üç yıl yoldaşlık edecek Abdullah Bedr el-Habeşî ile karşılaştığı şehir. İlişkili kişi dosyası Muhyiddin İbnü'l-Arabî : Muhyiddin İbnü'l-Arabî (1165–1240), Endülüs'ten Mağrib, Hicaz, Anadolu ve Şam'a uzanan hayatı; el-Fütûhâtü'l-Mekkiyye ile…
Fez (Ticâniyye) · FasFez (Ticâniyye)
Silsilesinden Bekriyye yoluyla doğan Ticâniyye'nin merkezi; Şâbâniyye'nin Kuzey Afrika'ya ulaştığı en uzak noktadır. İlişkili kişi dosyası Karabaş-ı Velî : Karabaş-ı Velî (1611–1686), Şâbâniyye içinde Karabaşiyye nispetinin pîri; seyrüsülûk, âdâb, halvet ve vahdet-i vücûd üzerine çok sayıda risalenin müellifidir.
Gumâre — doğum ve ilk çevre · FasGumâre — doğum ve ilk çevre
Gumâre — doğum ve ilk çevre. Gumâre tarihî bölgesinin yaklaşık merkezidir; doğduğu köyün kesin noktası değildir. Biyografideki yeri Ali b. Meymûn el-Mağribî (1450–1511), Mağrib’den Hicaz, Suriye, Lübnan ve Bursa’ya uzanan irşad ağıyla Şâzeliyye’nin Anadolu’daki ilk güçlü temaslarından birini kuran; zühd, sünnete bağlılık…
Cezûlî Türbesi · FasCezûlî Türbesi
Naaşı, Efûgāl'e yeniden defnedilmesinden yetmiş yedi yıl sonra Ebü'l-Abbas Ahmed el-A'rec tarafından babasının cesediyle birlikte Merakeş'teki bir türbeye nakledildi. Türbenin şehir içindeki noktası kaynakta belirtilmemiştir.
Ebü'l-Abbâs es-Sebtî Türbesi · FasEbü'l-Abbâs es-Sebtî Türbesi
3 Cemâziyelâhir 601'de (26 Ocak 1205) Merakeş'te vefat edince Tâğzut Kapısı yakınında defnedildi. XVII. yüzyılın başlarında Sa‘dî Sultanı Ebû Fâris b. Ahmed el-Mansûr kabrini yenileyip yanına bir medrese ile cami yaptırdı; daha sonra Filâlî sultanlarından Muhammed b. Abdullah el-Alevî (III. Muhammed) kabrin…
Ebü'l-Abbâs es-Sebtî Zâviyesi · FasEbü'l-Abbâs es-Sebtî Zâviyesi
Muvahhidî Sultanı Ebû Yûsuf el-Mansûr'un 580'de (1184-85) onun adına Merakeş'te yaptırdığı zâviye. Yanında bir de medrese yaptırılmış, ayrıca kendisine bir ev tahsis edilmiştir; bu tarihten sonra burada ders okutmuş ve mürid yetiştirmiştir.
Rabat ve Selâ · FasRabat ve Selâ
Oğlu Tâceddin Abdürrezzâk'ın soyundan gelen Kādirî şeriflerinin bulunduğu şehirler. İlişkili kişi dosyası Abdülkādir-i Geylânî : Abdülkādir-i Geylânî (1077-1166), Gîlân’dan Bağdat’a gelerek hadis, fıkıh ve tasavvufta yetişen; medrese, ribat ve vaaz çevresi vefatından sonra Kādiriyye adıyla İslâm dünyasının en geniş irşad ağlarından birine…
Simlâl köyü · FasSimlâl köyü
Cezûlî, Fas'ın güneyindeki Sûs vadisinin Cezûle (Cüzûle) bölgesinde bulunan Simlâl köyünde doğdu; nisbesi mensup olduğu Berberî Cezûle kabilesinden gelir. Köyün bugünkü konumu kaynakta belirtilmediğinden koordinat verilmemiştir.
Rabata (Cebeliâlem) · FasRabata (Cebeliâlem)
Mürşidi Abdüsselâm b. Meşîş ile tanışıp intisap ettiği mevki. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Ebü’l-Hasan eş-Şâzelî : Ebü’l-Hasen Nûreddin Ali eş-Şâzelî (593/1197–656/1258), Abdüsselâm b. Meşîş’in terbiyesinde yetişip Tunus ve İskenderiye’de irşad halkaları kuran, Şâzeliyye’nin kurucu pîridir.
Cebelialem (Benî Arûs) · FasCebelialem (Benî Arûs)
622-625 (1225-1228) arasında şehid edilmesinin ardından defnedildiği dağ. Çok sarp bir yerdeki mezarı harem kabul edildiğinden gayri müslimlerin yaklaşmasına izin verilmez. Fas'ın önemli ziyaretgâhlarındandır. Konum yaklaşıktır.
Rabata · FasRabata
Ebü'l-Hasan eş-Şâzelî'nin doğudan dönüp kendisine intisap ettiği mevki; Şâzeliyye'nin başladığı yerdir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Abdüsselâm b. Meşîş el-Hasenî : Abdüsselâm b. Meşîş el-Hasenî (ö. 625/1228 [?]), Benî Arûs ve Cebelialem çevresinde yaşayan; Ebü'l-Hasan eş-Şâzelî'yi yetiştiren, Salâtü'l-Meşîşiyye ve Şâzelî kaynaklarında korunan…
Efûgāl köyü · FasEfûgāl köyü
Asfi'den sürülünce birçok müridiyle Şeyâzıme bölgesindeki Efûgāl köyüne yerleşti. 16 Rebîülevvel 870'te (6 Kasım 1465) sabah namazını kılarken secdede vefat etti ve burada yaptırdığı camiye defnedildi. Köyün konumu kaynakta verilmediğinden koordinat üretilmemiştir.
Tittâvin (Tetuan) · FasTittâvin (Tetuan)
Şefşâven'in bağlı olduğu bölge merkezi; anma merasiminin coğrafyasını belirler. İlişkili kişi dosyası Abdüsselâm b. Meşîş el-Hasenî : Abdüsselâm b. Meşîş el-Hasenî (ö. 625/1228 [?]), Benî Arûs ve Cebelialem çevresinde yaşayan; Ebü'l-Hasan eş-Şâzelî'yi yetiştiren, Salâtü'l-Meşîşiyye ve Şâzelî kaynaklarında korunan öğütleriyle Mağrib tasavvufunda kalıcı…
Mâülayneyn Tiznît Zâviyesi ve Türbesi · FasMâülayneyn Tiznît Zâviyesi ve Türbesi
Mâülayneyn'in son faaliyet merkezi ve 1910'da defnedildiği makam. Yapıyla ilişkili kişi Moritanya, Batı Sahra ve Fas'ta ilim, irşad, zâviye ve sömürge karşıtı faaliyetleri birleştiren Kādirî şeyh. Kayıt, Muhammed Mustafa Mâülayneyn’in hayat güzergâhındaki bu yapıyla ilişkisini izlemek üzere kişi dosyasına bağlanmıştır.
Kudüs · FilistinKudüs
15 tarihî kayıt ve 15 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.
Kudüs — İbn Gānim’in aile kökü ve ziyaretleri · FilistinKudüs — İbn Gānim’in aile kökü ve ziyaretleri
Ailesinin kökeniyle nispet edildiği ve hayatı boyunca üç defa ziyaret ettiği şehir çevresidir. Biyografideki yeri Nûrüddîn Ali b. Muhammed İbn Gānim el-Makdisî (1514–1596), Kahire’de yetişen büyük Hanefî fakihlerinden; kıraat, tecvid, hadis, tefsir, kelâm ve Arap dili alanlarında eser veren müderristir. Son yıllarında…
Kudüs (Mescid-i Aksâ) · FilistinKudüs (Mescid-i Aksâ)
Şam'daki veba salgını üzerine geçip İbnü'l-Askalânî'den hadis okuduğu yer. İlişkili kişi dosyası Şeyh Bedreddin-i Simâvnâvî : Şeyh Bedreddin (ö. 1420), Simavna kadısının oğlu; Kahire’de fıkıh tahsil eden, Hüseyin Ahlâtî’ye intisap eden, Musa Çelebi’nin kazaskerliğini yapan ve eserleri etrafında yoğun tartışmalar doğuran Osmanlı…
Mescid-i Aksâ · FilistinMescid-i Aksâ
Hac yolculuğunda yanındaki odalardan birinde kaldığı yer; vakıf imkânlarını kabul etmeyip kitap istinsah ederek geçinmiştir. İlişkili kişi dosyası Seyyid Ahmed-i Buhârî : Seyyid Ahmed-i Buhârî (ö. 994/1586), XVI. yüzyıl ortalarında Buhara’dan İstanbul’a gelerek Unkapanı-Yeşil Tulumba çevresine yerleşen; türbesi II. Mahmud döneminde yeniden…
Nablus · FilistinNablus
Dedelerinden İbrâhim b. İsmâil'in Kudüs'ten göç edip bir süre kaldığı, ailenin nisbesini aldığı şehir. İlişkili kişi dosyası Abdülganî en-Nablusî : Abdülganî en-Nablusî (1641-1731), Dımaşk’ta yetişen Hanefî âlimi ve sûfîdir. Kādirî ve Nakşibendî irtibatlarını İbnü’l-Arabî düşüncesi, tefsir-hadis tedrisi, seyahatnâmeler ve yaklaşık üç yüz…
Paris · FransaParis
Tezkiresinin nüshalarından biri buradadır (Babinger kataloğu). İlişkili kişi dosyası Esrâr Dede : Esrâr Dede, Şeyh Gâlib’in Galata çevresinde yetişen; Dîvânı, Mevlevî şairler tezkiresi, Fütüvvetnâme ve Mübâreknâme’siyle tanınan XVIII. yüzyıl şairidir.
Rennes · FransaRennes
1978'de katıldığı ilk kültür-sanat festivalinin yapıldığı şehir; Cerrâhiyye'nin Batı'ya açılması bu davetle başlamıştır. İlişkili kişi dosyası Sefer Dal : Safer Dal (1926–1999), Fahreddin Erenden ve Muzaffer Ozak halkasında yetişen; Cerrâhî Âsitânesi postnişinliği, tekke mûsikisi arşivi ve eserleriyle yakın dönem irşad mirasını taşıyan…
Mayombé (Gabon sürgünü) · GabonMayombé (Gabon sürgünü)
10 Ağustos 1895'te sürüldükten sonra yedi yıl yedi ay, hıristiyanlaştırılmış halk arasında yaşadığı ada; eserlerinin birçoğunu burada kaleme almıştır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Ahmedü Bamba : Ahmedü Bamba (1850–19 Temmuz 1927), Kādirî terbiyesi üzerinde Senegal Mürîdiyyesini kuran; ilim, zikir, hizmet ve…
Tiflis · GürcistanTiflis
Çar I. Nikola'nın görüşme teklif ettiği ve Şâmil'in reddettiği yer; ayrıca 1853'te Osmanlı ordusuyla birlikte üzerine yürünmesini teklif ettiği hedef. İlişkili kişi dosyası Şeyh Şâmil : Şeyh Şâmil (1797–1871), Nakşibendî-Hâlidî terbiyesi almış Dağıstanlı âlim ve imam; Rus işgaline karşı Kuzey Kafkasya direnişini…
Kâlâbâğ (doğum yeri) · HindistanKâlâbâğ (doğum yeri)
Ailesi Dekken'den Ekberâbâd'a göç ederken 3 Mart 1699'da burada doğdu. Kasabanın bugünkü yeri kesin olarak tespit edilememektedir ; harita üzerindeki nokta, göç güzergâhının varış şehri olan Agra çevresini gösterir, kasabanın kendisini değil.
Agra · HindistanAgra
Cihangir'in daveti üzerine gidip bir süre kaldığı ve padişaha tavsiyelerde bulunduğu Bâbürlü başşehri. İlişkili kişi dosyası Miyân Mîr : Miyân Mîr (ö. 1045/1635), Lahor'da altmış yılı aşan irşadı, geniş halife çevresi ve hükümdarlar karşısındaki bağımsız tavrıyla Hindistan Kādirîliğinin başlıca temsilcilerindendir.
Ekberâbâd (Agra) · HindistanEkberâbâd (Agra)
Ailesinin göç ettiği ve gençliğinin geçtiği şehir; babasının 1718'deki vefatından sonra buradan Delhi'ye gitti. İlişkili kişi dosyası Mazhar Cân-ı Cânân : Şair, âlim ve Müceddidî şeyh Mazhar Cân-ı Cânân, Delhi'de yetiştirdiği halifelerle Nakşibendiyye'nin XVIII. yüzyıldaki büyük aktarım düğümlerinden biri oldu.
Samargarh (Agra yakını) · HindistanSamargarh (Agra yakını)
8 Haziran 1658'de kardeşi Evrengzîb'in kuvvetleri karşısında mağlûp olduğu yer. Konum Agra'ya göre yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Dârâ Şükûh : Dârâ Şükûh, Miyân Mîr ve Molla Şah çevresindeki Kādirî ilgisi, sûfî tabakat eserleri ve dinî gelenekleri karşılaştıran çalışmalarıyla XVII. yüzyıl Hindistan düşüncesinde…
Tac Mahal, Agra · HindistanTac Mahal, Agra
Annesi Ercümend Begüm'ün (Mümtaz Mahal) hâtırasına babası Şah Cihan tarafından inşa ettirilen türbe. İlişkili kişi dosyası Dârâ Şükûh : Dârâ Şükûh, Miyân Mîr ve Molla Şah çevresindeki Kādirî ilgisi, sûfî tabakat eserleri ve dinî gelenekleri karşılaştıran çalışmalarıyla XVII. yüzyıl Hindistan düşüncesinde dikkat…
Gucerât (Ahmedâbâd) · HindistanGucerât (Ahmedâbâd)
1649'da sûbedarlığı kendisine ilâve edilen eyalet. Konum eyalet merkezine göre verilmiştir. İlişkili kişi dosyası Dârâ Şükûh : Dârâ Şükûh, Miyân Mîr ve Molla Şah çevresindeki Kādirî ilgisi, sûfî tabakat eserleri ve dinî gelenekleri karşılaştıran çalışmalarıyla XVII. yüzyıl Hindistan düşüncesinde dikkat çeker.
Ecmîr · HindistanEcmîr
Çiştiyye'nin merkezi ve mürşidi Muînüddin Çiştî'nin yerleştiği şehir; hastalığını duyup ziyarete gitmiş, dönüşünden yirmi gün sonra şeyhi vefat etmiştir. İlişkili kişi dosyası Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî : Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî (ö. 633/1235), Muînüddin Hasan el-Çiştî’nin halifesi; Çiştiyye’yi Delhi’de yerleştiren ve Baba Ferîd’e aktaran…
Ecmîr (Ajmer) · HindistanEcmîr (Ajmer)
20 Mart 1615'te yakınlarında doğduğu şehir; 23 Mart 1659'da yine yakınlarında ikinci defa yenilip esir alınmıştır. Doğduğu ve yakalandığı yer aynıdır. İlişkili kişi dosyası Dârâ Şükûh : Dârâ Şükûh, Miyân Mîr ve Molla Şah çevresindeki Kādirî ilgisi, sûfî tabakat eserleri ve dinî…
Ecmîr (Muînüddin Çiştî) · HindistanEcmîr (Muînüddin Çiştî)
Silsilesinin ulaştığı Çiştiyye pîri Muînüddin Çiştî'nin medfun bulunduğu şehir — Hindistan'ın en büyük ziyaretgâhı. İlişkili kişi dosyası Nizâmeddin Evliyâ : Nizâmeddin Evliyâ (1238-1325), Baba Ferîd'in halifesi; Delhi yakınındaki Gıyâspûr hankahını ilim, sohbet, semâ ve geniş çaplı sosyal hizmet merkezine dönüştüren Çiştî pîridir.
Altın Mâbed (Harmandir Sahib) · HindistanAltın Mâbed (Harmandir Sahib)
Bir Pencabî kaynağa göre 1588'de temel atma merasimine Sih guru'su Arcun Singh tarafından davet edildiği mâbed. İlişkili kişi dosyası Miyân Mîr : Miyân Mîr (ö. 1045/1635), Lahor'da altmış yılı aşan irşadı, geniş halife çevresi ve hükümdarlar karşısındaki bağımsız tavrıyla Hindistan Kādirîliğinin başlıca…
Oudh (Ayodhya) · HindistanOudh (Ayodhya)
Hâmisi Hâtem Han'ın vali tayin edilmesiyle bir süre bulunduğu, ancak yakınlarından ayrı kalmaya dayanamayıp terk ettiği şehir. İlişkili kişi dosyası Emîr Hüsrev-i Dihlevî : Nizâmeddin Evliyâ'nın müridi Emîr Hüsrev-i Dihlevî, Farsça şiiri, tarihî mesnevileri, mûsiki hafızası ve Çiştî muhabbet diliyle Delhi kültürünün…
Behrâiç · HindistanBehrâiç
Halifesi Naîmullah Behrâiçî'nin şehri; hakkındaki iki menâkıb kitabı burada yazıldı. İlişkili kişi dosyası Mazhar Cân-ı Cânân : Şair, âlim ve Müceddidî şeyh Mazhar Cân-ı Cânân, Delhi'de yetiştirdiği halifelerle Nakşibendiyye'nin XVIII. yüzyıldaki büyük aktarım düğümlerinden biri oldu.
Rohilhand (Bareilly çevresi) · HindistanRohilhand (Bareilly çevresi)
1769'da gittiği, Rohilla Afganlılarının geleneksel kalesi olan bölge; umduğu karşılamayı bulamayınca Delhi'ye döndü. İlişkili kişi dosyası Mazhar Cân-ı Cânân : Şair, âlim ve Müceddidî şeyh Mazhar Cân-ı Cânân, Delhi'de yetiştirdiği halifelerle Nakşibendiyye'nin XVIII. yüzyıldaki büyük aktarım düğümlerinden biri oldu.
Hindistan (Doğu Hindistan) · HindistanHindistan (Doğu Hindistan)
Eserlerinin en çok dikkat çektiği ve dinî inanç ile fikirlerin teşekkülünde büyük tesir icra ettiği bölge. Konum bölge merkezine göre yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Abdülkerîm el-Cîlî : Abdülkerîm el-Cîlî (1365/66-1428), Yemen’de Şerefüddin el-Cebertî’nin terbiyesinde yetişen; Kādirî aidiyetini İbnü’l-Arabî’nin metafizik mirasıyla buluşturan ve…
Bedâûn · HindistanBedâûn
Doğduğu şehir; babası Seyyid Ahmed burada bir süre kadılık yapmıştı ve o beş yaşındayken vefat etti. Kur'an ve fıkıh derslerini burada aldı. İlişkili kişi dosyası Nizâmeddin Evliyâ : Nizâmeddin Evliyâ (1238-1325), Baba Ferîd'in halifesi; Delhi yakınındaki Gıyâspûr hankahını ilim, sohbet, semâ ve…
Dekken · HindistanDekken
Ailesinin göç öncesi bulunduğu bölge; sonraları halifelerini gönderdiği başlıca sahalardan biri. İlişkili kişi dosyası Mazhar Cân-ı Cânân : Şair, âlim ve Müceddidî şeyh Mazhar Cân-ı Cânân, Delhi'de yetiştirdiği halifelerle Nakşibendiyye'nin XVIII. yüzyıldaki büyük aktarım düğümlerinden biri oldu.
Abdullah ed-Dihlevî'nin kabri yanı, Mazhariyye hankahı · HindistanAbdullah ed-Dihlevî'nin kabri yanı, Mazhariyye hankahı
Tonk'ta kılınan büyük cenaze namazının ardından naaşı Delhi'ye götürülerek mürşidi Abdullah ed-Dihlevî'nin sağ tarafına defnedildi. İlişkili kişi dosyası Ebû Saîd Şah el-Fârûkî : Ebû Saîd Muhammed b. Safiyyi’l-kadr el-Fârûkî el-Müceddidî (1196/1782–1250/1835), Râmpûr’da yetişip Şah Dergâhî ve Abdullah ed-Dihlevî’den hilâfet alan; Delhi Mazhariyye…
Abdullah ed-Dihlevî'nin zâviyesi · HindistanAbdullah ed-Dihlevî'nin zâviyesi
Müridlerini yetiştirdiği ve günün belli saatlerinde hadis, fıkıh, tefsir ve tasavvuf dersleri okuttuğu zâviye. Anadolu, Suriye, Irak, Hicaz, Horasan ve Mâverâünnehir'den gelen ziyaretçilerin uğrağıydı; Kasım 1824'te burada vefat etmiştir.
Bâkī-Billâh Hazîresi · HindistanBâkī-Billâh Hazîresi
Delhi'de vefat edince, İmâm-ı Rabbânî'nin mürşidi Bâkī-Billâh'ın yanına defnedilmiştir. İlişkili kişi dosyası Ya‘kub Han : Ya‘kub Han, Kaşgar Emîri Ya‘kub Han’ın yeğeni; Buhara’dan İstanbul ve Delhi’ye uzanan hayatında Nakşibendî icazetini Şâbânî sohbetiyle birleştiren, eser ve mektupları bulunan XIX. yüzyıl şeyhidir.
Bâkī-Billâh Türbesi, Nebî Kerîm · HindistanBâkī-Billâh Türbesi, Nebî Kerîm
2 Ekim 1603'te vefatında defnedildiği yer; Hz. Peygamber'in ayak bastığına inanıldığı için Kademgâh denen mevkiin yakınındadır. Çevresinde geniş bir mezarlık oluşmuştur; mahallede bugün Hindular oturmakla birlikte Delhi müslümanlarının önemli ziyaretgâhıdır. Konum yaklaşıktır.
Cihanârâ Begüm Türbesi · HindistanCihanârâ Begüm Türbesi
Nizâmeddin Evliyâ türbesi avlusunda bulunan Cihanârâ Begüm kabri. Yapıyla ilişkili kişi Cihânârâ Begüm (1614-1681), Şah Cihan ile Mümtaz Mahal’in kızı; Padişah Begüm unvanıyla Bâbürlü sarayında siyasî sorumluluk üstlenen, Kādirî şeyhi Mollâ Şah Bedahşî’ye intisap eden, Çiştî hafızasını Müʾnisü’l-ervâḥ’ta derleyen tasavvuf müellifi ve…
Delhi · Çırâğ-ı Dehlî Dergâhı · HindistanÇırâğ-ı Dehlî Dergâhı
Tarihî işlev Merkezî büyük şeyhler döneminin son önemli Delhi hankahı ve türbesi. Şeyhin yaşadığı hankah, sonraki türbe yapıları, hükümdar ekleri ve güncel ziyaret kalabalığı ayrı tarih katmanlarıdır.
Delhi · HindistanDelhi
8 tarihî kayıt ve 8 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.
Delhi (dergâhı ve türbesi) · HindistanDelhi (dergâhı ve türbesi)
1747'den sonra dergâhını kurduğu, Müceddidîliğin merkezini Sirhind'den buraya taşıdığı şehir. Halifesi Abdullah ed-Dihlevî türbesinin yanına dergâhı inşa etti; bugün Dergâh-ı Şâh Ebü'l-Hayr adıyla faaliyetini sürdürür.
Delhi (Hâce Bâkī-Billâh) · HindistanDelhi (Hâce Bâkī-Billâh)
1007/1598'de hacca giderken uğrayıp Nakşibendiyye'yi Hindistan'da yayan Hâce Bâkī-Billâh ile karşılaştığı ve intisap ettiği şehir; şeyhi 1012/1603'te burada vefat etmiştir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası İmâm-ı Rabbânî Ahmed Sirhindî : Ahmed Sirhindî, Nakşibendî terbiyeyi Hint alt kıtasının ilmî, siyasî ve tasavvufî tartışmaları…
Fîrûzâbâd Hankahı · HindistanFîrûzâbâd Hankahı
Mâverâünnehir dönüşü Lahor'da bir yıl kaldıktan sonra yerleşip kurduğu hankah; hayatının geri kalanını burada geçirdi, Delhi'den yalnız hac için ayrıldı. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Muhammed Bâkī-Billâh : Muhammed Bâkī-Billâh (ö. 1012/1603), Hâce Muhammed İmkenegî’den yetişerek Delhi’de Nakşibendî irşad merkezi kuran ve…
Hâce Kutbüddin Bahtiyar Türbesi · HindistanHâce Kutbüddin Bahtiyar Türbesi
Sefîne'ye göre Muhammed Cân'ın yirmi yıl boyunca gecelerini ibadetle geçirdiği türbe. Metinde türbenin Delhi'de bulunduğundan başka bir yer tarifi yoktur. İlişkili kişi dosyası Muhammed Cân en-Nakşibendî : Muhammed Cân en-Nakşibendî (ö. 1850), Şah Abdullah-ı Dehlevî'nin halifesi; Delhi'den Mekke'ye göç ederek Cennetü'l-Muallâ'ya defnedilen…
Hanımpazarı Hankahı ve Medresesi · HindistanHanımpazarı Hankahı ve Medresesi
Delhi'de Lâl Kale ile Cuma Camii arasında Hanımpazarı denilen mevkideki camiye yerleşen Şah Kelîmullah burada bir medrese kurmuş, Evrengzîb de aynı yerde onun için bir hankah yaptırmıştır. Ömrünün irşad ve tedris faaliyeti bu merkezde geçmiştir.
Hânkāh-ı Mazhariyye · HindistanHânkāh-ı Mazhariyye
Kadı Senâullah Pânîpetî'nin tavsiyesiyle 1225 (1810) başlarında geldiği, Abdullah ed-Dihlevî'ye intisap ettiği ve şeyhinin 1240 (1824) vefatından sonra vefatına kadar dokuz yıl irşad makamında bulunduğu merkezdir. Kaynak hankahın Delhi'de olduğunu söyler, semtini vermez.
Kıluğhari (Cemne kıyısı) · HindistanKıluğhari (Cemne kıyısı)
Delhi'de yerleşmeye karar verdiği, mürid ve dostlarının da ardından gelip yerleştiği yer; Ganj'ın büyük kolu Cemne (Yamuna) kıyısı yakınındadır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî : Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî (ö. 633/1235), Muînüddin Hasan el-Çiştî’nin halifesi; Çiştiyye’yi Delhi’de yerleştiren ve Baba…
Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî Türbesi, Mihrevlî · HindistanKutbüddin Bahtiyâr Kâkî Türbesi, Mihrevlî
14 Rebîülevvel 633'te (27 Kasım 1235) vefatının ardından defnedildiği yer; eski Delhi'de Havz-ı Şemsî ile Kutub Minâr arasındadır. Annesi ve kız kardeşi de burada medfundur. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî : Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî (ö. 633/1235), Muînüddin Hasan el-Çiştî’nin…
Kutub Minâr · HindistanKutub Minâr
Hint-İslâm mimarisinin şaheserlerinden; adını yapımını başlatan Kutbüddin Aybeg'den değil yakınında defnedilen Kutbüddin Bahtiyâr'dan aldığı kaydedilir. İlişkili kişi dosyası Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî : Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî (ö. 633/1235), Muînüddin Hasan el-Çiştî’nin halifesi; Çiştiyye’yi Delhi’de yerleştiren ve Baba Ferîd’e aktaran Ferganalı mutasavvıftır.
Delhi · Nizâmeddin Evliyâ Dergâhı · HindistanNizâmeddin Evliyâ Dergâhı
Tarihî işlev Gıyâspûr hankahı, türbe, mutfak, semâ ve edebî hafızanın şehir merkezi. Şeyhin yaşadığı hankah, sonraki türbe yapıları, hükümdar ekleri ve güncel ziyaret kalabalığı ayrı tarih katmanlarıdır.
Nizâmeddin Evliyâ Hankahı · HindistanNizâmeddin Evliyâ Hankahı
Şeyhi Nizâmeddin Evliyâ'nın kurduğu hankah. 725'te (1325) şeyhinin vefatı üzerine başına geçmiş, Delhi'nin bütün Çiştîleri burada etrafında toplanmıştır. Sultan Fîrûz bu hankaha büyük servetler bağışlamıştır.