tarikat.orgTARİHİ VE İLİŞKİLERİ
Tarihî adı: Üsküdar İmrahor Mevlevîhânesi
Bir konaklama zâviyesi
Üsküdar Mevlevîhânesi, Sultanzâde Halil Nûman Dede tarafından 1207/1792-93’te kuruldu. Nûman Dede Üsküdar’daki evini tâdil edip semâhâne ekleyerek ilk yapıyı meydana getirdi. Merkezin ayırt edici işlevi, taşradan İstanbul’a gelen veya İstanbul’dan Anadolu’ya geçen Mevlevî dervişlerini ağırlamaktı.
Yenilemeler
II. Mahmud mevlevîhâneyi 1834-35’te yeniden inşa ettirdi; Abdülmecid döneminde eksikleri tamamlandı. Kaptanıderyâ Ahmed Vesim Paşa’nın 1872’deki ihyası bugünkü ana biçimi belirledi. Son postnişin Ahmed Remzi Akyürek Dede 1919’dan sonra harap bölümleri tamir ettirdi.
Mimarî program ve işlev
Semâhâne-türbe, selâmlık-mutfak, dedegân ve harem dairelerinden oluşan yapı bir âsitâneden ziyade zâviye niteliğindeydi. Bu sebeple matbahı derviş terbiyesinin bütün kademelerini taşıyan büyük âsitâne mutfaklarından daha küçüktü. Türbenin semâhânenin alt katında bulunması yapının en özgün özelliklerindendir.
Yakın dönem
Cumhuriyet döneminde terk edilen binalar harem dışında 1975-1980 arasında onarıldı. Kayıt, burada cumartesi günleri mukabele yapıldığını ve XIX. yüzyıl sonunda dervişlerin ikamet ettiğini gösterir.
- Mekân türü
- mevlevihane
- Dönem
- 18. yüzyıl ve sonrası
- Kaynakta yol / çevre
- Mevleviyye
- Bugünkü durum
- Semâhâne-türbe, selâmlık ve dedegân bölümleri onarılarak korunmuş tarihî zâviye; harem katmanı ayrıca izlenmektedir.
- Konum güveni
- Yapı noktası doğrulandı
Yapının âsitâne değil, yolcu dervişlerin konaklamasına ağırlık veren zâviye niteliği kaynak doğrultusunda korundu.
AYNI MEKÂNIN DİĞER KİŞİ BAĞLANTILARI
1 mekân kaydı ve 0 kaynak bağlamı bu dosyada birleştirilmiştir.