TARİHİ VE İLİŞKİLERİ
Tarihî adı: Bezcizâde / Muhyî Efendi / Şekûrî Efendi / Himmetzâde / Divitçiler / Salı Tekkesi
Nuhkuyusu-Divitçiler’de kuruluş
Bezcizâde Mehmed Muhyiddin Efendi, Üsküdar Nuhkuyusu-Divitçiler çevresinde kendisine bağışlanan arazide bir tekke ve türbe kurdu. 1020/1611’de vefat edince buraya defnedildi; yapı onun adıyla tanındı.
Bir merkezin çok sayıdaki adı
Tekke kaynaklarda Bezcizâde Muhyiddin Efendi, Muhyî Efendi, Şekûrî Efendi, Himmetzâde, Himmet Baba, Divitçiler ve Salı Tekkesi adlarıyla geçer. “ŞekGri” biçimi Şekûrî adının bozulmuş aktarımıdır; ayrı bir tekkeye işaret etmez.
Halvetî kuruluştan Himmetiyye merkezine
Bezcizâde’nin ardından halifesi Hüseyin Efendi ve Bolulu Himmet Efendi postnişin oldu. Himmet Efendi’nin oğlu Abdullah Efendi ile devam eden silsile, yapıyı Bayramiyye’nin Himmetiyye kolunun önemli merkezlerinden birine dönüştürdü.
Mimari birimler ve kayıp
Kaynaklar semâhâne, türbe, derviş odaları, selâmlık, matbah, gasilhâne, avlu, bahçe, ahır ve şadırvanı bulunan geniş bir yerleşke tarif eder. Tekke XX. yüzyıl ortasında yıktırıldı; arsası Zeynep Kâmil Hastahanesi alanına katıldı. Hazîredeki kabir ve kitâbelerin önemli kısmı Selimiye’deki Çiçekçi Camii çevresine nakledildi.
1915: meşihat ve tevliyetin yeniden tevcihi
1915 tarihli kayıtta, Üsküdar’daki Bezcizâde Karabaş Mehmed Muhyiddin Efendi Dergâhı’nda görevini oğluna devreden Abdülhay Subhî Efendi’nin, oğlunun vefatı üzerine meşihat ve tevliyet cihetlerinin yeniden kendisine tevcihini istediği görülür. Bu, aile içi devir bağlamındaki kurum görevi kaydıdır.
- Mekân türü
- tekke
- Dönem
- 1020/1611 – XX. yüzyıl ortası
- Kaynakta yol / çevre
- Halvetiyye; Bayramiyye-Himmetiyye
- Bugünkü durum
- Tekke yapıları ortadan kalkmış, arsası Zeynep Kâmil Hastahanesi alanına katılmıştır. Nakledilen mezar ve kitâbelerin bir bölümü Çiçekçi Camii çevresinde korunmaktadır.
- Konum güveni
- Yaklaşık tarihî çevre
Sefîne’de ayrı kayıtlar gibi görünen Şekûrî, Himmetzâde ve Üsküdar Himmetzâde adları aynı Divitçiler-Salı Tekkesi dosyasında birleştirildi. Kurucu tarikat katmanı ile sonraki Himmetiyye dönemi ayrıldı. İstanbul şehir merkezi yaklaşık gösterim için işlendi; bu nokta yapının kesin parseli değildir. Meclis-i Meşâyih Defterleri; IST_MFT_MSH_DFT02_01736_0001_0059
AYNI MEKÂNIN DİĞER KİŞİ BAĞLANTILARI
1 mekân kaydı ve 1 kaynak bağlamı bu dosyada birleştirilmiştir.