Nasûhiyye’nin pîr makamı

Üsküdar Doğancılar’daki tekke, Halvetiyye’nin Şâbâniyye koluna bağlı Nasûhiyye’nin âsitânesi ve pîr makamıdır. İnşaata Sadrazam Damad Hasan Paşa başladı; giderleri Mehmed Nasûhî Efendi üstlenerek yapıyı 1099/1688’de tamamladı.

Yangın ve yeniden ihya

İlk tesis günümüze ulaşmadı. Sultan Abdülmecid döneminde yenilenen ahşap yapılar 1274/1857-58’de yandı; Ebûbekir Rüstem Paşa tekkeyi 1280/1863-64’te kâgir olarak yeniden yaptırdı. Cami-tevhidhâne 1925 sonrasında cami işlevini sürdürdü.

Türbe ve hazîre

Türbede Mehmed Nasûhî Efendi, hanımı ve neslinden gelenlere ait on sanduka bulunur. Cami-tevhidhâneye açılan niyaz penceresi, hazîre ve Hasan Paşa Çeşmesi yapının tarikat merkezi kimliğini birlikte görünür kılar.

Mimari katman

Bugünkü ana bina türbe, cami-tevhidhâne ve yenilenmiş selâmlık bölümlerinden oluşur. 1960’lardan sonra selâmlık özgün biçimine bağlı kalınmadan yenilenmiş, XX. yüzyıl başında yıkılan minare 1966’da yeniden yapılmıştır.

Mekân türü: turbe
Dönem: 1099/1688 – günümüz
Kaynakta yol / çevre: Nasûhiyye
Bugünkü durum: Cami-tevhidhâne ibadet işlevini sürdürmekte; türbe ve hazîre ziyaret edilebilmektedir. Selâmlık ve bazı yardımcı birimler sonraki yenilemeleri taşır.
Konum güveni: Yaklaşık tarihî çevre

KAYIT DAYANAĞIM. Baha Tanman, ‘Nasûhî Tekkesi’, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 32, s. 430-431; Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ

1688 kuruluşu, 1857-58 yangını ve 1863-64 kâgir ihyası birbirinden ayrıldı; mevcut yapı ilk tesis gibi sunulmadı. İstanbul şehir merkezi yaklaşık gösterim için işlendi; bu nokta yapının kesin parseli değildir.

BAĞLI YOLHalvetiyye BAĞLI ŞAHSİYETŞeyh (Üçüncü) Alâeddin EfendiNâsûhîzâde Fazlullah Efendi’nin oğlu Alâeddin Efendi, Şâbâniyye irşadı için Tunus’a gönderilmiş ve 1808’de vefat etmiştir.

AYNI MEKÂNIN DİĞER KİŞİ BAĞLANTILARI

Şeyh (Üçüncü) Alâeddin EfendiŞeyh (Üçüncü) Alâeddin Efendi , Nasuhi Türbesi ile bağlantılı olarak Sefîne-i Evliyâ kayıtlarında anŞahsiyet dosyasına git →

1 mekân kaydı ve 1 kaynak bağlamı bu dosyada birleştirilmiştir.