Ara
Menü

Sarı Nâib Naîm: Divan, Hamse ve Tevhid Dili

XVII. yüzyıl sonunda Üsküdarlı bir âlim-şair

Hazırlayan
tarikat.org editoryası
Durum
Kaynakları incelendi
Yayın
6 Ağustos 2026

Naîm İsmail Efendi'nin medrese ve nâiblik hayatını, divan ve hamse kaydını, kaynakta korunan şiirlerini ve tasavvufî söz varlığını birlikte sunar.

Âlim ve nâib

Üsküdar'da yetişen İsmail Efendi medrese mesleğine girdi; mahkemelerde nâiblik yaptığı için Sarı Nâib diye tanındı.

Yeni bir medresenin ilk hocası

İskender Paşa Medresesi'nin ilk müderrisi olması, kişi dosyasını yalnız şairlik çevresinde okumamayı gerektirir.

Divan ve hamse

Şeyhî hem müretteb divan hem manzum hamse kaydeder. Başlıklar ve nüshalar kesinleşmeden katalog bilgisi genişletilmemiştir.

Tasavvufî şiir dili

Halka-i tevhid

Gülistân-ı cihânda bir dönüm bâğ-ı mahabbetdir
Mukîm-i kûy-ı aşka zâd-verdir halka-i tevhid

Biter her âşıkın hûn-ı dilinden bir gül-i hasret
Sifâl-i nahl-i aşk-ı bâr-verdir halka-i tevhid

“Dâğ ber-dildir” gazelinden

Dil-i uşşâka tennûr-ı pür-ahker dâğ ber-dildir
Nesîm-i kâkül-i dildâra micmer dâğ ber-dildir

Nice devr etmesin sûfî safâ-yı gerdiş-i câma
Kanâdîl-i harîm-i şu'le-güster dâğ ber-dildir

Değil hem-râz-ı cûşiş-i kâl ü hâl cevher-i aşka
Dil-i uşşâk-ı zâra pûte-i zer dâğ ber-dildir

Sâde olur” gazelinden

Su gibi âyine-i hüsn ü behâ sâde olur
Teşne-diller sana ol vechile cân-dâde olur

Seyr eden ol gülü mestâne çemen bezminde
Aldırır kendiyi şebnem gibi üftâde olur

Zülf-i müşkînine pâ-beste olurmuş evvel
Ol sebebden midir âşık olan âzâde olur

“Giderek” gazeli

Cemâl-i yâra hatt-ı nev kitâb olur giderek
O âftâb-ı girift-i sehâb olur giderek

Tegâfülü ko eyâ pâdişâh-ı işve-sipâh
Sevâd-ı kişver-i hâtır harâb olur giderek

Naîm-i vasf-ı leb-i âteşîn-i dilber ile
Cevâhir-i sühanın la'l-i nâb olur giderek

Aidiyet sınırı

Tevhid halkası ve sûfî imgesi belirgindir; buna rağmen açık silsile kaydı bulunmadığından Naîm bir tarikata bağlanmamıştır.

Sarı Nâib Naîm: Divan, Hamse ve Tevhid Dili — tarikat.org