Hacı Hasan Şirvânî, şiir, semâ, ev sohbeti ve tekke musikisi hakkında kişi, eser, mekân ve silsile katmanlarını birleştiren ayrıntılı çalışma.
Ortak mürşid çevresi
Hacı Hasan Şirvânî hem Şeyh Müştâk'ın hem Abdürrahim Ünyevî'nin mürşididir. Müştâkıyye doğrudan Şeyh Müştâk'tan; Enveriyye ise Ünyevî'nin halifesi Osman Şems'ten gelişti.
Müştâk Baba'nın hareketli coğrafyası
Bitlis, Bağdat, Hindistan, Hicaz, İstanbul, Konya, Mısır, Şam ve Kudüs yolculukları Müştâk Baba'nın şiir ve irşad dünyasını genişletti. Yerleşik tekke kadar seyahat, saray ve edebiyat çevreleri de aktarım aracıdır.
Edhem Baba ve Kemterî
Edhem Baba farklı tekkelerdeki semâ meclisleriyle, Muhammed Müştâk Kemterî ise Vezneciler'deki Keşfî Osman Dergâhı ile İstanbul devamını taşıdı. Vassâf'ın Kādirî teberrük icazeti de bu zincire bağlanır.
Osman Şems'in şiir halkası
Osman Şems Encümen-i Şuarâ içinde yer aldı; ev sohbetleriyle mürid yetiştirdi. Bedreddin İzzî, Necmeddin Bekir Sıddık ve diğer halifeler şiir, post ve musiki hafızasını sürdürdü.
İki farklı kurumsal biçim
Müştâkıyye dergâhlar ve hareketli semâ meclisleriyle; Enveriyye tekke dışı ev sohbeti ve şiir çevresiyle belirginleşti. Ortak silsile iki kolun aynı kurum olduğu anlamına gelmez.