tarikat.orgBir yapının kuruluşu, minber kazanması, zâviyeye dönüşmesi ve farklı irşad halkalarınca kullanılması
Yapı ile tarikat aynı yaşta olmayabilir
İstanbul'daki birçok küçük mescid, kurulduğu tarihten çok sonra tekke işlevi kazandı. Bu nedenle bâninin şahsî nispeti, yapının sonraki âyin usulü ve son postnişinin yolu ayrı alanlarda gösterilmelidir.
Çok katmanlı örnekler
Aydınoğlu Tekkesi ilk bânisi, minberi koyduran Aydınzâde Şeyh Mehmed, Hasan Ünsi'nin Şâbânî devri ve daha sonraki Kādirî çevrelerle birlikte okunur. Etyemez'in Kadem-i Şerif adıyla Sa‘dî zâviyesine dönüşmesi de benzer bir süreklilik ve değişim örneğidir.
Kayıp yapılar ve yaşayan hafıza
Sirkeci Tekkesi gibi bazı yapılardan fizikî iz kalmamıştır. Buna rağmen vakfiye, hazîre, şeyh ailesi, mahalle ve eski ad kayıtları mekânın tarihî ağdaki yerini korur. Kayıp yapı haritada rastgele bir noktaya değil, doğrulanabilir belge katmanına bağlanır.