tarikat.orgİstanbul Mevlevîhânelerini ayrı kurum tarihleri, postnişin çevreleri, musiki ve Mesnevî okuma geleneğiyle birlikte ele alır.
Konya'dan başşehre
Mevleviyye'nin İstanbul'daki temsili Konya Âsitânesi'ne bağlı olmakla birlikte her Mevlevîhâne kendi vakfı, şeyh ailesi, semt çevresi ve sanat halkasıyla gelişti. Bu nedenle şehirdeki yapılar tek bir “İstanbul tekkesi” gibi birleştirilmez.
Galata Mevlevîhânesi
Galata, şehrin en eski ve etkili Mevlevî merkezlerinden biri olarak şiir, musiki ve Mesnevî öğretimini bir araya getirdi. Şeyh Gālib gibi postnişinler, dergâhın edebî hafızasını Osmanlı kültürünün merkezine taşıdı.
Yenikapı Mevlevîhânesi
Yenikapı geniş vakıf düzeni, güçlü şeyh aileleri ve musiki çevresiyle âsitâne niteliği kazandı. Derviş eğitimi, semâ meşki, matbah hizmeti ve eser üretimi burada birlikte yürütüldü.
Kasımpaşa ve Bahariye
Kasımpaşa ile Bahariye Mevlevîhâneleri Haliç'in iki yakasındaki kültür dolaşımını güçlendirdi. Yapıların yangın, taşınma ve yeniden inşa süreçleri, mekân tarihinin tek bir koordinatla anlatılamayacağını gösterir.
Şehir sanatlarının müşterek evi
Mevlevîhâneler ney, kudüm, âyin besteciliği, şiir, hat ve Farsça öğretiminin önemli merkezleriydi. Tekke mensubiyeti her sanatçının bütün eserlerini “tarikat sanatı” yapmaz; fakat eğitim, icra ve himaye ağının etkisi görünür kılınmalıdır.