tarikat.orgBayramiyye'nin İstanbul'daki kurumsal, ilmî ve siyasî görünümünü üç tarihî gelişme hattı üzerinden okur.
Fetih ve Akşemseddin çevresi
Bayramiyye'nin İstanbul hafızası Akşemseddin'in fetih sırasındaki varlığıyla güçlü biçimde başlar. Ancak tarikatın şehirde kurumsal temsilini yalnız bu olaya indirgemek doğru değildir; halifeler, vaaz çevreleri ve sonradan kurulan tekkeler farklı dönemler oluşturur.
Yavsî Baba Tekkesi ve Şemsiyye
Şeyhülislâm Ebussuûd Efendi'nin babası Muhyiddin Muhammed Yavsî adına II. Bayezid tarafından kurulan tekke, Bayramî-Şemsî çevrenin önemli merkezidir. Ulemâ, şeyhlik ve devlet hizmetinin aynı aile ve çevrede birleşmesi İstanbul Bayramîliğinin ayırt edici çizgilerindendir.
Himmetiyye ve şehir tekkeleri
Bayramiyye-Himmetiyye hattı, Himmet Efendi ve nesli üzerinden Çarşamba çevresinde uzun süre devam etti. Tekkelerin zamanla başka tarikatlara intikali, kişi soyuyla yol aidiyetinin her zaman aynı kalmadığını gösterir.
Celvetiyye ve Üsküdar
Aziz Mahmud Hüdâyî'nin Üsküdar Âsitânesi Bayramî kökten doğan Celvetiyye'nin en etkili merkezidir. Vaaz, sarayla temas, eser telifi ve şehir hizmetleriyle âsitâne yalnız bir zikir mekânı değil geniş bir irşad kurumuna dönüştü.
Melâmî kırılma
Ömer Dede Sikkînî ile anılan Bayramî-Melâmî hat, İstanbul'da İsmâil Ma‘şûkî ve sonraki Hamzavî çevreler üzerinden tartışmalı bir tarih yaşadı. Soruşturma ve idam kayıtları, sonraki menkıbe ve bâtınî yorumlarla aynı kaynak düzeyinde değerlendirilmez.