tarikat.orgMenkıbe, kronoloji ve öğretici kurgu. Tezin bütün ilgili bölümleri karşılaştırılarak hazırlanmış özgün editoryal inceleme.
Râbia el-Adeviyye problemi
Râbia'nın yaygın kabul gören vefat tarihiyle Hasan-ı Basrî'nin 110/728'deki vefatı karşılaştırıldığında, ikisini karşılıklı konuşturan pek çok anlatı kronolojik olarak mümkün görünmez. Bu hikâyeler tarihî görüşme kaydı değil, ilim-havf diliyle aşk ve vecd dilini karşılaştıran öğretici menkıbeler olarak okunmalıdır.
Habîb el-Acemî anlatıları
Habîb'in doğruluğu, tevekkülü ve duasıyla Hasan-ı Basrî'nin ilmî otoritesini karşılaştıran kıssalar farklı kaynaklarda genişlemiştir. Olay örgüsü değişse de sıdk ve yakîn mesajı korunur.
Eleştirel sadakat
Menkıbeyi tümden reddetmek de tarihî belge yerine koymak da eksiktir. Anlatının en erken biçimi, kronolojisi ve sonraki yazarın vermek istediği ahlâkî mesaj birlikte değerlendirilmelidir.