HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ
Gönen’den Emîr Sultan çevresine
Yahyâ b. Yahşî Efendi Gönenlidir. Sefîne-i Evliyâ onu Emîr Sultan’ın feyiz ve sohbetinden yararlanan halifeleri arasında sayar. Bu kayıt, kişinin yalnız eser adıyla bilinen bir müellif değil, Bursa merkezli erken Osmanlı tasavvuf çevresinin mensubu olduğunu gösterir.
Vefatı
840/1436 yılında Yaylacık’ta, Tuzla’da vefat ettiği kaydedilir. Kaynak doğum yılını ve ayrıntılı görev çizelgesini vermediğinden bunlar tahminle tamamlanmamıştır.
Eserleri
Ona nispet edilen eserler şunlardır: Şir‘atü’l-İslâm Şerhi, Menâkıb-ı Emîr Sultan, Menâkıb-ı Şeyh Muhammed b. Îsâ-yı Akhisârî, Sıhâh-ı Acemî, Maktel-i İmâm Hüseyin, bir Dîvân-ı İlâhiyyât ve Mevlid-i Nebî. Bu liste onun şerh, sözlük, menâkıbnâme, maktel, şiir ve mevlid türlerinde eser veren çok yönlü bir müellif olduğunu gösterir.
Menâkıbnâme yazıcılığı
Menâkıb-ı Emîr Sultan mürşid çevresinin hatırasını sonraki nesillere taşıyan bir kaynak niteliğindedir. Menâkıb-ı Şeyh Muhammed b. Îsâ-yı Akhisârî ise başka bir sûfî çevreyi kayda geçirir. Bu eserlerdeki anlatılar, yazıldıkları dönemin dinî ve toplumsal hafızasını yansıtır; menkıbe ile doğrulanabilir biyografik olay aynı kanıt düzeyinde ele alınmamalıdır.