Şah Ali Efendi

Aile ve tahsil

Babası Kasım Bey, Fatih Sultan Mehmed'in saray hizmetinde bulunmuş; Baba Nakkaş köyüne yerleşerek nakkaşlık çevresinde yetişmiş bir kişiydi. Şah Ali gençliğinde Müeyyedzâde Abdurrahman, Şücâeddin-i Rûmî ve Molla Bedreddin'in derslerine devam etti.

Meşâyih çevresi

Tasavvufî arayışı sırasında Şeyh Vefâ, Emir Buhârî, Cemâl Efendi ve Sünbül Sinan gibi İstanbul meşâyihinin sohbetlerine katıldı. Kaynak, sonunda Nakşibendiyye yolunu tercih ettiğini; fakat kendisine feyiz veren Nakşibendî mürşidin adını açıkça vermediğini bildirir. Bu sebeple kesin bir hoca–halife veya atlas halkası kurulmamıştır.

Görevden feragat ve tedris

Mansıp arzusundan vazgeçerek on beş akçelik vazifeyle kanaat hayatını seçti. Mahalle mescidinde ve Ayasofya Camii'nde öğrencilere ders verdi; ömrünü ilim ve ibadete ayırdı. Ümerâ ve devlet büyüklerinin meclislerinden uzak durduğu, fakirler ve talebelerle sohbeti tercih ettiği kaydedilir.

Hac ve vefatı

946/1539-40'ta hac ve Medine ziyaretini gerçekleştirdi. Yaklaşık 960/1553'te, seksen yaşını aşmışken vefat etti. Kaynak kesin günü vermediğinden yalnız yaklaşık yıl kullanılmıştır.

Ayasofya'daki kitap vakfı

Kırk yıl boyunca sabah namazına Ayasofya Camii'nde devam ettiği ve bütün kitaplarını öğrencilerin kullanımına vakfettiği aktarılır. Kitaplar için bir hâfız-ı kütüb görevlendirilmiş, dolabın belirli günlerde talebeye açılması sağlanmıştır. Bu kayıt, şahsî zühd ile kamusal ilim hizmetini birleştiren somut bir vakıf uygulamasıdır.