ŞAHSİYET DOSYASI

Rûmiyye Şeyhi Seyyid Mahmud Efendi

Seyyid Mahmud Efendi (ö. Şevval 1048/Şubat-Mart 1639), Urmiye doğumlu Nakşbendî şeyhi ve kıraat âlimi; Âmid'de cami ve zâviye kurmuş, siyasî kuşkuyla öldürülmüştür.

Vefat: 1639
Unvan: Âmid'de Nakşbendî zâviyesi kuran kıraat âlimi

HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ

Urmiye ve aile terbiyesi

Tebriz yakınındaki Urmiye'de doğdu. Babası, Koç Baba diye tanınan Nakşbendî şeyhi Seyyid Ahmed Efendi idi. İlk ilimleri ve tarikat terbiyesini babasının yanında aldı.

Âmid'deki zâviye

Âmid'e yerleşti ve “Rûmiyye Şeyhi” adıyla tanındı. Zâviyesi yolcuların, şehir halkının, paşaların ve Tebriz-Van tüccarlarının uğradığı bir merkezdi. Şehirde bir cami ve zâviye yaptırdı; kıraat ilmine dair risaleler kaleme aldı.

Şöhretin siyasî kuşkuya dönüşmesi

IV. Murad'ın Revan ve Bağdat seferleri sırasında geniş mürid ve ziyaretçi çevresi siyasî bir tehdit gibi yorumlandı. Kaynak, belirlenmiş bir suç bulunmadığını özellikle söyleyerek öldürülmesini Şevval 1048/Şubat-Mart 1639'a tarihler. Bu kayıt, isnat ile doğrulanmış suçun birbirinden ayrılması gerektiğini gösterir.

COĞRAFÎ HAFIZATebriz

Koordinatlı mekânŞehir düzeyi1 nokta · 0 kesin koordinat. Kümeye tıklayarak yaklaşın; tek noktadan mekân dosyasını açın.

İLİŞKİLİ GÖRÜNÜMLER

Ağ ve yol

YOL BAĞLAMINakşibendiyyeYol dosyasını aç →Kişi kaydındaki tarihî yol bağlantısı; sıralı silsilede halka olduğunu tek başına göstermez.Yolun irşad atlasını aç →

KİŞİLER AĞIBağlantılarını aç1 doğrudan bağlantıAğda gör →

BİYOGRAFİK KAYIT

Hayatından kayıtlar

Belge, tarih ve biyografi kaynaklarından kısa bilgi kartları

2 kayıt

İlk 2 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Âmid'de cami ve zâviye

Kıraat, irşad, iaşe ve yolcu ağı aynı merkezde birleşiyordu.

Metni gösterMetni daralt

Kaynak güncel konum veya koordinat vermediği için yapıya tahminî harita noktası eklenmemiştir.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Uşşâkīzâde İbrahim Hasîb, Zeyl-i Şakāik, s. 251-257.

TARİHÎ KAYIT

Siyasî kuşku ve öldürülmesi

Kalabalık çevresi tehdit sayıldı; kaynak belirli suç göstermedi.

Metni gösterMetni daralt

Öldürülme kaydı, Rûmiyye Şeyhi'nin isyan ettiği hükmüne çevrilmemiştir. Şöhret ve takipçi sayısının merkezî iktidar nezdinde doğurduğu kuşku tarihî bağlamıyla korunmuştur.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Uşşâkīzâde İbrahim Hasîb, Zeyl-i Şakāik, s. 251-257.

BAĞLANTILAR · VERİTABANI

Şeyh, halife, aile ve post ağı

TALEBESİ / HALİFESİAçıkbaş Seyyid Mahmud ResmîAçıkbaş Seyyid Mahmud, amcası Rûmiyye Şeyhi Seyyid Mahmud Efendi'den tevbe, inâbet ve irade eli aldı.

Bu bağın kanıt fişi

İlişki kimliği: 665
Yön: 1413 → 1635
Tür: Hoca-talebe
Hat / varyant: naksibendiyye-rumiyye
Eser / belge: Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-Fuzalâ, II, 1363-1364
Baskı / nüsha: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Cilt: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Sayfa: 45-46
Varak: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Tarih: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Doğrulama: Konum aktarılmış; özgün nüsha karşılaştırması bekliyor

Kaynakta aktarılan künye: Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-Fuzalâ, II, 1363-1364; Derin Terzioğlu, Sufi and Dissident in the Ottoman Empire, 1999, s. 45-46, 99-104

İlişki / dönem açıklaması: Açıkbaş Seyyid Mahmud, amcası Rûmiyye Şeyhi Seyyid Mahmud Efendi'den tevbe, inâbet ve irade eli aldı.

Her ilişki kendi kimliği ve hattıyla korunur. Künye veya sayfa bulunması, tarihî iddianın bağımsız olarak doğrulandığı anlamına gelmez.

SAYFA KAYNAKÇASI

Bu dosyada izlenebilen kaynaklar

Bu liste biyografi, ilişki, anlatı ve mekân kayıtlarında açıkça taşınan kaynak künyelerini bir araya getirir. Paragraf düzeyinde kaynağı belirlenmemiş iddialara sonradan dipnot uydurulmaz.

[1]Uşşâkīzâde İbrahim Hasîb, Zeyl-i Şakāik, s. 251-257
[2]Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-Fuzalâ, II, 1363-1364; Derin Terzioğlu, Sufi and Dissident in the Ottoman Empire, 1999, s. 45-46, 99-104

Ortak kaynak kataloğunu aç →