HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ
Hayatı ve irşad çevresi
Muhammed Sıddik Efendi'ye müntesib idi. U lema ve şuaranın mütemeyyizlerindendir. Tercüme-i hali Osmanlı Müellifleri nam eserin ikinci cildi ikinci kısmında 420. sahifede mesturdur. Ehlu'lliiha fevkalade muhabbeti vardı. Hz. Sünbül Asitanesi için olan med hiyyesi Hankah-ı Sünbüli'de minber yanında avihte-i mevki'-i ih tiramdır. Sünbüliler kısmında bahsi vardır. Şu beyit onun olup ne güzeld ir: &ılii-nişfn-i rifaı olan gerçi çoksa da Bu alem içre az bulunur ehl-i)ıiil olan Neccar-zade Şeyh Rıza Efendi Hazretleri 1 77 Lutf-ı Mevlô. kiir-sdz olup müdam Ola Sıddik 'a Muhammed ylir-ı gar < r ı.ı.. ....,.
_,ı _, ı j L. )l5' 'J y ....Akl )\&. ) ....,. ..L..<> ..ı_,ı) = 1 209 - 1 = 1 208/( 1 794) Müridanından Ffük Ömer Efendi, Ahval-i Sıddikiyye diye bir eser yazmışlardır. atbu'dur. Hz. Şeyh'in esfar-ı erbaa hakkında yazmış oldukları risale dahi matba'dur. Teberrüken mukaddimesi nakl olunur: 4.llj u-ci l J jh. .y J.r- J! .r.-11 J"'J ö ..1.> _,ll "'>-J ,y- ö fa ı c!J J"' : J _,I _;...J I . ..,_w ı rlA.. l+i J"'J ı ı Jl ..ı.,.J ı .:r-İ Jl J l.f; ı _, _1'1.hl l .y ı JL,.;)' .uJI .r.-11 J"'J l:JI '-::-lJI öp oy. J ,y- ö-l>-_,ll y I c!J J"' J : _;WI _;...JI • ..I.> 1_,J1 -::.
l+i J"'J .uu...-ı ..;.J- 1 c: l y..li) .) J _;ı ı _, ı -l>-İ ı.ı..J Jl!l-1 J l ..;.J- 1 ,y- tY. )1 ..l.:ç. ı ) ı µ ı ö..1.> _,ll .:_es- öfal ö J .r"J öfal o J.r" o-l>-_,ll .:_es- '5 Ji. ı$> ..;.J- 1 ..;.J-1 J IJ Jl!l-1 169 . I -u..ı J _;JIJ L:..il l -Uo.ı I lA.. J"' J j...5:u .ull ,y- .ul .r.-1 1 J"' J r 1 69. "Hakikat erbabına göre sefer, mürid in Allah'a yönelmesi sırasında kalbin geçirmiş olduğu seyirler den ibarettir. Bu esnada takip edilen sefer dörttür: Birinci Sefer: Vahdet'teki kesreti kaldırmaktır.
Bu da, ağyar ve çeşitli mazahirden aşkı gidermek suretiyle, nefsin katettiği menzillerden birine ulaşmaktır. Bu ise, kulun, en yüce mertebeye ulaş masıyla olur ki bu mertebe kalbin ulaştığı en son makamdır. ikinci Sefer: Batıni ilimlerdeki kesretten vahdet perdesini açmaktır. Bu da Allah'ın sıfatlarıyla va sıflanarak O'na doğru mesafe katetmek demektir. Bu ikinci sefer Hz. Allah'a ulaşmanın sonudur. Üçüncü Sefer: Aynü'l-cem hazret-i ahadiyetin ahadiyette husuliyle zahiri ve bacını olan i ki zıtta bağlı kalmamaktır. Ahadiyyet makamı, "Kabe kavseyn" ( 53. Necm suresi, 9) makamıdır. ikilik artık kalmaz.
Bu makam geçilince de "Ev Edna" makamına ulaşılır ki, bu makam velayetin son makamıdır. Dördüncü Sefer: Bu makam da Hak'tan halka dönme makamıd ı r . Bu ise, cem' ve fark birliği de mektir. Hakk'ın halka dahil olması ve onda yok olmasıdır ki, kesrette vahdet, vahdette de kesret görülebilsin. Bu da Allah'tan Allah'a dönmedir. Bu makam, fenadan sonra beka, cem'den sonra fark makamıdır." ( H )
