Şeyh Muhammed Nidâi Efendi

Hayatı ve irşad çevresi

ŞEYH MUHAMMED NİD.Ai EFENDİ

Şeyh Ataullah Efendi-zadedir. 1 288/( 1 87 1 ) senesinde dünyaya gelmiş ve tahsll-i ibtidalyi mahalle mektebinde ve Soğukçeşme Rüşdiyesi'nde bi'l-ikmal Ayasofya'da Malatyalı Hoca Rıza Efendi'nin dersine devama başlayıp, Molla Cami'ye ve müste şar-ı meşihat Raşid Efendi'den Tasavvurat'a kadar okuyarak, Araçlı Hacı Kamil Efendi'den tekmll-i nüsah etmiş, 1 328/( 1 9 1 0 ) 'de icazet almıştır.

Muhammed Paşa Cami'-i şerifi imam ve hatibi Köle Hafız Efendi'den, 1303/( 1 886 )'te hıfz-ı Kur'an'a mazhar olduğu gibi ceddinin halifesi Beykozlu Ahmed Efendi'den üç senede hilafet alıp, 1 3 1 0 senesi Muharreminde (Temmuz 1 892) pederinin makamına geçmiştir. Hankah-ı Sünbül'de Kutbeddin Efendi merhUmun irtihaline değin yedi sene hi tabet vekaletinde bulunup teberrüken Sünbüli tacı giymiştir. Musikiye intisabları olup, Yeniköylü Hasan ve Divan-hane mümeyyizlerinden Behlül ve Kocamustafa zakirbaşısı Hafız bdi Efendilerden musiki taallüm etmiştir. lyi durak okur, zikir idare eder, hüsn-i savta malik bir zattır.

Seferberlikte Çanakkale hasta-hane imametinde dört sene kadar hizmet et miştir. Mazhar ve Nasuhi isminde iki mahdumu vardır. Muhammed Nidfü Efendi kendi halinde haluk ve terbiyeli ve mesleğine sadık ve aşık bir zattır. Dergahının yevm-i mahsusu perşembedir.

Sokollu Muhammed Paşa merhum, meşihatı te'sis ettiği zaman cami'de zikr-i şerif edilmesini şart koşmuş ol makla vaktiyle bu yolda hareket edilirken bir zamanlar tarlkat-ı aliyye aleyhine hu sule gelen feveran sırasında, "Cfüni'de zikr-i şerif bid'attır." diye mutaassıpların göster diği mümanaata binaen camiin mihrab tarafındaki medrese taam-hanesi tevhid-ha neye kalb edilmiş. Elyevm burada icra-yı ayin-i tarikat edilmekte bulunmuştur.

Ramazanlarda Cuma geceleri, bayramlarda sabah namazı ve bayram namazı ara sındaki zaman-ı mübarekte cami'-i şerifte Vird-i Settar okutup, orada elyevm zik ru'llah edilegeldiğini Şeyh Nidfü Efendi nakl ederler. Bu dergah-ı şerifte Hz. Mısri er bain çıkarmışlardır. Hücreleri el-an mevcuddur. Tafsili Hz. Mısrl'nin tercüme- i hali sırasında gelecektir inşaa'llahu teala. Karabaş-ı Veli mahdumu Mustafa Ma'nevl Efendi burada şeyh olmuştu. Bahsi geçti. (s. 19) MOLLA AHMED Dergahın bahçesinde medizib-i ilahiyyeden Yan Molla medffındur.

Mezartaşın da şu tarih vardır: Monla Ahmed ya'ni Yan Monla bendm Rind idi sCiretde mail zillete Arifi ritşen-dil idi hasılı Kesreti terk itdi erdi vahdete Nur-ı malız idi vücü.du cümleten Aşkı ile müstol;rak oldu rahmete Ba-işiiret söyledim tiirlhini Gitdi Yan Molla azizim cennete < r Ji..? ")\.:,. .:.>4 ı.S...l:S'" ) = 1 208/1 793-94 ** * Nidai Efendi'nin ecdadı bu dergahta müteselsilen icra-yı meşihat etmişlerdir. Mezaristanda medfandurlar. Sırasıyla yazıyorum: Mustafa Hulusi Efendi'nin pederi Şeyh Hüseyin Efendi. Vefatı 10 Muharrem 1 236/( 1 8 Ekim 1 820).

Şeyh Hüseyin Efendi'nin pederi Şeyh es-Seyyid Veliyyüddin Efendi. Bir nida çıkdı mücevher didi Hatem tiirihin Şeyh Veliyyüddln'e firdevs oldu gül-ziir-ı beka (lAı ) )5' ı,S .ıl J I c..J" J .)) 4.:,ı.ıl l J J ) = 1 1 79 - 3 = 1 1 76/( 1 762) - Şeyh İbrahim Efendi. Veliyyüddin Efendi'nin babasıdır. Seyyid İbrahim Efendi rahmetu'llahi aleyh Gelmemişdir dehre misli ol şeyh-i kamilin* Hamdiyci geldi didi tiinh-i fevtin kudsiyiin Ola cennet Seyyid İbrahim Efendi menzilin ( ...:Jl ? ı.S ...L;,j \ 1.r.1 .ı,,.. ...:..>.- .J J I ) 1 133/( 1 7 2 1 )49 = 49.

Bu ibarenin hesaplanmasından 1 100 çıkmaktadır.( H ) Çerkeşiyye-i Şa'baniyye 105 Şeyh Seyyid Hüseyin Efendi: Şeyh Veliyyüddin Efendi-zadedir. Hulefadan dır. 1 1 76/( 1 762 ). Şeyh Seyyid Muhammed Said Efendi. Şeyh Veliyyüddin Efendi-zadedir. Hu lefadandır. 1 1 86/( 1 77 2 ) Şeyh İbrahim Efendi. Şeyh Veliyyüddin Efendi hafididir. Hulefadandır. 1 206/( 1 792 ) ŞEYH ABDÜLKERİM EFENDİ lştipli olup, pederinin ismi Hüsameddin'dir. Müşarünileyh, "Abdülkerim Kurt Efendi" diye meşhı1rdur. Rical-i Hamzaviyye'den Şeyh Muhammed b. Ömer Efen di'den ahz-ı tarikat eyledi.

Şeyhü'l-harem olup, avdetinde şeyhi yerine Muhammed Paşa Dergahı'na seccade-nişin oldu. llm-i cifirde ve sair ulumda mahir idi. Kabr-i mü nifleri buradadır. Hô.tif-i kuıl.si d.idi tô:rih-i siil-i rıhletin Ola ona menzil makam-ı Asıfa ( U..,.,İ r l.ü Jy..- \S"I .JJI) = 1 0 1 6/( 1 607-08)50 Vefeyat-ı Ayvansarayi'de 1 0 1 5/( 1 606-07) 'tir. Mezartaşında 1 0 16'dır. Bu güfte müşarünileyhindir: Kıl tecelli al beni benden sana Çünkü oldun bu dilin mihmanı sen Derdlinin her derdine senden deva İştibi' nin derdinin dermanı sen Osmanlı Müellifleri 'nde , "Nuredd'in-zade'den müstahlef." deniliyor. Doğrudur.

Çünkü o zaman Hamzaviler bera-yı tesettür müşarünileyhe iltica ve intisab eylemiş lerdir. Risaletü'l-Hüda Li-üli'l-ihtida, devran-ı sUfiyyenin halline dair risale cümle-i asarındandır. (Kadessa'lliihu sırrahu) Katip Çelebi Fezleke'sinde müşarünileyhin tercüme-i halinden bahs olunduğu sırada der ki: 50. Bu ibarenin hesaplanmasından verilen tarih çıkmamaktadır. ( H) "Ol esnada hatır- ı safil.-meyyali seyahate mail olup, arz-ı Yemen ü H icaz'a dahil ve kibar- ı meşayıhtan Yfısuf-ı Kü rdi hizmetine vasıl olmuştu .

Ba'dehfı diyar- ı Rfım'a hicret ve sılasında ikamet eyleyip, el-haletü hazihi tarikat- ı Melamiyye işaatına ağaz ve cam- ı melamdan işrab- ı rahik-ı zar etmişti. Ba'dehfı Sofya'da seccade-nişin olan Kurd Efendi h izmetine vasıl ve nazar-ı iksir-eseri ile mürşid-i kamil olup .. ... " (Hacı Bayram-ı Veli Risiilesi'nden. S. 13.) ŞEYH MÜŞTAK EFENDİ Ahıskalıdır. Kastamonu'da Hz. Pir Şa'ban-ı Veli asitanesine giderek oradaki Çe lebi Efendi'den ahz-ı feyz ile İstanbul'a gelip, Ağayokuşu'nda kain Altuncu-zade Za viyesi'ni kasr-ı yed tarikıyla 1 230/( 1 8 1 5 ) tarihinde alıp, burada icra-yı meşihat etmiş tir.

İrtihali 1 256/( 1 840) senesindedir. Yirmialtı sene icra-yı meşihat ettiği anlaşılır. Mezartaşından: "Hüve'l-Bakl Beni kıl mağfiret ey Rabb-i Yezdan Bi-hakk-ı arş-ı a'zam nur-ı Kur'an Gelüp kabrim ziyaret iden ihvan İdeler rUhuma fatiha ihsan Tarlk-ı Şa'banl meşiiyıhından Müştak Efendi hazretlerinin kabridir. 1 256/( 1 840) " Dergah ahiren yanmış ve kabri elyevm Sema' -hane olarak inşa olunan mahallin altında kalmıştır. Sema' -hanenin bir köşesine sanduka konulmuştur. Fakir, harik-ze de mezartaşı parçalarını sema'-hanenin altındaki bodrumda buldum. Bin müşkilatla kitabesini yazdım.

ŞEYH CEMAL EFENDİ Müştak-zadedir. Nasuhi-zade Şeyh Muhyiddin Efendi merhGmun hulefasından dır. Pederinin irtihiilinde küçük idi. Sinni kemale gelince seccade-nişin-i meşihat ol muştur. Her nasılsa mesleğinin hilafı ıskatçılığa meyi edip, hatta karantina-haneye giderek nerede cenaze olduğu haberini almağa intizar, hayatı kadar zatını beyne'n-nas ıskat eylemiştir. İrtihali 1 3 1 4 senesi Recebinin üçüne ( 8 Aralık 1 896) müsadiftir. Pe derinin yanında medfündur.