köle

Sosyal tarihte hukukî ve ekonomik bakımdan özgür kimselere göre daha aşağı tabakada ” ve statüde kabul gören bir smıf m insan. Erkek köleler için “abd” ” (bk. bu made) “rakabe” (bk.

bu e made) ve “memlûk” (bk. bu n made) terimleri kullanılırken ı kadın köleler için “cariye” (bk. ri bu made), “eme” (bk.

bu made), e “memlûke” (bk. bu made), “oda.. lık” (bk.

bu made) gibi terimler kullanılmıştır. İslâm dini köle konusunu İnsanî vasıflar bakımında ele almıştır. Hz.

Peygame, ber, bir hadisinde, “Köleler sizin lkardeşlerinizdir. Onun için onlam. ra yemekte olduğunuz yemekler den yediriniz.

” derken n bir başka hadisinde de “Kendisi yköle bir kıza mâlik olup da onun n ihtiyaçlarına harcama yapan a diğer bir rivayette- ona ilim öğrezten, ona ihsan edip güzelleştiren, lsonra da onu hürriyete kavuştui, ran ve onunla evlenen kimsenin r iki ecri vardır. ” diyem rek kölenin bir insan olarak topa lum içindeki yaşama hakkına z işaret edilmiştir. aölelik 414

Allah yolunda harb ederken, kâfirlerden alınan esir.

llahü teâlâ âyet-i kerîmede meâlen buyurdu ki:

Allah'a ibâdet edin, O'na hiçbir şeyi ortak koşmayın. Bir de ana-babaya iyilik edin. Akrabâya, yetimlere, yoksullara, yakın komşuya, uzak komşuya, yakın arkadaşa, yolcuya ve ellerinizdeki kölelere de iyilik edin. Çünkü Allah büyüklenen ve övünen kimseyi sevmez. (Nisâ sûresi: 36)

Şu iki güçsüz, yâni köle ve kadın hakkında Allah'tan korkunuz. (Hadîs-i şerîf-Müsned-i Ahmed bin Hanbel)

Kim kölesinin yüzüne bir tokat atsa, veyâhut onu döğse, onun keffâreti (cezâsı) köleyi âzâd etmesidir. (Hadîs-i şerîf-Sünen-i Tirmizî)

İslâmiyet, bütün kölelere ve hizmetçilere iyi muâmele edilmesini, onlara şefkat ve merhametle davranılmasını emretmiştir. (Van Denberg)