ŞAHSİYET DOSYASI

Mevlânâzâde Şeyh Bostan Efendi

Mevlânâzâde Bostan Efendi (1647-1706), Abdülhalim Çelebi'nin oğlu; 1680 dolaylarında Konya Mevlânâ Âsitânesi postuna geçen, hac yolculuğu ve kısa Kıbrıs sürgünüyle kayda geçen Mevlevî şeyhidir.

Doğum: 1647
Vefat: 1706
Unvan: Konya Mevlânâ Âsitânesi postnişini

HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ

Mevlânâ ailesinde doğumu

Seyyid Bostan Efendi 1057/1647'de doğdu. Babası Konya Mevlânâ Âsitânesi postnişinlerinden Seyyid Abdülhalim Efendi idi. “Mevlânâzâde” nisbesi bu aile ve kurum bağını gösterir.

İlmî eğitimi

Devrin hocalarından Elmalılı Kara Halil Efendi'nin yanında ilim tahsil etti. Kaynak bu eğitimi, âsitâne postuna geçişinden önceki ilmî hazırlık olarak kaydeder.

Konya Âsitânesi postu

1091/1680 dolaylarında babasının ardından Konya Mevlânâ Âsitânesi'nde posta geçti. Bu tarih hicrî yıl düzeyindedir; ay ve gün verilmediği için daha kesinleştirilmemiştir.

Hac yolculuğu

1106/1694-95'te hac için Mekke'ye gitti; Medine'de Hz. Peygamber'in kabrini ziyaret ettikten sonra Konya'ya döndü.

Kıbrıs sürgünü ve dönüş

Cemâziyelâhir 1116/Eylül-Ekim 1704'te Konya halkından gelen şikâyet üzerine Kıbrıs'a sürüldü. Post önce Celâleddin Efendi'ye, birkaç gün sonra Bostan Efendi'nin oğlu Sadreddin Efendi'ye verildi. Aynı yıl Ramazan ayında affedilerek Konya'ya döndü.

Vefatı ve halefi

12 Şevval 1117/28 Ocak 1706 Çarşamba günü fecrin ardından vefat etti. Oğlu Sadreddin Efendi âsitâne postunda bırakıldı. Kaynağın zenginlik, cömertlik ve hoşsohbetlik ifadeleri müellif portresidir; biyografik olaylardan ayrı okunur.

COĞRAFÎ HAFIZA2 coğrafî bağlantı

Koordinatlı mekânŞehir düzeyi2 nokta · 0 kesin koordinat. Kümeye tıklayarak yaklaşın; tek noktadan mekân dosyasını açın.

İLİŞKİLİ GÖRÜNÜMLER

Ağ ve yol

YOL BAĞLAMIMevleviyyeYol dosyasını aç →Kişi kaydındaki tarihî yol bağlantısı; sıralı silsilede halka olduğunu tek başına göstermez.Yolun irşad atlasını aç →

KİŞİLER AĞIBağlantılarını açHoca, talebe ve tarihî etki ağıAğda gör →

BİYOGRAFİK KAYIT

Hayatından kayıtlar

Belge, tarih ve biyografi kaynaklarından kısa bilgi kartları

4 kayıt

İlk 4 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Abdülhalim Çelebi'den Sadreddin Çelebi'ye

Konya Âsitânesi postu babası Abdülhalim'den Bostan'a, sürgün devresinde ise oğlu Sadreddin'e geçti.

Metni gösterMetni daralt

Kaynak, Mevlevî Çelebilik makamındaki aile ve kurum sürekliliğini üç kuşak üzerinden görünür kılar.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-Fuzalâ, c. 3, s. 2711-2715.

TARİHÎ KAYIT

Kıbrıs sürgünü

1704'te şikâyet üzerine Kıbrıs'a gönderildi; birkaç ay içinde affedilip Konya'ya döndü.

Metni gösterMetni daralt

Sürgün kaydı gizlenmemiş, fakat şikâyetin içeriği kaynakta verilmediğinden gerekçe türetilmemiştir.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-Fuzalâ, c. 3, s. 2711-2715.

TARİHÎ KAYIT

Konya–Mekke–Medine–Kıbrıs

Âsitâne postu, hac yolculuğu ve sürgün onun biyografisinin başlıca coğrafî duraklarıdır.

Metni gösterMetni daralt

Bu güzergâh hem Mevlevî kurum tarihini hem Osmanlı idarî müdahalesini aynı hayat içinde gösterir.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-Fuzalâ, c. 3, s. 2711-2715.

TARİHÎ KAYIT

Hoca, talebe ve irşad bağı

Mevlânâzâde Abdülhalim Efendi (babası), Mevlânâzâde Seyyid Sadreddin Efendi (oğlu) ve Elmalılı Kara Halil Efendi (hocası).

Metni gösterMetni daralt

Mevlânâzâde Abdülhalim Efendi (babası), Mevlânâzâde Seyyid Sadreddin Efendi (oğlu) ve Elmalılı Kara Halil Efendi (hocası).

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: İSAM Ulema Veritabanı.

SAYFA KAYNAKÇASI

Bu dosyada izlenebilen kaynaklar

Bu liste biyografi, ilişki, anlatı ve mekân kayıtlarında açıkça taşınan kaynak künyelerini bir araya getirir. Paragraf düzeyinde kaynağı belirlenmemiş iddialara sonradan dipnot uydurulmaz.

[1]Şeyhî Mehmed Efendi, Vekāyi‘u’l-Fuzalâ, c. 3, s. 2711-2715
[2]İSAM Ulema Veritabanı

Ortak kaynak kataloğunu aç →