tarikat.org
Ara ⌕TR
Ara
Menü

ŞAHSİYET DOSYASI

Kevâkibîzâde Ahmed Efendi

Kevâkibîzâde Ahmed Efendi (1673-74–1721), Behram Kethüdâ Medresesi'nin ilk müderrisi olarak başlayıp Süleymaniye medreselerine yükselen, ilim ve takvâsıyla anılan Osmanlı âlimidir.

Doğum
1674
Vefat
1721
Unvan
Süleymaniye müderrisi ve Osmanlı âlimi

HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ

Ailesi ve doğumu

1084 Ramazanında/1673-74'te doğdu. İstanbul kadılığı da yapmış Kevâkibîzâde Şeyh Mehmed Efendi'nin üçüncü oğluydu. Babasındaki “şeyh” unvanı, Ahmed Efendi için ayrıca bir tarikat aidiyeti delili sayılmamıştır.

İlmiye başlangıcı

1097/1685-86'da ulemâ çocuklarına ayrılan mülâzemetlerden birini aldı. 1106/1694-95'te yeni kurulan Behram Kethüdâ Medresesi'nin ilk müderrisi oldu.

Medrese güzergâhı

Tûtî Latif, Bezirgânbaşı, Cafer Ağa, Abdüsselâm, Sahn-ı Semân, Mihrümâh Sultan, Sinan Paşa ve Kasım Paşa medreselerinden sonra Süleymaniye medreselerinden birine yükseldi.

Vefatı ve şahsiyeti

26 Cemâziyelâhir 1133'te/1721'de vefat etti ve Üsküdar'da babasının yanına defnedildi. Kaynak onu ilim ve dönemin yaygın fenlerinde yetkin, yeni bilgilere meraklı, takvâ sahibi, ağırbaşlı ve sabırlı bir âlim olarak tasvir eder.

İlmiye yolu ve şahsiyeti

1084 ramazanında doğan Kevâkibîzâde Ahmed Efendi, 1097 zilhiccesinde Şeyhülislâm Ankaravî Mehmed Efendi'nin sevkiyle, hatt-ı hümâyunla mevâlî evlâdına verilen mülâzemetlerden birini aldı. Kırk akçe medreseden mazul beklerken, 1106 recebinde yeni kurulan Sâlise-i Behrâm Kethüdâ Medresesi'nin ilk müderrisi olarak göreve başladı.

Bundan sonraki otuz yıl, İstanbul medreselerinin mutat basamaklarında geçti: Tûtî Latîf, Bâzirgânbaşı, Cafer Ağa, Küçükçekmece'deki Abdüsselâm, Sahn-ı Semâniyye, Edirnekapı Mihrümâhı, Sinan Paşa, Kasım Paşa ve nihayet 1132'de Süleymaniye medreselerinden biri.

Vefeyât kaydı onu "maârif-i ilmiyye ile meşhur, mütedâvil fenlerde emsaliyle aynı seviyede, ilmin ve kemalin nadir olanını arayan, salâh ve takvâyı kendinde toplayan, nefis ve hevâ isteklerini bastıran, temiz soylu, derviş tabiatlı, vakarlı bir edip, halim ve sabırlı" bir zat olarak anar. 1133 cemâziyelâhirinde vefat etti ve Üsküdar'da babasının yanına gömüldü.

COĞRAFÎ HAFIZA2 coğrafî bağlantıMekân kayıtlarına git →
Koordinatlı mekânŞehir düzeyi2 nokta · 0 kesin koordinat. Kümeye tıklayarak yaklaşın; tek noktadan mekân dosyasını açın.

İLİŞKİLİ GÖRÜNÜMLER

Ağ ve yol

KİŞİLER AĞIBağlantılarını aç2 doğrudan bağlantıAğda gör →

KAVRAM

Kavram dünyası

Bu şahsiyetle birlikte öne çıkan düşünceler

4 kayıt

İlk 4 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Kevâkibî ailesinin üçüncü oğlu

Ahmed b. Şeyh Mehmed b. İbrâhim; babası, İstanbul kadılığından mazul iken 1093'te vefat eden Kevâkibîzâde Şeyh Mehmed Efendi'dir. 1084 ramazanında doğdu.

Metni gösterMetni daralt

Vefeyât kaydı onu "el-Mevlâ Ahmed ibnü'l-mevlâ Şeyh Mehmed ibnü'l-mevlâ İbrâhim" diye üç kuşak geriye götürerek tanıtır. Babası, IV. Mehmed devri ulemâsından, İstanbul kadılığından mazul iken 1093 (1682) yılında vefat eden Kevâkibîzâde Şeyh Mehmed Efendi'dir; Ahmed Efendi onun üçüncü oğludur.

1084 ramazanında (1673-74) doğdu. Mukaddemât-ı ulûmu tahsil edip istidat levazımını tamamladıktan sonra, 1097 zilhiccesinde Şeyhülislâm Ankaravî Mehmed Efendi'nin sevkiyle, hatt-ı hümâyunla büyük mevâlînin evlâdına ihsan edilen mülâzemetlerden birine nail oldu.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı.
TARİHÎ KAYIT

Behram Kethüdâ Üçüncü Medresesi'nin ilk müderrisi

1106/1694'te yeni kurulan Sâlise-i Behrâm Kethüdâ Medresesi'nde ders okutan ilk müderris odur; iki bağımsız kaynak bu rolü aynı yılla kaydeder.

Metni gösterMetni daralt

Kırk akçe medreseden mazul beklerken, 1106 recebinin dördüncü günü yeni ihdas olunan Sâlise-i Behrâm Kethüdâ Medresesi hâriciyle görevlendirildi. Vefeyât neşrinin madde başına düştüğü not açıktır: "Evvelü'l-müderrisîn bi-medreseti Sâlise-i Behrâm Kethüdâ. Fî 4 Receb sene 1106" — yani burada ders okutan ilk müderris.

Aynı bilgi, İstanbul medreselerini kuruluş sırasına göre veren bir listede de yer alır: "Behremkahya Üçüncü Medresesi. H. 1106 (1694) yılında tesis edilmiştir. İlk müderrisi Kevakibizade Ahmed Efendi'dir." Bu liste, 1106/1694'te İstanbul'da arka arkaya kurulan bir dizi yeni medreseyi sıralar; Kevâkibîzâde Ahmed Efendi bu kuruluş dalgasının ilk müderrislerinden biridir.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı.
TARİHÎ KAYIT

Medrese basamaklarında otuz yıl

Tûtî Latîf, Bâzirgânbaşı, Cafer Ağa, Abdüsselâm, Sahn-ı Semâniyye, Edirnekapı Mihrümâhı, Sinan Paşa ve Kasım Paşa medreselerinden geçerek 1132'de Süleymaniye medreselerine ulaştı.

Metni gösterMetni daralt

İlk müderrisliğinden sonra sırayla: 1112 şâbanında Tûtî Latîf Medresesi, 1116 rebîülâhirinde Bâzirgânbaşı Medresesi (ibtidâ dâhil), 1118 cemâziyelâhirinde Cafer Ağa Medresesi, 1120 saferinde Küçükçekmece'deki Abdüsselâm Medresesi (mûsıla-i Sahn), 1122 recebinde Sahn-ı Semâniyye'den biri.

Ardından 1123 recebi gurresinde Edirnekapı Mihrümâhı (ibtidâ altmışlı), 1125 şâbanında Sinan Paşa, 1128 ramazanı gurresinde Kasım Paşa (mûsıla-i Süleymâniyye) medreseleri geldi. 1132 zilkadesinin on birinde Kara Halil Efendizâde Mehmed Said Efendi'nin yerine Medâris-i Süleymâniyye'den biriyle merâtib devresini tamamladı.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı.
TARİHÎ KAYIT

Üsküdar'da babasının yanına

1133 cemâziyelâhirinin yirmi altıncı çarşamba günü vefat etti; Üsküdar'da babasının yanına defnedildi, boşalan Süleymaniye medresesi Alaşehirli Mustafa Efendi'ye verildi.

Metni gösterMetni daralt

Süleymaniye müderrisliğine ulaşmasından yalnız yedi ay sonra, 1133 cemâziyelâhirinin yirmi altıncı çarşamba günü "ders ü devri tamam" olup vefat etti ve Üsküdar'da babasının yanına defnedildi.

Boşalan medresesi, hâmis-i Süleymâniyye itibarıyla İstanbul'daki Vâlide Sultan Medresesi müderrisi olan Alaşehirli Abdullah Efendi Birâderzâdesi Mustafa Efendi'ye tevcih olundu. Aynı zat, on üç yıl önce de Cafer Ağa Medresesi'nde onun halefi olmuştu.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı.

BAĞLANTILAR · VERİTABANI

Şeyh, halife, aile ve post ağı

MEKÂN BAĞLANTILARI · VERİTABANI

Tekke, türbe ve irşad coğrafyası

İstanbul · TürkiyeÜsküdar — Kevâkibîzâde Ahmed Efendi'nin medfeni1133/1721'de vefat edince Üsküdar'da babası Kevâkibîzâde Şeyh Mehmed Efendi'nin yanına defnedildi. İlişkili kişi dosyası Kevâkibîzâde Ahmed Efendi : Kevâkibîzâde Ahmed Efendi (1673-74–1721), Behram Kethüdâ Medresesi'nin ilk müderrisi olarak başlayıp Süleymaniye medreselerine yükselen, ilim ve takvâsıyla anılan Osmanlı âlimidir.İstanbul · TürkiyeSâlise-i Behrâm Kethüdâ Medresesi — ilk müderrisliği1106/1694'te kurulan medresede ders okutan ilk müderris odur; kaynaklarda Behrâm Kethüdâ'nın üçüncü medresesi olarak geçer. İlişkili kişi dosyası Kevâkibîzâde Ahmed Efendi : Kevâkibîzâde Ahmed Efendi (1673-74–1721), Behram Kethüdâ Medresesi'nin ilk müderrisi olarak başlayıp Süleymaniye medreselerine yükselen, ilim ve takvâsıyla anılan Osmanlı âlimidir.