ŞAHSİYET DOSYASI

Kepenekçi Sinan

Kepenekçi Sinan (ö. yaklaşık 970/1562-63), İstanbul'da yetişen; İslâmiyet'i kabul ettikten sonra ilmiye zümresine alınan, medrese, mescit ve vakıflar kuran âlim ve müelliftir.

Vefat: 1563
Unvan: İstanbul âlimi, medrese ve mescit bânisi

HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ

İstanbul'daki ilk hayatı

İstanbul'da Yahudi bir aile çevresinde yetişti. Müslüman âlimlerden ders aldı ve daha sonra İslâmiyet'i kabul etti. Atâyî bu dönüşümü rüya anlatısıyla açıklar; inanç değişiminin tarihî kaydı ile rüya motifi ayrı katmanlarda sunulur.

Divan-ı Hümâyun ve ilmiye kaydı

İnanç değişikliğinin ardından Divan-ı Hümâyun'a başvurdu. Kendisine vazife tahsis edildi, âlim kıyafeti verildi ve ilmiye zümresine dahil edildi.

Medrese, mescit ve vakıflar

İstanbul'da bir medrese ve bir mescit inşa ettirdi; bunların devamı için çok sayıda vakıf kurdu. Yapıların kesin kanonik kimliği yalnız bu metinden çözülemediği için mevcut İstanbul mekânlarıyla gevşek ad benzerliği üzerinden birleştirilmedi.

İlmî kişiliği ve eseri

Aklî ilimlerde ve çeşitli fenlerde yetkin olduğu kaydedilir. Diğer dinlerin delillerini eleştiren bir risale yazdı ve bu çalışmada önceki kutsal kitaplardan nakiller kullandı. Eserin katalog kimliği ayrıca doğrulanmadan başlık türetilmedi.

Vefatı

970/1562-63 dolaylarında vefat etti. Kesin vefat günü ve defin yeri kaynakta belirtilmez.

İLİŞKİLİ GÖRÜNÜMLER

Ağ ve yol

KİŞİLER AĞIBağlantılarını aç1 doğrudan bağlantıAğda gör →

GELENEK İÇİ ANLATI

Menkıbeler

Gelenek içinde aktarılan hatıra ve anlatılar

1 kayıt

İlk 1 kayıt gösteriliyor

MENKIBE · GELENEK İÇİ

Rüyada iman telkini ve Divan-ı Hümâyun'a çıkışı

Kepenekçi Sinan'ın dinî arayışı sırasında Hz. Peygamber'i rüyasında gördüğü, ertesi gün gördüklerini devlet erkânına anlattığı rivayet edilir.

Tam anlatıyı okuAnlatıyı daralt

Menâkıbnâme’de tam metni aç →

Arayış içindeki Sinan

Atâyî, İstanbul'da yetişen ve Yahudi bir aileden geldiğini söylediği Sinan'ın ilim tahsil ettiğini; fakat iman meselesi üzerinde derin bir sıkıntı ve arayış yaşadığını aktarır. Rivayete göre bir gece Hz. Peygamber'i rüyasında gördü ve ondan iman telkini aldı.

Rüyanın anlatılması

Sinan ertesi sabah Divan-ı Hümâyun'a giderek gördüğü rüyayı anlattı. Haber padişaha ulaştırıldı; kendisine maaş bağlandı, ilmiye kıyafeti ve gerekli teçhizat verildi, böylece ulema zümresine dahil edildi. Daha sonra mescid, medrese ve vakıflar kurduğu kaydedilir.

Rüyadaki karşılaşma gelenek içi anlatıdır; divana müracaatı ve hayır yapıları ise biyografik çerçeveyi oluşturur. Kaynaktaki farklı ve ağır aile isnatları, bu menkıbenin olay örgüsüyle ilgisiz ve bağımsız biçimde doğrulanmamış olduğu için buraya taşınmamıştır.

Bu anlatı gelenek hafızasına aittir; doğrulanabilir tarihî olayla aynı kesinlikte sunulmaz. Kaynak: Nev‘îzâde Atâyî, Hadâ’iku’l-Hakâ’ik fî Tekmileti’ş-Şakā’ik.

ESER / METİN

Eserleri ve metinleri

Yazılı miras, şiirler ve bağlı metinler

1 kayıt

İlk 1 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Dinler hakkında reddiye risalesi

Diğer dinlerin delillerini tartışan ve önceki kutsal kitaplardan nakiller içeren bir risalesi vardı.

Metni gösterMetni daralt

Atâyî eserin muhtevasını bildirir ancak güvenilir bir başlık ve nüsha yeri vermez. Bu sebeple katalogda bağımsız eser kaydı açılmamıştır.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Nev‘îzâde Atâyî, Hadâ’iku’l-Hakâ’ik fî Tekmileti’ş-Şakā’ik, s. 433-437.

BAĞLANTILAR · VERİTABANI

Şeyh, halife, aile ve post ağı

AİLE BAĞIKepenekçizâde Süleyman EfendiKepenekçizâde Süleyman, Kepenekçi Sinan'ın oğludur.