Arayış içindeki Sinan
Atâyî, İstanbul'da yetişen ve Yahudi bir aileden geldiğini söylediği Sinan'ın ilim tahsil ettiğini; fakat iman meselesi üzerinde derin bir sıkıntı ve arayış yaşadığını aktarır. Rivayete göre bir gece Hz. Peygamber'i rüyasında gördü ve ondan iman telkini aldı.
Rüyanın anlatılması
Sinan ertesi sabah Divan-ı Hümâyun'a giderek gördüğü rüyayı anlattı. Haber padişaha ulaştırıldı; kendisine maaş bağlandı, ilmiye kıyafeti ve gerekli teçhizat verildi, böylece ulema zümresine dahil edildi. Daha sonra mescid, medrese ve vakıflar kurduğu kaydedilir.
Rüyadaki karşılaşma gelenek içi anlatıdır; divana müracaatı ve hayır yapıları ise biyografik çerçeveyi oluşturur. Kaynaktaki farklı ve ağır aile isnatları, bu menkıbenin olay örgüsüyle ilgisiz ve bağımsız biçimde doğrulanmamış olduğu için buraya taşınmamıştır.