Ara
Menü

Hidâyetullah Âfâk Hoca

Âfâk Hoca, Kâsâniyye'nin Akdağlık Hâceleri adıyla bilinen kolunu Kaşgar ve Doğu Türkistan'da siyasî-mânevî bir güce dönüştürdü.

Vefat
1694
Unvan
Kâsâniyye-Âfâkıyye'nin Doğu Türkistan temsilcisi

Kol, icâzet ve dönem bağları

Ana yol alanı bütün mensubiyetlerin yerine geçmez. Kurucu, post ve silsile rolleri ayrı kayıtlardır; birlikte görülmeleri aynı dönemde aidiyet kanıtı değildir. Kol ve ilişki fişleri mevcut CMS kayıtlarından gelir; kol yanıtı boşsa 5 Ekim 2026 araştırma envanteri gösterilir. Kaynak belirtilmemiş bağlar doğrulanmış mensubiyet gibi sunulmaz.

Âfâkıyye / Akdağlık Hâceleri · Kurucu

Kol kaydındaki doğrulanmış kurucu nispeti.

Dönem: Bilinmiyor · Tarihler bağımsız doğrulanmadı.

Kaynak: Tekil kaynak konumu belirtilmemiş

Kol ve kişi kayıtlarını karşılaştır →

Âfâkıyye adı

Hidâyetullah Âfâk Hoca, Ahmed Kâsânî'nin evlat ve halife ağından gelen Kâsânî hattının Doğu Türkistan'daki en etkili temsilcisidir. Onun adına nispet edilen Âfâkıyye, Akdağlık Hâceleri adıyla da bilinir.

İrşad ve iktidar

Kaşgar merkezli faaliyetleri yalnız tekke ve zikir çevresiyle sınırlı kalmadı; bölgenin hanedan mücadeleleri, Moğol-Cungar ilişkileri ve İshâkıyye ile rekabet içinde siyasî bir nitelik kazandı. Bu sebeple biyografisi mânevî otorite ile iktidar mücadelesinin birbirine geçtiği Doğu Türkistan bağlamında okunur.

Kaynak ihtiyatı

İshâkıyye ve Âfâkıyye kaynakları birbirlerini siyasî çatışmaların diliyle suçlayabilir. Şahsına dair keramet ve ihanet anlatıları bağımsız tarihî veri sayılmaz; farklı tarafların kronikleri karşılaştırılır.

Ağ ve yol

YOL BAĞLAMINakşibendiyyeYol dosyasını aç →Kişi kaydındaki tarihî yol bağlantısı; sıralı silsilede halka olduğunu tek başına göstermez.Yolun irşad atlasını aç →
KİŞİLER AĞIBağlantılarını aç1 doğrudan bağlantıAğda gör →
YOL ATLASISilsiledeki yerini açÖnceki ve sonraki halkalarla birlikte

Şeyh, halife, aile ve post ağı

ETKİ KAYNAĞIAhmed Kâsânî Mahdûm-ı A‘zamevlat-halife ağı içindeki tarihî tesir; doğrudan görüşme değildir
Bu bağın kanıt fişi
İlişki kimliği
86
Yön
726 → 753
Tür
Tarihî etki
Hat / varyant
naksibendiyye
Eser / belge
TDV İslâm Ansiklopedisi: Nakşibendiyye, Kâsâniyye ve ilgili şahıs maddeleri
Baskı / nüsha
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Cilt
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Sayfa
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Varak
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Tarih
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Doğrulama
Kaynak var; tekil konum doğrulanmadı

Kaynakta aktarılan künye: TDV İslâm Ansiklopedisi: Nakşibendiyye, Kâsâniyye ve ilgili şahıs maddeleri

İlişki / dönem açıklaması: evlat-halife ağı içindeki tarihî tesir; doğrudan görüşme değildir

Her ilişki kendi kimliği ve hattıyla korunur. Künye veya sayfa bulunması, tarihî iddianın bağımsız olarak doğrulandığı anlamına gelmez.

Bu dosyada izlenebilen kaynaklar

Bu liste biyografi, ilişki, anlatı ve mekân kayıtlarında açıkça taşınan kaynak künyelerini bir araya getirir. Paragraf düzeyinde kaynağı belirlenmemiş iddialara sonradan dipnot uydurulmaz.

  1. [1]TDV İslâm Ansiklopedisi: Nakşibendiyye, Kâsâniyye ve ilgili şahıs maddeleri
Ortak kaynak kataloğunu aç →