ŞAHSİYET DOSYASI

Hasan-ı Zarîfî

Hasan-ı Zarîfî (ö. 977/1569-70), Siroz'da yetişen; İbrâhim Gülşenî'nin yanında irşad izni alan, Rumelihisarı'ndaki Ali Baba/Durmuş Dede Zâviyesi'nde görev yapan şair ve Mesnevî şârihidir.

Vefat: 1569
Unvan: Gülşenî-Halvetî şeyh, şair ve Mesnevî şârihi

HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ

Siroz'da ilim tahsili

Sirozlu Hasan Efendi, “Zarîfî” mahlasıyla tanındı. İlim tahsil ederek Kemalpaşazâde'nin çevresinde dânişmend oldu; ardından Şeyh Pîrî Efendi'ye intisap etti.

Bursa ve Kahire

Bursa'da irşad faaliyeti yürüttü. Hac yolculuğu sırasında Kahire'de İbrâhim Gülşenî ile buluştu ve onun çevresine katıldı. Gülşenî tarafından irşada yetkili kılındı.

Rumelihisarı ve İstanbul

Rumelihisarı'ndaki Ali Baba Zâviyesi'nde, sonraki adıyla Durmuş Dede Tekkesi'nde postnişin oldu. İbrâhim Gülşenî'nin İstanbul'a gelişi sırasında Rüstem Paşa'nın bir halife bırakılması talebi üzerine şehirde görevlendirildi; Langa Mahallesi'ndeki zâviye de hizmetine verildi.

Çok katmanlı tasavvuf eğitimi

957/1550 dolaylarında Gülşenî çevresine yönelik kuşkular arttığında Emir Buhârî Zâviyesi şeyhi Mahmud Efendi'ye de intisap ettiği aktarılır. Bu kayıt cehrî ve hafî zikir çevrelerinin aynı kişinin hayatında kesişebildiğini gösterir; önceki Gülşenî nispetini geçersiz kılmaz.

Eseri ve vefatı

Hadis, tefsir ve Mesnevî okuttu; Arapça, Farsça ve Türkçe şiir söyledi. Kâşifü'l-Esrâr ve Matla‘u'l-Envâr adlı Mesnevî şerhi ona aittir. 977/1569-70'te vefat ederek Rumelihisarı Kayalar mevkiine defnedildi.

COĞRAFÎ HAFIZA3 bağlantılı mekânMekân kayıtlarına git →

Koordinatlı mekânŞehir düzeyi3 nokta · 0 kesin koordinat. Kümeye tıklayarak yaklaşın; tek noktadan mekân dosyasını açın.

İLİŞKİLİ GÖRÜNÜMLER

Ağ ve yol

KİŞİLER AĞIBağlantılarını aç1 doğrudan bağlantıAğda gör →

ESER / METİN

Eserleri ve metinleri

Yazılı miras, şiirler ve bağlı metinler

2 kayıt

İlk 2 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Eserleri ve metinleri

Vaktiyle boğazdan hamule ile 1stanbul'a gelen gemi lerden buraya odun kömür ihda olunurmuş. Tar'ih-i irtihalleri, bir rivayette 977 /( 1 569 )'dir. (Vefeyat·ı Ekabir-i İslamiyye) Şeyh Hasan-ı Şa'bani risalesinde gördüm: "Bu zat Akkerman tarafında gezerken meczub olduğundan, gemiciler tutup, Rumeli Hisarı'nda Bektaşi Tekkesi'ne bırakmışlar. Ba'dehu erbab-ı süfün hüsn-i i'tikad edip, nüzGr ve sadakat ile burayı şenlendirmeye başladılar.

Metni gösterMetni daralt

Vaktiyle boğazdan hamule ile 1stanbul'a gelen gemi lerden buraya odun kömür ihda olunurmuş. Tar'ih-i irtihalleri, bir rivayette 977 /( 1 569 )'dir. (Vefeyat·ı Ekabir-i İslamiyye) Şeyh Hasan-ı Şa'bani risalesinde gördüm: "Bu zat Akkerman tarafında gezerken meczub olduğundan, gemiciler tutup, Rumeli Hisarı'nda Bektaşi Tekkesi'ne bırakmışlar. Ba'dehu erbab-ı süfün hüsn-i i'tikad edip, nüzGr ve sadakat ile burayı şenlendirmeye başladılar.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Sefîne-i Evliyâ - Cilt 3.

TARİHÎ KAYIT

Kâşifü'l-Esrâr ve Matla‘u'l-Envâr

Zarîfî'nin Farsça Mesnevî şerhi, özellikle açıklanması güç beyitleri seçerek yorumlayan bir eserdir.

Metni gösterMetni daralt

Eserin adı ve müellif nispeti Sefîne kaydıyla da karşılaştırılmıştır. Bozuk Arap harfli OCR parçaları canlı metne taşınmamıştır.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Nev‘îzâde Atâyî, Hadâ’iku’l-Hakâ’ik fî Tekmileti’ş-Şakā’ik, s. 676-683.

BAĞLANTILAR · VERİTABANI

Şeyh, halife, aile ve post ağı

HOCASI / ŞEYHİİbrâhim GülşenîHasan-ı Zarîfî, Kahire'de İbrâhim Gülşenî'nin yanında eğitim gördü ve irşad izni aldı.

MEKÂN BAĞLANTILARI · VERİTABANI

Tekke, türbe ve irşad coğrafyası

TARİHÎ MEKÂNRumeli Hisarı'nda Bektaşi TekkesiRumeli Hisarı'nda Bektaşi Tekkesi , Sefîne-i Evliyâ kişi kayıtlarında 1 ayrı bağlamda anılır. Tar'ih-i irtihalleri, bir rivayette 977 /( 1 569 )'dir. (Vefeyat·ı Ekabir-i İslamiyye) Şeyh Hasan-ı Şa'bani risalesinde gördüm: "Bu zat Akkerman tarafında gezerken meczub olduğundan, gemiciler tutup, Rumeli Hisarı'nda Bektaşi Tekkesi'ne bırakmışlar. Bağlantılı şahsiyetler: Şeyh Hasan-ı Zarifi Efendi.TARİHÎ MEKÂNBaba ZaviyesiBaba Zaviyesi , Sefîne-i Evliyâ kişi kayıtlarında 1 ayrı bağlamda anılır. Rumeli Hisarı'nda, Boğaz Hisarı'nda A li Baba Zaviyesi'ndeki halen "Durmuş Dede Tekkesi" demekle meşhur tekkede seccade-nişin-i meşihat ve mürşid-i erbab-ı tarikat olmuş idi. 935/( 1 528-29)'te lbrahim-i Gülşeni, da'vet-i pa dişahi ile lstanbul'a gelip, sadrazam Rüstem Paşa, Darü's-saltanatta bir halifelerini ibka ricasında bulunmakla bunları ta'yin eyleyip, halife-i celilesi olan Sultan La.mi ka Mahallesi'nde bina eylediği zaviyeyi ihsan etmiş idi. 977/( 1 569) ) 'de İrtihal et mekle Rumeli H isarı'nda Kayalar nam mahallede defo olunmuştur. "Zarifi'nin diriğa gitdi ruhu " ( LS"" )J ı..> .J.5 1.;.,ıJ .) }>). Bağlantılı şahsiyetler: Şeyh Hasan-ı Zarifi Efendi.TARİHÎ MEKÂNDurmuş Dede TekkesiDurmuş Dede Tekkesi , Sefîne-i Evliyâ kişi kayıtlarında 1 ayrı bağlamda anılır. Rumeli Hisarı'nda, Boğaz Hisarı'nda A li Baba Zaviyesi'ndeki halen "Durmuş Dede Tekkesi" demekle meşhur tekkede seccade-nişin-i meşihat ve mürşid-i erbab-ı tarikat olmuş idi. 935/( 1 528-29)'te lbrahim-i Gülşeni, da'vet-i pa dişahi ile lstanbul'a gelip, sadrazam Rüstem Paşa, Darü's-saltanatta bir halifelerini ibka ricasında bulunmakla bunları ta'yin eyleyip, halife-i celilesi olan Sultan La.mi ka Mahallesi'nde bina eylediği zaviyeyi ihsan etmiş idi. 977/( 1 569) ) 'de İrtihal et mekle Rumeli H isarı'nda Kayalar nam mahallede defo olunmuştur. "Zarifi'nin diriğa gitdi ruhu " ( LS"" )J ı..> .J.5 1.;.,ıJ .) }>). Bağlantılı şahsiyetler: Şeyh Hasan-ı Zarifi Efendi.