Şeyh Hasan Hilmi Efendi

Hayatı ve irşad çevresi

ŞEYH HASAN HİLMİ EFENDİ

Kastamonu civarında Azdavay nahiyesinde250 1 240 sene-i hicriyyesinde ( 1 825 ) dünyaya gelmiştir. Babası, Abdullah-ı Ümmi nam zattır. Bir aralık hastalanmış, bir Cuma günü, "Beni yıkayınız, temiz bulunayım." diye evladına vasiyyet etmiş, vefatın dan evvel kendini gasl ettirmiş, derhal teslim-i ruh eylemiştir. Oğlunu tahsile sevk ile lstanbul'a göndermiş idi. O da Hoca Büyük Hazım Efen di'nin dersine devama başlamış, ulum-ı aliyeden fıkıh, tefsir ve fünun-ı mürettebe-i aliyye tahsil eylemiştir.

Gümüşhaneli Ahmed Ziyaeddin Efendi merhuma intisab ile "Şeyhime yakın olayım." diye Cağaloğlu'nda tekkeye yakın bir medresede ihtiyar-ı ika metle azizine ma'nen ve maddeten kesb-i kurbiyyet eylemiştir. Bir tarafdan tahsile devam eder, bir tarafdan da Fatma Sultan Camii'nde hasbe ten li'llah der-uhde eylediği müezzinlik vazifesini ifa eyler imiş. Bir zaman sonra bu cami'de ihtiyar-ı ikamet edip, beş vakitte camii açar ve müezzinlik ederdi.

Gümüşha neli'ye intisabında zevki artmış ve dersten icazet alarak neticede Gümüşhaneli'ye sır daş ve onunla hem-hal olmuş; Gümüşhancli'nin delaletiyle azizi Ahmed Şami el-Er vadi hazretlerine arz-ı nisbet eylemiştir ki, bu zil.t balada yazıldığı vechile Mevlana Halid hazretlerinin halifesidir. 250. Şu anda Kastamonu'ya bağlı bir ilçe merkezidir. ( H ) Şeyh Muhammed Halid Zıyaeddin-i Nakşıbendi 339 Ahmed-i Şam!, Hasan Hilmi Efendi'nin ikmal-i sülukuna ve terbiye-i tarikatına Gümüşhaneli merhumu me'mGr edip, Ahmed Ziyaeddin Efendi'den hadis okumuş ve elli yıl bir arada dem-güzar olmuştur.

Ahmed Ziyaeddin Efendi, Hicaz'a giderken Ha san Hilmi Efendi'yi tevkll etmiştir. Bu sebeble dört sene vekalette bulunmuştur. İkin ci haccında yine veklli olmuştur. Avdeti zamanında mürldanının çoğaldığını görünce, umumun tesllkine Hasan Hilmi Efendi'yi me'mur ile, bir zaman sonra Hasan Hilmi Efendi, Geyve'ye giderek orada ders okutmaya ve neşr-i ilme başlamış. Hem ders okutur, hem neşr-i tarik eder imiş. Şöhreti artmış, intisab edenler çoğalmış, da'vet-i vakıa ile lstanbul'a gelmiştir. Gümüşhaneli merhum Beykoz'a gittiğinde kiiim-i makam olmuştu. Cuma günle ri hatm-i hacegan yapardı.

Gümüşhaneli merhumun irtihali vukua gelince Hasan Hilmi Efendi, yerine geçmiştir. 1 3 1 4/( 1 896)'te Hicaz'a gitti. Ba'de'l-hac, Medlne'de onsekiz gün kaldı. Avdetle 1 329/( 1 9 1 1 ) senesine kadar neşr-i feyz ederek irtihal-i dar-ı beka eylediler. Süleyma niyye'de azizinin yanında medfündur.

Ah Ceııiib-ı Hilmi-i Kutb-ı zamiin Oldu bugün müclb-i da'vet-i Rahmiin Kitabe-i seng-i mezarı: Plr-i ruşen iirif-i bi'/liih kutbu'l-evliyii Siini-i isneyn Ceniib-ı Hazret-i Ahmed Ziyii Mansıb-ı feyz-i butun-ı kevser-i peygamberı Abd-i siifi mazhar-ı sırr-ı bekii- yı Kibriyii Şeyh Hasan Hilmi Efendi Hazret-i fahri'ş-şuyuh Burda medfundur o ziit-ı menba' -ı hilm ü hayli Bir yetişdinnişdi şeyhi kendine itmişdi yiir Görmemişdi mislini asrında çeşm-i etkıyii İrtibiit-ı kalb idüp gör ki ne feyz eyler zuhUr Öldü zannetme haklkatda am sen Fevziyd Dur oku ihlas ile bir Fatiha ol muntazır Mahzen-i feyz-i iliih'ldir kubur-ı asfiyii