Ara
Menü

Hâfız Muhammed Cemâleddin Efendi

Hâfız Muhammed Cemâleddin Efendi (d. 1870), Kasımpaşa tekke çevrelerinde zâkirbaşılık yapan; Kādirî-Eşrefî terbiyesi yanında Rifâî ve Bayramî icâzetleri alan mûsikişinas şeyhtir.

Doğum
1870
Unvan
Zâkirbaşı, mûsikişinas ve çoklu icâzet sahibi tekke şeyhi

Kasımpaşa’da doğumu ve tahsili

1287/1870’te Kasımpaşa Küçük Piyâle mahallesinde doğdu. Babası Fatih dersiâmlarından Küçük Piyâle İmamı Abdülkādir Efendi’dir. Abdülkādir Çavuş Mektebi ve Bahriye Rüşdiyesi’nde okudu; Bayezid Camii derslerine devam etti. Erbilî Esad Efendi’den hâfızlık çalıştı, Şeyh Hâfız Muhammed Efendi’nin yanında 1308/1890-91’de hıfzını tamamladı ve Hâfız Besim Efendi’den kıraat okudu.

Kādirî-Eşrefî terbiyesi

1299/1882’de Başmakçı Ali Efendi Dergâhı postnişini Halil Efendi’ye intisap etti. Halil Efendi’nin vefatından sonra Muhammed Efendi’ye, onun ardından Selânikli Muhammed Efendi’ye bağlandı; 1312/1894-95’te hilâfet aldı. Ana irşad aidiyeti bu Kādirî-Eşrefî çizgisidir.

Rifâî ve Bayramî icâzetleri

Yeşiltulumba’daki Rifâî dergâhında Hâfız Mustafa Efendi’nin zâkirbaşılığını yaptı; 27 Receb 1317/2 Aralık 1899 Mi‘rac gecesi Rifâiyye’den teberrüken tâc, hırka ve hilâfet aldı. Başmakçı Dergâhı meşîhatine tayin edilince mekânın eski Bayramî-Hamzavî hafızasını korumak için Himmetzâde Dergâhı şeyhi Abdülhay Efendi’den 1328/1910’da Bayramiyye icâzeti aldı.

Mûsiki ve zâkirbaşılık

Kasımpaşa Mevlevîhânesi kudümzenbaşısı Şevki Dede, Arab Muhammed Ali, Bahariye kudümzenbaşısı Ârif Efendi, Zekâi Dede ve Yeniköylü Hâfız Hüseyin Efendi’den mûsiki meşk etti. Zikir idaresini Vefa türbedarı Osman Efendi’den öğrendi. Hüsâmeddin-i Uşşâkî Hânkâhı başta olmak üzere Tâhir Ağa, Taştekneler, Arabzâde, Pişmâniyye ve Sâmi Efendi tekkelerinde zâkirbaşılık yaptı.

Besteleri ve talebeleri

Nühüft makamındaki “Bulduk safâ tevhid ile” ve mâhur makamındaki “O kişver-i irfâna olan şâhenşâh” kaynakta anılan besteleridir. Arapça şuğullardan geniş bir repertuvara sahipti; yetiştirdiği zâkir ve mûsikişinaslar İstanbul tekke mûsikisinde yer aldı.

Meslek hayatı ve şahsiyeti

1303/1886’dan 1325/1907’ye kadar Orman ve Maadin Muhasebesi Varidat Kitâbeti’nde çalıştı; ardından memuriyetten ayrıldı. Hüseyin Vassâf 1924-25 dolayındaki kaydında onu orta boylu, esmer, güzel huylu, aşk ve hizmet ehli bir kişi olarak tasvir eder. Kaynağın devamındaki uzun Uşşâkî hilâfetnâme örneği şahsî biyografisi değildir ve bu dosyadan ayrılmıştır.

COĞRAFÎ HAFIZA3 coğrafî bağlantıMekân kayıtlarına git →
Koordinatlı mekânŞehir düzeyi3 nokta · 0 kesin koordinat. Kümeye tıklayarak yaklaşın; tek noktadan mekân dosyasını açın.

Ağ ve yol

Eserleri ve metinleri

İlk 1 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Eserleri ve metinleri

"' J -- .; '" .,. .,.. ti! ' " ... , Hamd-i bı-şumô.r, O Hlilık-ı zü'l-cel.ak seza-vardır ki ( . ..l...,.ıt.1 1 ..UI . -L>-1 ..U i J" J • • , İ l;l5- :J;. J ) 203 sırr-ı eluıdiyyet-nümiisını her zerre-i kainatta envar-ı şems-i tiib-dar gibi ızhar ve keınat-i kudret ve azamet-i Subhaniyyesini berahln-i bahire ve şevahid-i zahire ile vaz'-ı enzar-ı ülü'l-ebsar eyledi. ... ,,. - ... s. .. . r )I \.:...Ş ..L4lJ )204 il- • ,,. ,,,, Senii- yı na-mahdUd O Rabb- i kerlm-i müteale ahaktır ki , ( . tlfiit-ı kerem-ayarıyla beyne'l-mahlükat mümtaz u mükerrem ve (415' L:--:; r;' r1:, J) !<en• A me-i celılesi ile ser-firiiz ve muhterem ,buY}fdl'-tJı. -i eni !-;lemden, < r-5' Ş) I ıj J.f° ) \j )205 hitiib-ı iniiyet-meabına ihale-gftş ve ( y }Ali ..U I Şlı 'Y1 ) 206 nida-yı saadet-peyıniinesi­ ne vakf-gCı.ş-ı hfış edeıı kulUb-ı mutmainne erbabıı{°ı mÜ.gW

Metni gösterMetni daralt

"' J -- .; '" .,. .,.. ti! ' " ... , Hamd-i bı-şumô.r, O Hlilık-ı zü'l-cel.ak seza-vardır ki ( . ..l...,.ıt.1 1 ..UI . -L>-1 ..U i J" J • • , İ l;l5- :J;. J ) 203 sırr-ı eluıdiyyet-nümiisını her zerre-i kainatta envar-ı şems-i tiib-dar gibi ızhar ve keınat-i kudret ve azamet-i Subhaniyyesini berahln-i bahire ve şevahid-i zahire ile vaz'-ı enzar-ı ülü'l-ebsar eyledi. ... ,,. - ... s. .. . r )I \.:...Ş ..L4lJ )204 il- • ,,. ,,,, Senii- yı na-mahdUd O Rabb- i kerlm-i müteale ahaktır ki , ( . tlfiit-ı kerem-ayarıyla beyne'l-mahlükat mümtaz u mükerrem ve (415' L:--:; r;' r1:, J) !

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Sefîne-i Evliyâ - Cilt 4.

Şeyh, halife, aile ve post ağı

Tekke, türbe ve irşad coğrafyası

İstanbul · TürkiyeKasımpaşa'da Başmakçı Ali Efendi DergahıKaynakta geçen mekân Kasımpaşa'da Başmakçı Ali Efendi Dergahı , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: Hâfız Muhammed Cemâleddin Efendi. 1910 Meşihat kaydı Kasımpaşa’da Başmakçı Ali Efendi Dergâhı meşihatine yapılan imtihanda ehliyetini ispat eden Hafız Cemâl Efendi tayin edildiğinden bu göreve talip olan on kişiye bu şekilde cevap verilmesi. Bu belge, kurumun 1910 tarihli idarî hafızasına aittir; manevî silsile veya kişi ilişkisi iddiası olarak kullanılmaz.İstanbul · TürkiyePaşmakçı Ali Efendi DergâhıKasımpaşa’daki Uşşâkî merkez Paşmakçı Ali Efendi Dergâhı, Kasımpaşa’daki Halvetî-Uşşâkî hafızanın merkezlerinden biridir. Kaynak hazîrede Hamzavî çevresinden Şeyh Seyyid Abdurrahman, Paşmakçı Ali Efendi ve Kurt Bey’in medfun olduğunu bildirir. Son dönem meşihatı Hâfız Mehmed Cemâleddin Efendi dergâh münhal kaldığında meşihata tayin edildi ve son dönem post zincirinin belirgin şahsiyeti oldu. “Âhiren Başmakçı Dergâhı” başlığı bağımsız bir yapı değil, bu tayin cümlesinin başındaki zarfın ada yapışmasıdır.TARİHÎ MEKÂNYeşiltulumba DergahıKaynakta geçen mekân Yeşiltulumba Dergahı , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: Hâfız Muhammed Cemâleddin Efendi.

Bu dosyada izlenebilen kaynaklar

Bu liste biyografi, ilişki, anlatı ve mekân kayıtlarında açıkça taşınan kaynak künyelerini bir araya getirir. Paragraf düzeyinde kaynağı belirlenmemiş iddialara sonradan dipnot uydurulmaz.

  1. [1]Sefîne-i Evliyâ - Cilt 4
  2. [2]Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ, cilt II-IV; kişi başlıkları PDF sayfa görüntüsüyle karşılaştırıldı
  3. [3]Sefîne-i Evliyâ; Meclis-i Meşâyih Defterleri
  4. [4]Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ, Paşmakçı Ali Efendi Dergâhı ve Hâfız Mehmed Cemâleddin kayıtları
  5. [5]Sefîne-i Evliyâ
Ortak kaynak kataloğunu aç →