tarikat.org
Ara ⌕TR
Ara
Menü

ŞAHSİYET DOSYASI

Hacı Ömer Hüdâyî Baba

Elazığ-Harput çevresinde Hâlisiyye'nin yayılmasında etkili olan mürşid, şair ve Risâle-i Hüdâiyye müellifi.

Doğum
1821
Vefat
1905
Unvan
Hâlisiyye'nin Yukarı Fırat temsilcisi

HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ

Harput ve Urfa hattı

1821'de Elazığ'ın Mürü köyünde doğduğu, Harput'ta tahsil gördüğü ve manevî arayışının ardından Urfa'da Dede Osman Avni Baba'ya bağlandığı aktarılır. Köğenk, bugünkü Güntaşı köyünde bir irşad çevresi oluşturdu.

Halifeleri

Kaynaklarda yaklaşık altmış halife ve zâkir adı geçmekle birlikte tez, bunların bir bölümünün doğrudan değil ikinci kuşaktan bağlı olduğunu özellikle düzeltir. Bu sebeple sayı kesin bir liste gibi sunulmaz.

Eserleri

Ömer Hüdâyî Baba Dîvânı ve Risâle-i Hüdâiyye ona nispet edilen başlıca metinlerdir. Risâle, Kadirî sâlikin inanç, ibadet, nefis tezkiyesi ve kalp tasfiyesi eksenindeki seyrüsülûkunu açıklar.

İLİŞKİLİ GÖRÜNÜMLER

Ağ ve yol

KİŞİLER AĞIBağlantılarını aç2 doğrudan bağlantıAğda gör →

ESER / METİN

Eserleri ve metinleri

Yazılı miras, şiirler ve bağlı metinler

2 kayıt

İlk 2 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Ömer Hüdâyî Baba Dîvânı

Tasavvufî şiirleri bir araya getiren metin mirası.

Metni gösterMetni daralt

Tasavvufî şiirleri bir araya getiren metin mirası.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Yukarı Fırat Havzasında Kadiriliğin Tarihsel Gelişimi (1797-1973).
TARİHÎ KAYIT

Risâle-i Hüdâiyye

İtikad, ibadet, nefis tezkiyesi ve kalp tasfiyesi üzerinden Kadirî seyrüsülûkunu anlatır.

Metni gösterMetni daralt

İtikad, ibadet, nefis tezkiyesi ve kalp tasfiyesi üzerinden Kadirî seyrüsülûkunu anlatır.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Yukarı Fırat Havzasında Kadiriliğin Tarihsel Gelişimi (1797-1973).

ÖĞÜT

Öğütleri

Ahlâk, irşad ve yaşayışa ilişkin sözler

1 kayıt

İlk 1 kayıt gösteriliyor

MENKIBE · GELENEK İÇİ

Şeriat ve sır saklama

Tezde ona nispet edilen öğütlerde dinî sınırları korumak ve mânevî sırları ifşa etmemek vurgulanır.

Metni gösterMetni daralt

Tezde ona nispet edilen öğütlerde dinî sınırları korumak ve mânevî sırları ifşa etmemek vurgulanır.

Bu anlatı gelenek hafızasına aittir; doğrulanabilir tarihî olayla aynı kesinlikte sunulmaz. Kaynak: Yukarı Fırat Havzasında Kadiriliğin Tarihsel Gelişimi (1797-1973).

KAVRAM

Kavram dünyası

Bu şahsiyetle birlikte öne çıkan düşünceler

1 kayıt

İlk 1 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Sofular köyünde verilen Kâdiriyye icâzeti

Arapkirli ve "Kâdirî-Nakşî" diye anılan Ömer Hüdâyî Baba, Sofular köyüne yaptığı bir ziyarette henüz talebe olan Muharrem Hilmi Kösetürkmen ile tanışmış, ona sonradan Kâdiriyye icâzetnâmesi vermiştir.

Metni gösterMetni daralt

Ömer Hüdâyî Baba, Elazığ çevresinin sonraki kuşak şeyhlerinden Muharrem Hilmi Kösetürkmen'in (ö. 1964) tasavvuf yoluna girişindeki halkalardan biridir. Kösetürkmen öğrenimini Sofular köyünde sürdürdüğü yıllarda köye gelen Ömer Hüdâyî Baba ile tanışmış; kaynakta o, "Kâdirî-Nakşî şeyhi Arapkirli Ömer Hüdâyî Baba" diye tanıtılır. Bu kayıt hem Arapkir nisbesini hem de yalnız Kâdirîlik'le sınırlı olmayan bir mensubiyeti gösterir.

Kösetürkmen ömrü boyunca altı ayrı yoldan icâzetnâme almış bir isimdir: Kâdiriyye'yi "Ömer Baba"dan, Nakşibendiyye'yi Abdülbâki Bitlisî'den, Şâzeliyye'yi Çorumlu Hacı Mustafa Efendi'den, Kübreviyye'yi Muhammed Efendi'den, Ekberiyye'yi Seyyid Ali Rızâ Ahıskavî'den, Rifâiyye'yi Ahmed Baba Sanamirî'den almıştır. Bu listede Kâdiriyye kolunun kaynağı Ömer Hüdâyî Baba'dır; Kösetürkmen'in ilerleyen yıllarda Kâdiriyye âdâbına dair Makāmât-ı Ezkâr-ı İlâhiyye li-sâliki't-tarîkati'l-Kâdiriyye adlı eseri kaleme alması bu icâzetin uzantısıdır.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı.

BAĞLANTILAR · VERİTABANI

Şeyh, halife, aile ve post ağı

SAYFA KAYNAKÇASI

Bu dosyada izlenebilen kaynaklar

Bu liste biyografi, ilişki, anlatı ve mekân kayıtlarında açıkça taşınan kaynak künyelerini bir araya getirir. Paragraf düzeyinde kaynağı belirlenmemiş iddialara sonradan dipnot uydurulmaz.

  1. [1]Yukarı Fırat Havzasında Kadiriliğin Tarihsel Gelişimi (1797-1973)
  2. [2]Çilem Erdem, Yukarı Fırat Havzasında Kadiriliğin Tarihsel Gelişimi (1797-1973), yüksek lisans tezi, Fırat Üniversitesi, 2019, s. 47-50
  3. [3]Ali Tenik, 2018; Çilem Erdem, 2019
Ortak kaynak kataloğunu aç →