HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ
Hayatı ve irşad çevresi
MUHAMMED EFENDİ
Tekirdağlıdır. Hz. Hakkı'nın evlad-ı ma'nevlsidir. Tekirdağ'da bulundukları sırada bl-kes ve yetim bulduklarından taht-ı terbiyelerine alıp, mazhar-ı kemal eylemişlerdir. Şeyh-zadesinin irtihali üzerine yirmisekiz sene post-nişln-i irşad olup, 1 1 65 sene si şehr-i Rebiu'l-evvelinin yirmiikinci günü1 ( 1 0 Şubat 1 752) dar-ı cemale gitmiştir. Hz. Hakkı'nın ayak ucunda medfûndur. (Kaddesa'll1ihu sırrahu) lsmi Muhammed olup, ziyaret-i Haremeyn'e muvaffak olmuştu. "Hikmeti" tes miye eden lsmfül Hakkı hazretleridir. Zahir u batını ma'mur ve kalbinde cezbe-i Hak rG-nümun idi. Mezar taşındakı tarihi: Düşdü bir tfirlh Azizci tab'ıma fevti içün Cay-gah-ı Hikmeti Mevla kusur-ı Adn ide ( o--41 .:J-lY ).,._.; Jy- . )45 45. Tarih mısraından 1 1 44 çıkmaktad ır. ( H ) Aziz MahmGd-ı Hüdayi 91 /5 7/ Tablat-ı şi'riyyeleri var imiş. Şikeır-ı hikmete sayyad idelden Hikmeti'yi Hak Seyahat emrin istiğrô.b idüp halk-ı cihan baı1lar "Banlar", eski Türkçede bağırır ma'nasınadır.
Gazaya gitmişler ve o zaman götürdükleri sancağı dergah-ı Şerifde yadigar bırak mışlardır. Bu dergaha, "Hikmet'ioğlu Dergahı" da derler. Tekirdağ'da Salihiyye Cami'-i şerifi civarında inşa buyurdukları halvet-hane hakkında, mürşidleri Hz. Hakki'nın tarihi var imiş. Yadigar-ı Şemsi nam eserde şu beyti gördüm: Didi harf-i mücevher birle Hakki Yapıldı halvet erbô.b-ı kuluba ("!}i YJI u }>- ı..S ) = 1 1 28/( 1 7 1 6 ) ŞEYH MUHAMMED EMİN EFENDİ Hikmeti Efendi'nin mahdumudur. 1 1 57/( 1 744) tarihinde Bursa'da doğmuştur. Hilafeti, Hz. Hakkı hulefasından Pertev! Ahmed Efendi' dendir. Altmışyedi sene mer tebe-i irşadda bulunup, 2 1 Cemaziye'l-ahir 1 232/(8 Mayıs 1 8 1 7 ) tarihinde azim-i gül şen-saray-ı hakikat olmuştur. Erbab-ı halden bir sahib-i keramet olduğu menkGldur. Ağniyadan imiş. Keman keşlikte mahir ve antikaya meraklı imiş. Hz. Hakkı civarında asfıde-nişin-i rahmettir. Harf-i cevherle SaULi söyle sô.l-i rihkti Şeyh Emin Efendi kurb-ı Hu' da Hu Hu eyledi ( ı...> I Y" Y" •-' Y" y} ı...> .W I .:ı;.- 1 ) ŞEYH MUHAMMED BAHAEDDİN VE ŞEYH İSMAİL HAKKI EFENDİ Her ikisi Emin Efendi'nin oğullarıdır.
Meşihata münasefeten sahip olmuşlardır. Bahaeddin Efendi bir sene seccade-nişin olup, alem-i ahirete gitmiştir. Pederinin ya nında medffındur. Tarih-i irtihali 19 Cemaziye'l-ahir 1 233/(26 Nisan 1 8 1 8 ) 'tür. Cevherin harfile yazdı rıh/eti kilk-i Sa'Ul Şeyh Bahaeddin Efendi bezm-i Hak' da buldu Hu (r ı.>...U _,ı • ...u,.. r .r. ı.>.wı ..:r-...U ı L+ı )