COĞRAFİ HAFIZA · CANLI VERİ

Tasavvuf haritası

Harita, Directus’taki mekân koleksiyonundan otomatik beslenir. Yapı koordinatları ve şehir düzeyindeki tarihî kayıtlar birbirinden ayrılır; konumu bulunmayan kayıtlar araştırma dizininde kalır.

Koordinatlı mekânŞehir düzeyi49 nokta · 49 kesin koordinat. Kümeye tıklayarak yaklaşın; tek noktadan mekân dosyasını açın.

53toplam tarihî kayıt

49haritada görünür

4konumu araştırılıyor

28şehir / bölge

Ayrıntılı mekân dizini →

METİN ALTERNATİFİ · SÜZÜLMÜŞ DİZİN1–48 / 53

Haritadaki kayıtların klavyeyle erişilebilir metin karşılığı. Her sayfada en fazla 48 mekân gösterilir.

Balçık · BulgaristanAkyazılı Sultan ÂsitânesiRumeli gazi derviş hafızası Akyazılı Sultan’ın Rumeli’nin erken fetih ve iskân dönemindeki gazi dervişlerden biri olduğu anlatılır. Âsitânenin mimarisi XV. yüzyıl sonu veya XVI. yüzyıl başına tarihlenir; Yavuz Sultan Selim döneminde faal bir Bektaşî merkezi olduğu belgelidir. Yıkım ve küçülen yerleşke XVIII. yüzyıldaki idari sorunlar tekkeyi zayıflattı; 1828’de Rus kuvvetlerince yakıldığı aktarılır. Büyük meydan evi yeniden tam olarak ihya edilemedi, türbe çevresinde daha küçük ahşap tekke yapıları kuruldu. Paylaşılan ziyaret makamı Bölgenin hıristiyan nüfus kazanmasıyla Akyazılı Sultan, Aziz Athanasios/Sveti Tanaş adıyla da ziyaret edilmeye başladı. Böylece yapı Müslüman ve hıristiyan yerel hafızalarının kesiştiği bir makam niteliği kazandı. Yedi sayısının mimarisi Kesme taş türbe ve meydan evinde yedi köşeli plan hâkimdir. Türbenin ana mekânı, meydan evinin gövdesi, ocak çıkıntısı ve yüksek baca bu sembolik geometriyi tekrarlar; yapı erken Osmanlı tarikat mimarisinin seçkin örneklerindendir.KOORDİNATLI Bulgaristan · BulgaristanOtman Baba Türbesi ve TekkesiTarihî ve geleneksel işlev Otman Baba Velayetnâmesi'ndeki Rumeli abdal ağının merkez mekânlarından biridir. İlişki katmanları Mekânın kuruluş tarihi, daha sonraki Bektaşî aidiyeti, türbe/ziyaret hafızası ve güncel kullanım durumu aynı şey değildir; farklı dönemler tek başlangıç hikâyesine indirgenmez.KONUM BEKLİYOR Karlova · BulgaristanHâfızzâde Türbesi yanı, Karlova (Karlıova)Rivayete göre Virânî, Otman Baba'ya giderken Filibe'ye bağlı Karlova (Karlıova) kasabasında, Hâfızzâde Türbesi yanında vefat etmiş ve oraya gömülmüştür (Noyan, IV, 536, 541). Bu kayıt, Necef'te “sır olduğu” rivayetiyle birlikte durur; kaynak ikisi arasında tercih yapmaz. Türbenin kendi konumu verilmediğinden nokta kasaba merkezini gösterir.KOORDİNATLI Plovdiv · BulgaristanFilibeBalkanlarda dolaştığı şehirlerden. İlişkili kişi dosyası Otman Baba : Otman Baba, Hüsam Şah (780/1378-79–8 Receb 883/5 Ekim 1478), Anadolu’dan Rumeli’ye uzanan hareketli irşadı, yörük-abdal çevresi ve Küçük Abdal’ın Vilâyetnâme’sinde korunan hatırasıyla Balkan tasavvuf tarihinin başlıca Kalenderî şahsiyetidir.KOORDİNATLI Razgrad · BulgaristanDemir Baba TekkesiDeliorman’daki Bektaşî merkezi Demir Baba Tekkesi, Razgrad yakınındaki İsperih çevresinde, Deliorman’ın ormanlık vadilerinden birinde kurulmuştur. Demir Baba’nın hayatı büyük ölçüde menkıbevîdir; Akyazılı Sultan çevresiyle ilişkisi ve XVI. yüzyıldaki gazi derviş geleneği öne çıkar. Kuruluş tarihini ayırmak XIX. yüzyıl seyyahları Demir Baba’yı Rusçuklu Pehlivan İbrâhim Paşa ile karıştırmıştır. Türbenin mimarisi ve gelenek kayıtları tekkenin II. Mahmud döneminde değil XVI. yüzyılın ikinci çeyreğinde tesis edildiğini düşündürür. 1826 sonrası Yeniçeriliğin ve Bektaşîliğin 1826’da kaldırılmasıyla tekke kapatıldı; Abdülaziz döneminde yeniden canlandı. Deliorman topluluklarının adak, ziyaret ve pehlivanlık hafızası dergâhın bölgesel önemini sürdürdü. Mimari düzen ve türbe Avluda hazîre, derviş ve şeyh odaları, mihman evi, aşevi ve meydan evi bulunuyordu. Sekizgen türbe ile giriş bölümü yapının en nitelikli kısmıdır; sanduka çevresindeki on iki çerağ, Hüseynî taç ve gazi derviş eşyaları Bektaşî sembolizmini görünür kılar.KOORDİNATLI Stara Zagora · BulgaristanZağraYazları dolaştığı Kalenderî zâviyelerinden Mü'min Derviş zâviyesi buradaydı. İlişkili kişi dosyası Otman Baba : Otman Baba, Hüsam Şah (780/1378-79–8 Receb 883/5 Ekim 1478), Anadolu’dan Rumeli’ye uzanan hareketli irşadı, yörük-abdal çevresi ve Küçük Abdal’ın Vilâyetnâme’sinde korunan hatırasıyla Balkan tasavvuf tarihinin başlıca Kalenderî şahsiyetidir.KOORDİNATLI Varna · BulgaristanOtman Baba Türbesi ve ZâviyesiKışlarını geçirdiği zâviyesi buradaydı; türbesi 1506'da yapıldı. Demir Baba'nın abdalları burayı sık sık ziyaret etmiş, ziyaretin en büyük kerem olduğunu söylemişlerdir. İlişkili kişi dosyası Otman Baba : Otman Baba, Hüsam Şah (780/1378-79–8 Receb 883/5 Ekim 1478), Anadolu’dan Rumeli’ye uzanan hareketli irşadı, yörük-abdal çevresi ve Küçük Abdal’ın Vilâyetnâme’sinde korunan hatırasıyla Balkan tasavvuf tarihinin başlıca Kalenderî şahsiyetidir.KOORDİNATLI Kerbelâ · IrakKerbelâHac dönüşü ziyaret güzergâhında. İlişkili kişi dosyası Kaygusuz Abdal : Kaygusuz Abdal, Abdal Mûsâ çevresine bağlanan menâkıbnâmesi, Kahire dergâhı ve manzum-mensur eserleriyle Bektaşî edebiyat ve erkân hafızasının kurucu isimlerindendir.KOORDİNATLI Necef · IrakHz. Ali TürbesiRivayete göre Virânî bir süre Necef'te kalmış ve Hz. Ali Türbesi'nde türbedarlık yapmıştır . Buradan sonra Anadolu'ya ve Balkanlar'a seyahat ettiği anlatılır. İlişkili kişi dosyası Virânî Baba : Virânî Baba, hayatının ayrıntıları rivayetlerle çevrili; Ehl-i beyt ve On İki İmam sevgisini, tasavvuf ve Hurûfî kavramlarla işleyen divanı ve İlm-i Câvidân adlı risalesiyle Alevî-Bektaşî edebiyatında belirginleşen şairdir.KOORDİNATLI Necef · IrakNecefHac dönüşü ziyaret güzergâhında. İlişkili kişi dosyası Kaygusuz Abdal : Kaygusuz Abdal, Abdal Mûsâ çevresine bağlanan menâkıbnâmesi, Kahire dergâhı ve manzum-mensur eserleriyle Bektaşî edebiyat ve erkân hafızasının kurucu isimlerindendir.KOORDİNATLI Necef · IrakNecef Bektaşî DergâhıGölpınarlı, Bektaşî geleneğinde Virânî'nin ölmeyip “sır olduğu” inancının yaşadığını, Necef Bektaşî Dergâhı'nda üstünde tâc bulunan bir sütunun onun sır olduğu mekân kabul edilerek ziyaret edildiğini nakleder. Bu, tarihî bir vefat kaydı değil ziyaret hafızasıdır.KOORDİNATLI Kalkandelen · Kuzey MakedonyaHarabati Baba Tekkesiİki kurucu adı Harâbâtî Baba Tekkesi, kaynaklarda Sersem Ali Baba Tekkesi adıyla da geçer. İlk kuruluş muhtemelen 958/1551’de Kalkandelen’e gelen Sersem Ali Baba’ya bağlanır; Harâbâtî Baba ise XVIII. yüzyılda türbe ve yapıların gelişmesinde ikinci kurucu olarak anılır. Tarih ihtilafı Kuruluş için XVI. yüzyıl sonu, 1799 ve 1832 gibi farklı tarihler ileri sürülmüştür. 1815 tarihli vakfiye ile Receb Paşa’nın yardımlarına ilişkin kayıtlar, külliyenin tek seferde değil farklı dönemlerde genişlediğini gösterir. Geniş Bektaşî külliyesi Yaklaşık 26.700 metrekarelik duvarlı yerleşkede mescid, semâhâne, Sersem Ali Baba ve Harâbâtî Baba türbeleri, mihman evi, şadırvan-çardak, dervişhâne, aşevi, harem, çeşmeler, samanlık ve ahır bulunur. On iki köşeli Sersem Ali Baba türbesi Bektaşî sembolizmini mimariye taşır. Korunan ve dönüşen birimler Mescid, türbeler, harem ve aşevi gibi önemli bölümler ayaktadır; semâhânenin yalnız sınırlı duvar kalıntıları kalmıştır. Bazı hizmet yapıları restorasyonlarla motel veya restoran işlevi kazanmış, yazma koleksiyonu ise Üsküp kütüphanelerine dağılmıştır.KOORDİNATLI Macaristan · MacaristanGül Baba TürbesiTarihî ve geleneksel işlev 1541'de vefat eden Gül Baba'nın türbesi, Osmanlı Budini'nin ve Orta Avrupa Bektaşî hafızasının kalıcı ziyaret merkezidir. İlişki katmanları Mekânın kuruluş tarihi, daha sonraki Bektaşî aidiyeti, türbe/ziyaret hafızası ve güncel kullanım durumu aynı şey değildir; farklı dönemler tek başlangıç hikâyesine indirgenmez.KONUM BEKLİYOR Kahire · MısırMukattam dağıRivayete göre vasiyeti üzerine eteğindeki mağaralar bölgesine defnedildi; “el-Megārevî” lakabının kaynağı. İlişkili kişi dosyası Kaygusuz Abdal : Kaygusuz Abdal, Abdal Mûsâ çevresine bağlanan menâkıbnâmesi, Kahire dergâhı ve manzum-mensur eserleriyle Bektaşî edebiyat ve erkân hafızasının kurucu isimlerindendir.KOORDİNATLI Mısır · MısırKaygusuz Abdal Mısır Tekkesi/MakamıTarihî ve geleneksel işlev Kaygusuz Abdal'ın Mısır seyahati ve irşad hafızasına bağlanan Kahire merkezi; kesin mezar ve kuruluş ayrıntıları ihtiyatla gösterilir. İlişki katmanları Mekânın kuruluş tarihi, daha sonraki Bektaşî aidiyeti, türbe/ziyaret hafızası ve güncel kullanım durumu aynı şey değildir; farklı dönemler tek başlangıç hikâyesine indirgenmez.KONUM BEKLİYOR Smederevo · SırbistanSemendireBalkanlarda dolaştığı en batı uçlardan biri. İlişkili kişi dosyası Otman Baba : Otman Baba, Hüsam Şah (780/1378-79–8 Receb 883/5 Ekim 1478), Anadolu’dan Rumeli’ye uzanan hareketli irşadı, yörük-abdal çevresi ve Küçük Abdal’ın Vilâyetnâme’sinde korunan hatırasıyla Balkan tasavvuf tarihinin başlıca Kalenderî şahsiyetidir.KOORDİNATLI Alanya · TürkiyeAlâiye (doğum yeri)Menâkıbnâmeye göre sancak beyinin oğlu olarak burada doğdu. İlişkili kişi dosyası Kaygusuz Abdal : Kaygusuz Abdal, Abdal Mûsâ çevresine bağlanan menâkıbnâmesi, Kahire dergâhı ve manzum-mensur eserleriyle Bektaşî edebiyat ve erkân hafızasının kurucu isimlerindendir.KOORDİNATLI Antalya · TürkiyeAbdal Musa TekkesiErken Bektaşî âsitânesi Kesin kuruluş tarihi bilinmemekle birlikte Kaygusuz Abdal’ın Bursa’nın fethinden sonra burada Abdal Mûsâ’ya bağlandığını bildiren gelenek, tekkenin XIV. yüzyılın ikinci yarısında mevcut olduğunu düşündürür. XVII. yüzyılda zengin vakıfları bulunan tam teşekküllü bir Bektaşî âsitânesiydi. Misafirlik ve tekke ekonomisi Tekke köyü dergâha vakfedilmişti. Evliya Çelebi hiç sönmediğini söylediği ocaktan çıkan “baba çorbası”nın yolculara sunulduğunu aktarır; su kuyusu, aşevi, mihman evi ve derviş hücreleri ziyaret ile gündelik hizmetin birlikte yürüdüğünü gösterir. Kapatılma ve ihya 1826’da Bektaşîliğin ilgasıyla kapatılan tekke 1874’te Sultan Abdülaziz tarafından ihya edildi; II. Abdülhamid döneminde ve 1910’da yeniden onarıldı. Üç avlulu düzende mescid, meydan evi, hücreler, mutfak ve hizmet yapılarıyla türbe-hazîre bölümü birbirini izliyordu. Günümüze kalan çekirdek İlk dönemden türbe, şifalı kabul edilen su kuyusu ve hazîre günümüze ulaşmıştır. Diğer tekke birimleri büyük ölçüde kaybolmuştur. Türbe 1968’de onarılarak ziyarete açılmış; içeride Abdal Mûsâ ve yakınlarına nispet edilen sandukalar korunmuştur. 1906 Meşihat kaydı Elmalı’da Abdal Mûsâ Zaviyesi’nin vefat eden zaviyedarı Kuddûsî Efendi’den sonra zaviyedarlığa kimlerin tayin edildiğiyle, meşihatine ait kayıtların Evkaf Nezâretinden istenmesi. Bu belge, kurumun 1906 tarihli idarî hafızasına aittir; manevî silsile veya kişi ilişkisi iddiası olarak kullanılmaz. 1888 Meşihat kaydı 1888 tarihli defter kaydında Abdal Musa Tekkesi için idarî bir kayıt yer alır. Bu belge, kurumun tarihî hafızasına aittir; manevî silsile veya kişi ilişkisi iddiası olarak kullanılmaz. 1893 Meşihat kaydı 1893 tarihli defter kaydında Abdal Musa Tekkesi için idarî bir kayıt yer alır. Bu belge, kurumun tarihî hafızasına aittir; manevî silsile veya kişi ilişkisi iddiası olarak kullanılmaz. 1893: vefat sonrası meşihat tevcihi 1 Ekim 1893 tarihli kayıtta, Elmalı’ya bağlı Tekke köyündeki Abdal Mûsâ Dergâhı şeyhi Kuddûsî Efendi’nin vefatı sonrasında meşihat görevinin kardeşi Ahmed Hâşim Efendi’ye tevcihi ele alınır. Bu, dergâhtaki idarî görev sürekliliğine ait kayıttır.KOORDİNATLI Antalya (Elmalı) · TürkiyeAbdal Mûsâ Tekkesi ve Türbesi, TekkeköyEvliya Çelebi'nin XVII. yüzyıl ortasında üç yüzden fazla mücerred dervişle gördüğü tekke; XVIII. yüzyıl sonlarından itibaren Girit Bektaşî şeyhleri burada yetişti. 1826'dan sonra Nakşîlere geçtiği tahmin edilir, 1911'de harabe hâlindeydi.KOORDİNATLI Antalya (Elmalı) · TürkiyeAbdal Mûsâ Zâviyesi, TekkeköyKültünün yayılmasında baş rolü oynayan Abdal Mûsâ'nın türbesi. Sulucakarahöyük tekkesinden yetişen Abdal Mûsâ, önce Bursa havalisinde, sonra Bergama ve Antalya'da Osmanlı gazilerine onun menkıbelerini anlatarak tanıtmıştır.KOORDİNATLI Antalya (Finike) · TürkiyeKâfî Baba Tekkesi, FinikeFâtih devri Teke-ili belgesinde adı geçen ve XIV. yüzyıl ortalarında kurulduğu anlaşılan tekke; kitâbesinden 1815'te tamir edildiği ve Abdal Mûsâ'nın burada “pîr-i sânî” diye anıldığı bilinir. Konum yaklaşıktır.KOORDİNATLI Edirne · TürkiyeEdirne ZâviyesiVarna ile birlikte kışları geçirdiği iki zâviyeden biri. İlişkili kişi dosyası Otman Baba : Otman Baba, Hüsam Şah (780/1378-79–8 Receb 883/5 Ekim 1478), Anadolu’dan Rumeli’ye uzanan hareketli irşadı, yörük-abdal çevresi ve Küçük Abdal’ın Vilâyetnâme’sinde korunan hatırasıyla Balkan tasavvuf tarihinin başlıca Kalenderî şahsiyetidir.KOORDİNATLI Elmalı / Antalya · TürkiyeAbdal Mûsâ Dergâhı (Tekke köyü)Menâkıbnâmeye göre intisap ettiği ve kırk yıl hizmet ettiği dergâh. İlişkili kişi dosyası Kaygusuz Abdal : Kaygusuz Abdal, Abdal Mûsâ çevresine bağlanan menâkıbnâmesi, Kahire dergâhı ve manzum-mensur eserleriyle Bektaşî edebiyat ve erkân hafızasının kurucu isimlerindendir.KOORDİNATLI Kütahya · TürkiyeKütahya (Germiyan ili)Hacı Bektaş'ın kendisini gönderdiği bölge — Kütahya, Afyonkarahisar ve Uşak'ı kapsar. Otman Baba da Germiyan'da doğmuştur. İlişkili kişi dosyası Hacım Sultan : Hacım Sultan, XIV. yüzyılda Germiyan sahasında yaşadığı anlaşılan; 1321 tarihli Susuz zâviyesi, konar göçer Türkmen çevresi ve erken Vilâyetnâmesi üzerinden tanınan, daha sonra Bektaşî geleneğin başlıca halife şahsiyetlerinden biri kabul edilen Kalenderî-Haydarî şeyhidir.KOORDİNATLI Kırklareli · TürkiyeVizeAhmed Baba zâviyesinin bulunduğu, yaz dolaşmalarında uğradığı yer. İlişkili kişi dosyası Otman Baba : Otman Baba, Hüsam Şah (780/1378-79–8 Receb 883/5 Ekim 1478), Anadolu’dan Rumeli’ye uzanan hareketli irşadı, yörük-abdal çevresi ve Küçük Abdal’ın Vilâyetnâme’sinde korunan hatırasıyla Balkan tasavvuf tarihinin başlıca Kalenderî şahsiyetidir.KOORDİNATLI Nevşehir · TürkiyeBalım Sultan Türbesi, HacıbektaşHacı Bektâş-ı Velî Türbesi'nin yanındadır; kapı kitâbesinde Hacı Bektaş soyundan Resul Balı'nın oğlu olarak gösterilir — nesebi hakkındaki üç iddiadan birinin tek yazılı dayanağı budur. İlişkili kişi dosyası Balım Sultan : Balım Sultan (Hızır Balı, ö. 922/1516 [?]), Dimetoka’daki Kızıldeli çevresinden Hacıbektaş pîr evine gelen; Bektaşiyye’nin merkezî teşkilâtını, mücerredlik ve on iki post erkânını sistemleştirdiği için pîr-i sânî kabul edilen mutasavvıftır.KOORDİNATLI Nevşehir · TürkiyeHacı Bektâş-ı Velî Dergâhı907'de (1501) II. Bayezid tarafından başına getirildiği dergâh; Bektaşîliğin yeniden düzenlenmesi buradan yürütüldü. İlişkili kişi dosyası Balım Sultan : Balım Sultan (Hızır Balı, ö. 922/1516 [?]), Dimetoka’daki Kızıldeli çevresinden Hacıbektaş pîr evine gelen; Bektaşiyye’nin merkezî teşkilâtını, mücerredlik ve on iki post erkânını sistemleştirdiği için pîr-i sânî kabul edilen mutasavvıftır.KOORDİNATLI Nevşehir · TürkiyeHacı Bektâş-ı Velî DergâhıGelenekte uzun müridlik yıllarını geçirdiği ve cihâz-ı fakr ile bâtın kılıcını aldığı dergâh. Kaynak bu bağı kronolojik olarak mümkün bulmaz. İlişkili kişi dosyası Hacım Sultan : Hacım Sultan, XIV. yüzyılda Germiyan sahasında yaşadığı anlaşılan; 1321 tarihli Susuz zâviyesi, konar göçer Türkmen çevresi ve erken Vilâyetnâmesi üzerinden tanınan, daha sonra Bektaşî geleneğin başlıca halife şahsiyetlerinden biri kabul edilen Kalenderî-Haydarî şeyhidir.KOORDİNATLI Nevşehir · TürkiyeHacı Bektâş-ı Velî DergâhıXIV. yüzyılın ilk çeyreğinden sonra şeyhi olduğu ve Hacı Bektaş kültünü buradan Osmanlı topraklarına taşıdığı dergâh. İlişkili kişi dosyası Abdal Mûsâ : Abdal Mûsâ, tarihî şahsiyeti menkıbelerle iç içe geçen; Bursa ve Teke çevresindeki hatırası, Kaygusuz Abdal ile irşad bağı ve Elmalı'da büyüyen dergâhı sayesinde Anadolu-Bektaşî hafızasının başlıca düğümlerinden biri olan derviştir. 1910: postnişinlik beratı hakkında inceleme 1910 tarihli kayıtta, Kırşehir’deki Hacı Bektâş-ı Velî Dergâhı postnişinliği için berat talebi ele alınır; fiilî görevin Hacı Feyzullah Baba Efendi tarafından yürütüldüğü ve başvurunun yetki şartları bakımından değerlendirilmesi gerektiği belirtilir. Bu, kurum görevi ve berat düzenine dair idarî kayıttır.KOORDİNATLI Nevşehir · TürkiyeHacı Bektâş-ı Velî Dergâhı, HacıbektaşEski adıyla Sulucakarahöyük (Karayol). O zamanlar çok muhtemel olarak bir Haydarî zâviyesi olan bu mütevazi dergâhta ömrünü tamamladı; kültün esas kaynağı da burasıdır. Vilâyetnâme 'ye göre ilk inzivâ mahalli Kızılca Halvet bugünkü dergâhın yerindedir.KOORDİNATLI Nevşehir · TürkiyeHacı Bektâş-ı Velî Pîr Evi ve KülliyesiTarihî ve geleneksel işlev Hacı Bektâş türbesi, Kızılca Halvet, Kırklar Meydanı, Balım Sultan Türbesi, aşevi, mihman evi ve hizmet birimleriyle Bektaşiyye'nin merkez külliyesidir. İlişki katmanları Mekânın kuruluş tarihi, daha sonraki Bektaşî aidiyeti, türbe/ziyaret hafızası ve güncel kullanım durumu aynı şey değildir; farklı dönemler tek başlangıç hikâyesine indirgenmez.KOORDİNATLI Nevşehir · TürkiyeHacıbektaşBektaşîlerin dört halife makamından biri; Kaygusuz'un Kahire tekkesiyle birlikte anılır. İlişkili kişi dosyası Kaygusuz Abdal : Kaygusuz Abdal, Abdal Mûsâ çevresine bağlanan menâkıbnâmesi, Kahire dergâhı ve manzum-mensur eserleriyle Bektaşî edebiyat ve erkân hafızasının kurucu isimlerindendir.KOORDİNATLI Nevşehir · TürkiyeHacıbektaş (Hacı Bektaş ocağı)Kaynak, Kalender'in hayatı hakkında “Hacı Bektaş ocağı şeyhi olması dışında bilgi mevcut değildir” der. Ocak şeyhliği, isyan öncesindeki tek sabit görev kaydıdır. İlişkili kişi dosyası Kalender Çelebi (Kalender Şah) : Kalender Çelebi, Hacıbektaş pîr evi ve Çelebiler soy hafızasıyla ilişkilendirilen; 1526–1527'de malî, siyasî ve dinî sebeplerle büyüyen Orta Anadolu ayaklanmasına liderlik eden tarihî şahsiyettir.KOORDİNATLI Nevşehir · TürkiyeÜrgüp yöresiHıristiyanlarla sıkı ilişkiler geliştirip ihtidâlarına zemin hazırladığı bölge; bölge hıristiyanları onu Aziz Charalambos adıyla takdis etmiştir. İlişkili kişi dosyası Hacı Bektâş-ı Velî : XIII. yüzyılda Sulucakarahöyük’te yaşayan Hacı Bektâş-ı Velî’nin tarihî şahsiyeti Baba İlyas çevresiyle; asırlar süren tesiri ise Vilâyetnâme, Rum abdalları ve kurumsallaşan Bektaşîlik üzerinden anlaşılır.KOORDİNATLI Tokat (Almus) · TürkiyeKul Himmet Türbesi, GörümlüEski adı Varzıl olan köyde bulunan türbesi; torunları hâlen aynı köyde yaşamakta ve Kul Himmetliler diye anılmaktadır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Kul Himmet : Kul Himmet, XVI. yüzyılın ikinci yarısı ile XVII. yüzyılın ilk yarısında yaşadığı kabul edilen; Tokat-Almus çevresinden yetişmiş Alevî-Bektaşî şairidir.KOORDİNATLI Uşak · TürkiyeHacım Sultan Türbesi, HacımköyUşak'a üç saat mesafede bulunan Hacımköy'de yattığı kabul edilir; Vilâyetnâme 'ye göre âsitânesini kurduğu Susuz da bu çevrededir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Hacım Sultan : Hacım Sultan, XIV. yüzyılda Germiyan sahasında yaşadığı anlaşılan; 1321 tarihli Susuz zâviyesi, konar göçer Türkmen çevresi ve erken Vilâyetnâmesi üzerinden tanınan, daha sonra Bektaşî geleneğin başlıca halife şahsiyetlerinden biri kabul edilen Kalenderî-Haydarî şeyhidir.KOORDİNATLI İstanbul · TürkiyeAkbaba Sultan TürbesiZiyaretgâh kaydı Kaynakta “HZ. PİR EŞ-ŞEYH AKBABA SULTAN” adıyla, BEKTAŞİYYE çevresinde, BEYKOZ/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi ESKİ FENER YOLU CD. KAR ÇIKMAZI Bağlı yol Kaynak bu mekânı Bektaşiyye çevresiyle ilişkilendirir. Hacı Bektâş-ı Velî'nin tarihî ve menkıbevî hafızası çevresinde Anadolu abdalları, Rumeli gazi-dervişleri ve XVI. yüzyılda Balım Sultan'ın düzenlediği erkânla teşekkül eden; Babagân ve Çelebiler otorite hatları bulunan tasavvuf geleneği. Bu nispet mekân dosyasının gelenek bağını gösterir; kişi kimliği ayrıca doğrulanmadıkça belirli bir şeyh adına dönüştürülmez.KOORDİNATLI İstanbul · TürkiyeAğlamalı Ahmed Baba el-Bektaşi TürbesiZiyaretgâh kaydı Kaynakta “EŞ-ŞEYH AĞLAMALI AHMED BABA EL-BEKTAŞİ” adıyla, BEKTAŞİYYE çevresinde, SARIYER/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi KİLYOS CD. ÜZERİNDE, AĞLAMIŞ DEDE MEZARLIĞI'NDA TÜRBESİ BULUNMAKTA. İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi MUHARREM 1240 olarak verilir. Bu tarih, şahsiyet dosyasındaki biyografik tarihle ayrıca karşılaştırılmalıdır.KOORDİNATLI İstanbul · TürkiyeEmin Baba el-Bektaşi TürbesiZiyaretgâh kaydı Kaynakta “EŞ-ŞEYH EMİN BABA EL-BEKTAŞİ” adıyla, BEKTAŞİYYE çevresinde, EYÜPSULTAN/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi EDİRNEKAPI KAVŞAĞI'NDA BULUNUYOR. KUYUBAŞI DERGAHI'NDA. İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 1304 olarak verilir. Bu tarih, şahsiyet dosyasındaki biyografik tarihle ayrıca karşılaştırılmalıdır.KOORDİNATLI İstanbul · TürkiyeGözcü Baba TürbesiMehmed Ali Hilmi Dedebaba'nın kabri Mehmed Ali Hilmi Dedebaba'nın naaşı Şahkulu Dergâhı'ndaki ilk defin yerinden buradaki sofa bölümüne nakledildi. Mekân, Şahkulu çevresinin geç dönem mezar ve ziyaret hafızasını taşır.KOORDİNATLI İstanbul · TürkiyeGül Baba el-Bektaşi TürbesiZiyaretgâh kaydı Kaynakta “EŞ-ŞEYH GÜL BABA EL-BEKTAŞİ” adıyla, BEKTAŞİYYE çevresinde, ÜSKÜDAR/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi TUNUSLU MAHMUT PAŞA CD. İLE BURHANİYE ABDULLAH AĞA CD. KESİŞİMİNDE.KOORDİNATLI İstanbul · TürkiyeKaryağdı Baba TekkesiTarihî ve geleneksel işlev Eyüp sırtlarındaki Bektaşî tekkesi 1826 kırılması ve sonraki gizli/açık devam katmanlarıyla İstanbul tarihinin önemli merkezidir. İlişki katmanları Mekânın kuruluş tarihi, daha sonraki Bektaşî aidiyeti, türbe/ziyaret hafızası ve güncel kullanım durumu aynı şey değildir; farklı dönemler tek başlangıç hikâyesine indirgenmez.KOORDİNATLI İstanbul · TürkiyeKaryağdı Baba el-Bektaşi TürbesiZiyaretgâh kaydı Kaynakta “EŞ-ŞEYH KARYAĞDI BABA EL-BEKTAŞİ” adıyla, BEKTAŞİYYE çevresinde, EYÜPSULTAN/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi KARYAĞDI SK. NO:14 Bağlı yol Kaynak bu mekânı Bektaşiyye çevresiyle ilişkilendirir. Hacı Bektâş-ı Velî'nin tarihî ve menkıbevî hafızası çevresinde Anadolu abdalları, Rumeli gazi-dervişleri ve XVI. yüzyılda Balım Sultan'ın düzenlediği erkânla teşekkül eden; Babagân ve Çelebiler otorite hatları bulunan tasavvuf geleneği. Bu nispet mekân dosyasının gelenek bağını gösterir; kişi kimliği ayrıca doğrulanmadıkça belirli bir şeyh adına dönüştürülmez.KOORDİNATLI İstanbul · TürkiyeMansur Ali Baba el-Bektaş TürbesiZiyaretgâh kaydı Kaynakta “EŞ-ŞEYH MANSUR ALİ BABA EL-BEKTAŞ” adıyla, BEKTAŞİYYE çevresinde, KADIKÖY/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi MERDİVENKÖY MEZARLIĞI'NDA MEDFUN. İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 1299 olarak verilir. Bu tarih, şahsiyet dosyasındaki biyografik tarihle ayrıca karşılaştırılmalıdır.KOORDİNATLI İstanbul · TürkiyeMehmed Ali Hilmi Dedebaba TürbesiZiyaretgâh kaydı Kaynakta “EŞ-ŞEYH MEHMED ALİ HİLMİ DEDEBABA EL-BEKTAŞİ” adıyla, BEKTAŞİYYE çevresinde, KADIKÖY/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi GÖZCÜBABA HAZİRESİ'NDE, HIZIR REİS SK. NO:6 İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 8 MUHARREM 1325 olarak verilir. Bu tarih, şahsiyet dosyasındaki biyografik tarihle ayrıca karşılaştırılmalıdır.KOORDİNATLI İstanbul · TürkiyeMusa Baba el-Bektaşi TürbesiZiyaretgâh kaydı Kaynakta “EŞ-ŞEYH MUSA BABA EL-BEKTAŞİ” adıyla, BEKTAŞİYYE çevresinde, EYÜPSULTAN/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi KARYAĞDI BABA TEKKESİ HAZİRESİ'NDE MEDFUN. KARYAĞDI SK. NO:14 İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 5 ZİLHİCCE 1232 olarak verilir. Bu tarih, şahsiyet dosyasındaki biyografik tarihle ayrıca karşılaştırılmalıdır.KOORDİNATLI İstanbul · TürkiyeSelim Baba el-Bektaşi TürbesiZiyaretgâh kaydı Kaynakta “EŞ-ŞEYH SELİM BABA EL-BEKTAŞİ” adıyla, BEKTAŞİYYE çevresinde, ÜSKÜDAR/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi KARACAAHMET İNADİYE'DE. KONUM'DA MEZARLIK DUVARLARINDA İSİM LEVHASI BULUNMAKTA. İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 1197 olarak verilir. Bu tarih, şahsiyet dosyasındaki biyografik tarihle ayrıca karşılaştırılmalıdır.KOORDİNATLI İstanbul · TürkiyeYusuf Fahir Baba el-Bektaşi TürbesiZiyaretgâh kaydı Kaynakta “EŞ-ŞEYH YUSUF FAHİR BABA EL-BEKTAŞİ” adıyla, BEKTAŞİYYE çevresinde, ÜSKÜDAR/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi KARACAAHMET İNADİYE'DE. KONUM'DA MEZARLIK DUVARLARINDA İSİM LEVHASI BULUNMAKTA. İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 10 RAMAZAN 1387 olarak verilir. Bu tarih, şahsiyet dosyasındaki biyografik tarihle ayrıca karşılaştırılmalıdır.KOORDİNATLI