İki kurucu adı

Harâbâtî Baba Tekkesi, kaynaklarda Sersem Ali Baba Tekkesi adıyla da geçer. İlk kuruluş muhtemelen 958/1551’de Kalkandelen’e gelen Sersem Ali Baba’ya bağlanır; Harâbâtî Baba ise XVIII. yüzyılda türbe ve yapıların gelişmesinde ikinci kurucu olarak anılır.

Tarih ihtilafı

Kuruluş için XVI. yüzyıl sonu, 1799 ve 1832 gibi farklı tarihler ileri sürülmüştür. 1815 tarihli vakfiye ile Receb Paşa’nın yardımlarına ilişkin kayıtlar, külliyenin tek seferde değil farklı dönemlerde genişlediğini gösterir.

Geniş Bektaşî külliyesi

Yaklaşık 26.700 metrekarelik duvarlı yerleşkede mescid, semâhâne, Sersem Ali Baba ve Harâbâtî Baba türbeleri, mihman evi, şadırvan-çardak, dervişhâne, aşevi, harem, çeşmeler, samanlık ve ahır bulunur. On iki köşeli Sersem Ali Baba türbesi Bektaşî sembolizmini mimariye taşır.

Korunan ve dönüşen birimler

Mescid, türbeler, harem ve aşevi gibi önemli bölümler ayaktadır; semâhânenin yalnız sınırlı duvar kalıntıları kalmıştır. Bazı hizmet yapıları restorasyonlarla motel veya restoran işlevi kazanmış, yazma koleksiyonu ise Üsküp kütüphanelerine dağılmıştır.

Mekân türü: tekke
Dönem: XVI. yüzyıl – günümüz
Bugünkü durum: Külliyenin mescid, türbe, harem, aşevi ve çeşitli hizmet yapıları korunmaktadır; semâhâne büyük ölçüde kayıptır ve bazı birimler sonradan farklı işlevler kazanmıştır.
Konum güveni: Yaklaşık tarihî çevre

KAYIT DAYANAĞIMuhammed Aruçi, ‘Harâbâtî Baba Tekkesi’, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 16, s. 69-71; Kalkandelen Arşivi, 1230/1815 tarihli vakfiye

Sersem Ali Baba ile Harâbâtî Baba tek kişi sayılmadı; XVI-XIX. yüzyıl arasındaki farklı kuruluş ve genişleme rivayetleri tek kesin tarihe indirgenmedi. Kalkandelen şehir merkezi yaklaşık gösterim için işlendi; bu nokta yapının kesin parseli değildir.

BAĞLI YOLBektaşiyye