ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
32 sonuç · toplam 32 · “hayrât” · 1/2
01hayrât
hayrât ç. a. [Ar. hayre ve hayyire’nin ç. b.] “Bağışlar, iyiha likler ve güzellikler, Allah için yapılan yardımlar.” anlamında kelâm terimi.
Delâilü'l-hayrât ve iki hizb
Muhammed b. Süleyman el-Cezûlî · Cezûlî'nin adını bütün İslâm dünyasına duyuran Delâilü'l-hayrât'ın yanında Hizbü'l-felâh ile halk diliyle yazılmış Hizbü'l-Cezûlî de ona ait evrâddır.
Beşiktaş (ikametgâhı ve hayratı)
İstanbul · Türkiye · Oturduğu semt; burada bir hamam ve bir ekmek fırını yaptırdı. İlişkili kişi dosyası Hoca Sâdeddin Efendi : Hoca Sâdeddin Efendi (943-1008/1536-1599), III. Murad'ın şehzadelik hocası; III. Murad ve III. Mehmed dönemlerin…
Şâzeliyye’de hizb, evrâd ve Delâilü’l-Hayrât
Hizbü’l-Bahr’dan Cezûlî’nin salavat derlemesine uzanan dua ve zikir metinleri.
Cezûliyye
Muhammed b. Süleyman el-Cezûlî ve Delâilü’l-Hayrât çevresinde gelişen kol.
Muhammed b. Süleyman el-Cezûlî
Muhammed b. Süleyman el-Cezûlî (ö. 870/1465), Şâzeliyye’nin Cezûliyye kolunu kuran Kuzey Afrikalı sûfî ve Delâilü’l-hayrât’ın müellifidir.
Samatya'daki mescid
Bostanzâde Mehmed Efendi · Ayakta kalmayan hayratı.
Lemme
Siddet; mesakkat, dokunma, dürtme, çarpma. tas, Şeytan ve- | ya melek tarafından insanın içine verilen his, dürtü. Şeytan'ın dürtüsü (lemme) | 226 | Levlake levlak e. Tevlâkeleyik insanı kötülüğe tahrik eder, meleğin dürtüsü ise hayra teşvi…
Delâil
Arapça, delil kelimesinin çoğulu, yol gösteren, delil, kılavuz, işaret, burhan, bir davayı ispata yarayan şey vs. gibi mânâları ihtiva eder. Şeyh Süleyman Cezûlî (öl. 870/1465) tarafından yazılmış bir salâvat kitabıdır. Kitabın adı “Delâilü…
Kötü Huy
Dînin ve aklın beğenmediği huy. İnsanların hiç çekinmeden, sıkılmadan yaptıkları günah, kötü huylu olmaktır. (Hadîs-i şerîf-Berîka) Sıcak su buzu erittiği gibi, iyi huy da, hatâları eritir.Sirke balı bozduğu gibi, kötü huy; hayrâtı, hasenât…
Huy
Mîzâc, tabiat, ahlâk. İbâdetleri az olan bir kul, iyi huyu ile kıyâmette yüksek derecelere kavuşur. Bir kulun ibâdetleri çok olsa da, kötü huyu, onu Cehennem'in dibine götürür; bâzen küfre götürür. (Hadîs-i şerîf-Berîka) İy huyları tamamlam…
Hasenât
Allahü teâlânın beğendiği işler, iyilikler. Hasenenin çokluk şekli. Allahü teâlâ âyet-i kerîmede meâlen buyurdu ki: Hasenât, günahları yok eder. (Hûd sûresi: 115) Sıcak su, buzu erittiği gibi, iyi huy da hatâları eritir. Sirke balı bozduğu…
İfsâd
Bozmak, fitne, karışıklık çıkarmak, bozgunculuk yapmak. Allahü teâlâ âyet-i kerîmede meâlen buyurdu ki: Allahü teâlâ ifsâd edenleri sevmez. (Mâide sûresi: 64) Sarı sabır maddesi balı ifsâd ettiği gibi, kızgınlık da îmânı bozar. (Hadîs-i şer…
Sabah Meydanı
Mevlevî tâbiridir. Erbain çıkarmış veya kapıdan geçirilmiş dervişlerin sabahleyin toplandıkları yere, sabah meydanı denir. Burada dervişler, “işrâk Namazı”nın vaktini (güneş doğuşundan kırk beş dakika sonra) istiğfar, tefekkür ve Kur’ân oku…
Salât-Salavât
Arapça, dua demektir. Hz. Peygamber (s)’e dua olmak üzere hazırlanmış olan ve bir kısmı bestelenen ibarelere salât denir. Delâil-i Hayrât’da, Süleyman Cezûlî’nin terkip ettiği salavat sayısı yüz yirmiden fazladır. Hz. Peygamber (s)’e dua et…
Somat Gülbangi
Mevlevî tekkelerinde, yemek yendikten sonra okunan gülbange “somat gülbangi” denir. Bu gülbank şöyledir: “Mâ sûfiyân-ı rahîm, mâ tablahar-ı şahîm, payende dar yâ Rab. în kâse-i âb u nânrâ Elhamdülillah. eş-Şükrü lillah, Hak berakâtın vire!…
Mevkî'
Yer, mahâl, makam. Suyun bakliyâtı yetiştirmesi gibi, mal ve mevkî sevgisi de, kalbde nifâkı münâfıklığı (yâni için dışa uymamasını) yetiştirir. (Hadîs-i şerîf-İhyâu Ulûmiddîn) İki aç kurdun saldırdıkları zaman, koyun sürüsüne verdikleri za…
Vânî Mehmed Efendi Camii, Kestel
Bursa · Türkiye · 1683 Viyana bozgunundan sonra sürgün edildiği köy; burada büyük bir cami ve mektep yaptırmış, 1096/1685'te vefat edip kendi yaptırdığı caminin girişine defnedilmiştir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Vânî Mehmed E…
Fâtih Camii (Sultan Mehmed Han Camii)
İstanbul · Türkiye · Hayratından olmak üzere burada bir dersiyye kurup talebeye vazife tayin etmiş ve kaynağın ifadesiyle altmış beş yıl kadar bu mâbedde faydalı ilimleri okutmuştur. İlişkili kişi dosyası Muâmeleci Şeyhi Mustafa Efendi : Mu…
Vaniköy Camii
İstanbul · Türkiye · Boğaz'da cami ve medrese yaptırdığı yer; semt adını ondan almıştır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Vânî Mehmed Efendi : Vânî Mehmed Efendi (ö. 1096/1685), Hoşap'tan Van, Tebriz, Karabağ ve Erzurum'a uzanan tah…
Benî Amgār Zâviyesi
Azemmûr (Aynülfıtr) · Fas · Fas'a döndükten sonra, bugün Kazablanka yakınlarındaki Azemmûr'da (Aynülfıtr) bulunan Benî Amgār Zâviyesi'nin şeyhi Ebû Abdullah Muhammed eş-Şerîf vasıtasıyla Şâzeliyye tarikatına girdi. İlişkili kişi dosyası Muh…
Yeni Cami (Eminönü)
İstanbul · Türkiye · 1664'teki açılışında IV. Mehmed, Vâlide Turhan Sultan, vezirler ve âlimlerin huzurunda ilk cuma vaazını verdiği ve ilk kürsü vâizi olduğu cami. İlişkili kişi dosyası Vânî Mehmed Efendi : Vânî Mehmed Efendi (ö. 1096/1685…
Hoşab (Güzelsu)
Van · Türkiye · Ailesinin asıl memleketi olan kasaba; babası Vanî Bistâm Efendi buralıdır. Doğum tarihi bilinmemektedir. İlişkili kişi dosyası Vânî Mehmed Efendi : Vânî Mehmed Efendi (ö. 1096/1685), Hoşap'tan Van, Tebriz, Karabağ ve Erzurum…
Erzurum
Erzurum · Türkiye · Doğu seyahatlerinden sonra yerleşip camilerde vaaz ettiği, evlendiği ve Köprülüzâde Fâzıl Ahmed Paşa ile tanışarak İstanbul'a çağrılmasının yolu açılan şehir. İlişkili kişi dosyası Vânî Mehmed Efendi : Vânî Mehmed Efendi…