tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
18 sonuç · “Hatîb”
01Kādiriyye-i Nakşibendiyye
Şeyh Ahmed Hatîb Sambasî’nin XIX. yüzyıl Mekke’sinde Kādirî cehrî zikir ile Nakşibendî hafî zikir, râbıta ve murakabe usullerini müşterek bir terbiye düzeninde buluşturduğu; halifeleriyle Nusantara’ya yayılan çoklu nispetli yol.
Hatib Mahmud Çelebi
Hatib Mahmud Çelebi (ö. 1012/1603), tecvid ve kıraat ilimlerinin yanında mûsiki ve edvâr bilgisiyle tanınmış; Süleymaniye Dârülkurrâsı’nda muallimlik ve Ayasofya’da hatiplik yapmış Osmanlı sanatkârıdır.
Hatibzâde Mollâ Mehmed
Hatibzâde Mollâ Mehmed (ö. 945/1538-39), Çivizâde ve Sa‘dî Efendi çevrelerinde yetişen; astronomi okutan, daha sonra resmî ilmiye yolundan ayrılarak kalenderâne bir hayat seçen Kastamonulu âlimdir.
Ayasofya Hatibi Şeyhülkurrâ Şâban Efendi
Ayasofya Hatibi Şeyhülkurrâ Şâban Efendi (1607/08–1686), Evliyâ Mehmed Efendi’den kıraat tahsil eden; Kadırga, Fâtih, Haseki, Üsküdar Valide Sultan, Süleymaniye ve Ayasofya camilerinde imamlık ve hatiplik yapan XVII. yüzyıl Osmanlı kıraat otoritesidir.
Edirneli Hatibzâde Mustafa Efendi
Edirneli Hatibzâde Mustafa Efendi (ö. Rebîülâhir 1140/Kasım-Aralık 1727), 1707’de yeni açılan Mesûdiyye Medresesi’nin ilk müderrisi olan ve Edirne’nin çok sayıdaki medresesinde görev yaparak Halebiyye pâyesine kadar ilerleyen Osmanlı âlimidir.
Hâfız Muhammed Cemâleddin er-Rifâî
Kasımpaşa Camii Kebîri imam-hatibi ve meşhur zâkirbaşı Muhammed Cemâleddin, Yeşil Tulumba Âsitânesi'nde postnişinlik yaparak İstanbul musiki ve Balkan hilâfet ağlarını birleştirdi.
Hüseyin el-Hatîbî
Hüseyin el-Hatîbî, Sefîne-i Evliyâ’nın Mevlevî aile hafızasında Mevlânâ’nın ataları arasında andığı; hakkındaki anlatılar tarihî nesep kaydından çok menâkıbevî bir soy hikâyesi niteliği taşıyan şahsiyettir.
Seyyid Muhammed Şerefeddin Efendi
Seyyid Muhammed Şerefeddin Efendi (ö. 1884), Kādirîhâne postnişini; Ayazma hatibi, Kasımpaşa cuma vâizi, saray mevlidhanı ve Mekke kadısıdır.
Sirozlu Mehmed İlhâmî
Sirozlu Mehmed İlhâmî (ö. 980/1572-73), İstanbul'daki ilim tahsilinden sonra Kahire'de İbrâhim Gülşenî'nin âsitânesinde yetişmiş; Tercüman Camii ve zâviyesinde hizmet etmiştir.
Şeyh Ahmed Hasbullah el-Madûrî
Ahmed Hasbullah el-Madûrî, Ahmed Hatîb Sambasî'nin başlıca halifelerinden; Mekke'de yaşayıp Kādiriyye-Nakşibendiyye irşadının Madura ve Doğu Cava'daki devam halkasına kaynaklık eden mürşiddir.
Şeyh Ahmed Hatîb Sambasî
1217/1802-1803’te Batı Kalimantan’ın Sambas bölgesinde doğan Şeyh Ahmed Hatîb Sambasî, 1820’de Mekke’ye giderek fıkıh, hadis ve tasavvuf tahsil etti; Kādirî ve Nakşibendî usulleri müşterek bir terbiye düzeninde buluşturdu ve halifeleri vasıtasıyla Güneydoğu Asya’nın en etkili tasavvuf ağlarından birini kurdu.
Şeyh Talha el-Çirebonî
Şeyh Talha el-Çirebonî, Ahmed Hatîb Sambasî'nin başlıca halifelerinden; Kādiriyye ve Nakşibendiyye usullerini birleştiren irşadı Batı Cava'da sürdüren ve sonraki yerel silsilelere aktaran mürşiddir.
Hatîb
Câmide müslümanlara dînî nasîhat eden ve hutbe okuyan. Bir kimse gusl abdesti alır, sonra Cumâ'ya gelir, kendisine mukadder (farz) olan namazı kılar, sonra hatîb hutbesini bitirinceye kadar susar, sonra imâmla berâber namaz kılarsa, onunla diğer Cumâ arasındaki günahları ile berâber, üç günlük fazlasının günâhları da afv ve mağfiret olunur. (Hadîs-i şerîf-Meşârık) Hutbe ile namaz arasında hatîb efendinin, dünyâ işlerinden söylemesi tahrîmen mekrûhtur (harâma yakın günahtır). (İbn-i Âbidîn)
Dünbâvend
Demâvend · İran · Devlet kademelerinde hızla yükselen Şiblî, Rey'e bağlı Dünbâvend'de valilik yaptı (Hatîb, XIV, 389). Tasavvufa yönelişi bu görev sırasında Hayr en-Nessâc'ın sohbetine katılmasıyla başlamıştır. Tarihî idarî birimin sınırları bugünkü yerleşimle birebir örtüşmediğinden koordinat verilmemiştir.
Sambas — Şeyh Ahmed Hatîb Sambasî’nin doğum çevresi
Sambas · Endonezya · Doğum ve ilk tahsil çevresi Şeyh Ahmed Hatîb Sambasî 1217/1802-1803 dolaylarında Batı Kalimantan’ın Sambas bölgesinde doğdu ve ilk dinî eğitimini burada aldı. Harita notu Nokta Sambas şehir merkezini gösterir; pîrin doğduğu ev veya ilk ders gördüğü yapının kesin parseli olarak okunmamalıdır.
Mekke — Şeyh Ahmed Hatîb Sambasî’nin ilim ve irşad çevresi
Mekke · Suudi Arabistan · Haremeyn’de tahsil Ahmed Hatîb 1820’de Mekke’ye geldi; fıkıh, hadis ve tasavvuf tahsilinden sonra buraya yerleşti. Câvî halkası Nusantara’dan hac ve tahsil için gelen öğrencilere ders verdi. Kādiriyye-i Nakşibendiyye’nin başlıca halifeleri bu Mekke merkezli ilim ve irşad çevresinde yetişti. Vefatı Kaynakların çoğu 1875’te Mekke’de vefat ettiğini kabul eder. Kesin kabir noktası doğrulanmadığından harita Harem çevresini yaklaşık merkez olarak gösterir.
Mevlevî Silsileleri ve Kübrevî Temaslar
Tek zincir yerine silsile varyantları, irşad çevresi ve post devamı. Klasik erkân, tarihî veri ve gelenek içi sembolik yorum birbirinden ayrılarak hazırlanmıştır.
Kādiriyye'nin Afrika ve Güneydoğu Asya Ağları
Küntiyye, Sokoto, Mürîdiyye ve Sambasî terkibi üzerine kişi, eser, mekân ve silsile bağlantılarını birleştiren ayrıntılı dosya.