ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
663 sonuç · toplam 663 · “Âdâb” · 9/28
01a mîrâs
a mîrâs a. (il[< Ar. “verâset” ve ğe “irs”] Ölen bir di kimsenin arkada bıraktığı mal, zı mülk veya değerli eşya. Mîrâs mı, hukuku, İslâm dininin önemli yi konularından biridir. Bu önem, m Kur’ân-ı Kerîm’den ileri gelğu mektedir. Şöyle ki y…
Halîm
Sözlük de anlamı, “Sabırlı, akıllı, ağırbaşlı.” lolan bu söz, “esmâ'ü’l-hüsnâ” z, (Allah’ın güzel isimleriydin, olup öl “Kudretli olduğu hâlde birdenbire ve öfkelenip cezalandırmayan, zada man içinde gelişmelere göre ceza vermeyi uygun bula…
Mâtüridî mezhebi
Mâtüridî mezhebi a. bk Mâtüridiyye Mâ'ûn suresi a. (^j^ (> U [ Ar. “Sûretü’l- Mâ'ûn” ] Kur’ân-ı Kerîm’in. yüz ye dinci, iniş sırasma göre on ye dinci suresi olup “Tekâsür su resi” (102)nden sonra v “Kâfirûn suresi” (109)nden ön ce Mekke dön…
ıddeyn
Vücutta bir arada bulunmakla birlikte zaman ve mekânda bir arada bulunmayan nesne veya durumlar için kullanılan terim. Ateş ile su birbirine zıt olmakla birlikte vücutta bir arada bulunurken dışarıda aynı yerde bir arada bulunması mümkün de…
harfûş
(j. ^^ [Ar. ] Memlûk devleti döneminde büyük şehir lerin etrafmda yerleşik aşağı ta bakadan olan halk. 1 Hâricîler öz. a. Hz. Ali döneminde “SıfBn Savaşı” (Temmuz 657) nda Ali b. Ebu Tâlib’in Komutanı ) Eşter Muaviye ordusuna son darbeyi vu…
câmi-i selâtîn
Sultan camileri. câmi (III) cl [< Ar.cem'] Hadis biliminde, bünyesinde pek çok farklı konuyu içeren hadis kitapları. Bu konular, hadis biliminde sekiz olarak tespit edilmiş ve benimsenmiştir: İman ve aka’id. 2. İbadet ve mu’âmelât. 3. Ahlâk…
hukûk-ı ibâd
veya hukûku’libâd). § tam. hukûk-ı ibâd a. bk. hukûku’l-ibâd
ashâb-ı Eyke
Şuayb peygamberin gönderildiği, Kızıl Deniz sahilleri ile Medyen arasında yaşayan Eyke halkı. İtaatsiz, zalim ve haksız işler peşinde olan bu halk, Şuayb’ın Allah’a ve adalete davetine karşı çıktı. Bunun üzerine Allah onlann üzerine yedi gü…
şak
Bir kitapta yanl veya fazladan yazılmış bir ib renin ya da bir bölümün çık rılması anlamında, daha ço Mağripli bilim adamları tarafın dan kullanılan terim
eyyâm-ı bîd
Hicrî takvimde kamerî a aylann 13., 14. ve 15. günleri zı için kullanılan bu söz, Hz. u Peygamber’in Ramazan Oruacu farz kılmmadan önce oruç m! r günlerini ifade eden terim n olarak kullanılmıştır. Rama ” zan Orucundan sonra da bu a orucun…
i, eyyâm-ı mînâ
bi “Mina günleri” anlamındaki bu söz, Hicrî takvimde zilhiccenin 10, 11. ve 12. günleri için kullanılan bir terim. Bu günlerde hacılar Mina’da bulunur ve şeytan taşlarlar
kabir ziyareti
Müslümanl ölmüş yakınlarının kabirle ziyaret etmesi. Hz. Peygam “Kabirleri ziyaret ediniz. Çü kabir ziyareti size ahreti hat tır.” yerek kabir ziyaretinin önem vurgulamıştır. Kabir ziya haftada bir gün, Cuma veya martesi günleri; özellikle…
Seb‘a-i muallaka
İslâm öncesi Arap şiirinin en seçkin örnekleri kabul edilen yedi uzun kaside. Muallakāt-ı seb‘a adıyla da bilinir. Şiirlerin Kâbe duvarına asıldığı yolundaki meşhur anlatının tarihîliği tartışmalıdır. Külliyat çöl hayatı, kabile, yolculuk,…
cem'ü’l-Kur’ân
(jîjül Kur’ân-ı Kerîm’in toplanması ve Mushaf hâline getirilmesi. Hz. Peygamber zamanmda aralıklarla nazil olan ayetler toplu olarak bir araya getirilemiyordu. Her gelen ayet derilere, kâğıtlara, kaburga kemiklerine, hurma dallarına, ince v…
ma Hızır
G^k) [ ) onun oturduğu yeri yeşerttiği, ir cennet ırmağmdan su içtiğine ec inanıldığı için bastığı her yerin met yemyeşil olduğu inancı da yayen gındır. Mitilojik kimliği yanmda hâlen yaşamakta ve ahirete kadar yaşayacağı inancı, Hızır adı…
tahzîb
Kur'â Kerîm’in günlük ve düze okunması sırasında surele uzunluklarına göre tasnif ed mesi işi. Bu bölümlemede y alan sureler şunlardır: Biri bölüm, “Bakara, Âl-i İmrâ Nisâ” surelerinden, ikinci b lüm “Mâ'ide, En'âm, A'r Enfâl, Tevbe” surele…
ashâb-ı a'râf
Cennet halkı ile cehennem halkı arasmda bir sur vardır; bu surun cennet tarafı “nur”, cehennem tarafı “ateş”tir. Bu iki yerin arası “a'râf’tır. Bu yerde bulunanlara “ashâb-ı a'râf” denilmiştir. Bunların sevapları ile günahları eşit olduğu i…
muhric
“Bir şey ortaya çıkaran, oluşturan vey yaratan.” anlamında Allah’ın s fatı olarak Kur’ân-ı Kerîm’de ü ayette geçmektedir [“Bakar suresi”; “En'âm suresi; “Tevbe suresi” (9 / 64 Bunlara göre yüce Allah, bir var lıktan başka bir varlık yaratan…
levh-i mahfûz
Kâi natta var olacak ve meydana ge lecek olayları, değişimleri veya yok oluşları düzenleyen İlâh takdirin kayıtlı bulunduğu kitap veya yazı, bütün evrendeki bil giyi kucaklayan ve saklayan ne fis. Bu terim, Kur’ân-ı Kerîm’de “Bel hüve Kur’â…
Gazab
Hiddet, öfke, kızgınlık. (Bkz. Gadab)
Kazeruniyye
Ebû İshâk İbrahim b. Şehriyâr el-Kazerûnî (ö. 426/1034) tarafından kurulmuş bir tasavvuf okulu. Kurucusunun adına izafeten İshâkiyye de denir. Bu okulun esaslarından biri de, gayr-i müslim kişileri İslâmlaştırmak idi. Osmanlı Devletinin kur…
Gazâ
İnsanların İslâmiyet'i işitmeleri, müslüman olmakla şereflenmeleri yâhut müslümanların dînine, vatanına ve nâmusuna tecâvüz eden düşmanı kovmaları için yapılan muhârebe. Kim evinde oturduğu hâlde Allah yolunda mal infak ederse, ( harcarsa )…
Rûh-Ul-Kuds
1. Cebrâil aleyhisselâm. Allahü teâlâ Kur'ân-ı kerîmde meâlen buyurdu ki: Meryem oğlu Îsâ'ya da beyyineler (çok açık deliller ve mûcizeler) verdik ve onu Rûh-ül-kuds ile takviye ettik, kuvvetlendirdik. (Bekara sûresi: 87, 253 ) De ki; onu (…
Rahmet Melekleri
Yeryüzünde dolaşan ve mü'minlerin ölümü ânında hâzır olan melekler. Bunlara Rûhâniyân da denir. Resim, kö pek ve cünüp kimse bulunan eve rahmet melekleri girmez. (Hadîs-i şerîf-Zevâcir) Sizden öncekiler arasında doksan dokuz kişiyi öldürmüş…