ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
77 sonuç · toplam 77 · “İnsan-ı kâmil” · 3/4
01dânâ
Sözlük anlamı, “Bilen, bilici” olan bu terim, tasavvuf dünyasında “insân-ı kâmil” (bk. bu madde) için kullanılmıştır.
imetullah
WJI US) [Ar.] Hz. İsa’nın “Allah’tan bir kelime.” olduğunu ifade eden bir terim. bk. kelime “insân-ı kâmil” (bk. bu madde)
devir, -vri
Ölen bir kimsenin hayatta iken yerine getiremediği ibadetlerinin karşılığı olarak borçlarmın edası niyetiyle fakir - lere para dağıtılması ve bu amaçla yapılan toplu dua. 2. Bazı tarikat dervişlerinin dönerek k ettikleri zikir ve sema. 3. t…
hazret-i hâmis
Tasavvuf düny sında, “insân-ı kâmil”in yar tıldığı âlem için kullanıla tasavvuf! terim
Hilâfet-i insâniyye
İnsanın yeryüzünde sorumluluk, emanet ve imar görevi üstlenmesi. Tasavvufî yorumda insan-ı kâmilin ilâhî isimlere ayna oluşuyla ilişkilendirilir.
avâlim-i külliyye
Külli âlemler (akl-ı Io evvel, akl-i küll, nefs-i külliyye, insân-ı kâmil). ı
Ayna-Ayine
insan-ı kamilin kalbine, ayna denir.
Devir
Arapça dönmek demektir. Maddi olarak görülen şu âleme düşen bir mevcut, önce cemad (cansız), sonra bitki, sonra hayvan, sonra insan şekillerinde tecelli eder, ve sonunda da “insan-ı kâmil” şekline dönüşür, Hakk’a vasıl olur. insan-ı Kâmil’e…
Hissa
Arapça. Olgunluk ve noksanlık arasındaki farklılık, insanda, ilâhî sıfatların ve fiillerin husul bulmasına kemâl derler. Bu husulün azalması ve hatalara düşülmesi de, noksanlıktır. Şeref, yaratılan ile, onu icâd eden arasındaki vasıtaların…
Harf
Arapça, dönmek, meyletmek anlamına gelen bir kelime. Tasavvufî anlamda, Hakk’ın, kulunu, bazıibarelere muhatap kılmasıdır. Cifr ilmiyle uğraşanlara göre; harfler, nuranî ve zulmanî olarak ikiye ayrılır. Nuranî harflere Hakk’ın harfleri, zul…
Kâf Dağı
Kâf, Kur’ân-ı Kerim’de ellinci surenin adıdır. Kur’ân-ı Kerim’in mukattââtındandır. Allah’ın isimlerinden birinin “Kâf” olduğu söylenir. Kudret sahibi anlamına geldiğini söyleyenler olduğu gibi, dünyayı çepeçevre kuşatan dağın adıdır diyenl…
Katra
Arapça, damla anlamına bir kelime. İlâhî tecellîler, kalp, insân-ı kâmil, nokta.Ey Niyazi, katramız deryaya saldık biz bugün, Katra nice anlasın, umman anlar bizi.Niyâzî-i Mısrî
Kevn-İ Cami
Arapça, toplayan âlem demektir. İnsan-ı Kâmil.
Kur’ân
Allah (c) tarafından, Peygamber Efendimize (s) gönderilen son ilâhî kitap. Bütün sıfatların kendinde kaybolduğu ilâhî zat, cem ve icmal makamı, Hz. Peygamber (s), insan-ı kâmil.
Lisan
Türkçe’de de aynı anlamda kullanılan Arapça bir kelime. Hakikat bilgisini beyan etmek (açıklamak) manasınadır. İlim dili, ilmi bize vasıtalı olarak verirken, hakikatin lisanı, vasıtasız olarak verir. Hak lisanı, halka göre bir yol değildir.…
Mir’âtü’l-Hazreteyn
Arapça, iki hazretin aynası demektir. İnsan-ı Kâmil, bütün isimlerle beraber zât’ın mazharıdır.
Mutrib
Arapça, şarkıcı, neşelendiren, coşturan anlammadır. Rumuzu açan, hakikati açıklayan, ariflerin gönüllerini mamur hale getiren ve bu suretle teşvikte bulunan ve feyz ulaştıran kişiye mutrib denmiştir. İnsan-ı Kâmil.Eshab-ı lyş u işreti selbe…
Onsekiz Bin âlem
Çeşitli boyutlarıyla birlikte, bütün bir kainata onsekizbin âlem denmiştir. Âlemin onsekizbin sayısına ulaştırılması şu şekilde açıklanır : “Bu, dokuz felekle beraber kürre-i hava, kürre-i mâ, küre-i türâb, küre-i nâr, yani anasır-ı erbaa,…
Cîl
Bağdat civarı · Irak · 767'de (1365-66) doğduğu, Bağdat yakınlarındaki kasaba; nisbesi buradan gelir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Abdülkerîm el-Cîlî : Abdülkerîm el-Cîlî (1365/66-1428), Yemen’de Şerefüddin el-Cebertî’nin terbiy…
Bağdat
Bağdat · Irak · İlmî yönden verimli bir ömürden sonra vefat ettiği şehir; Kādiriyye'nin merkezi ve Abdülkādir-i Geylânî'nin şehridir. İlişkili kişi dosyası Abdülkerîm el-Cîlî : Abdülkerîm el-Cîlî (1365/66-1428), Yemen’de Şerefüddin el-Ceber…
Zebîd
Zabid · Yemen · Şerefüddin el-Cebertî'nin yanında kaldığı ve 799'da (1396-97) arkadaşlarıyla onun mescidinde toplandığı şehir; hayatı hakkındaki en somut kayıt buraya aittir. İlişkili kişi dosyası Abdülkerîm el-Cîlî : Abdülkerîm el-Cîlî (13…
Hindistan (Doğu Hindistan)
Bengal · Hindistan · Eserlerinin en çok dikkat çektiği ve dinî inanç ile fikirlerin teşekkülünde büyük tesir icra ettiği bölge. Konum bölge merkezine göre yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Abdülkerîm el-Cîlî : Abdülkerîm el-Cîlî (1365/66-1…
Dımaşk
Dımaşk · Suriye · Eserlerinin büyük bölümünü şerhine ayırdığı Muhyiddin İbnü'l-Arabî'nin medfun bulunduğu şehir. İlişkili kişi dosyası Abdülkerîm el-Cîlî : Abdülkerîm el-Cîlî (1365/66-1428), Yemen’de Şerefüddin el-Cebertî’nin terbiyesinde y…
Osmanlı Siyaset Dilinde Velâyet, Kutbiyet ve Sultanlık
Kavramın dolaşımı aidiyet değildir Velâyet, kutub, insan-ı kâmil ve halife gibi tasavvufî kavramların siyasî metinlerde kullanılması, her müellif veya padişahın belirli bir tarikata intisap ettiğini göstermez. Kavram aktarımı ile kurumsal s…