ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
53 sonuç · toplam 53 · “Mâtem” · 2/3
01âdem (aleyhisselâm)
Kur'ân-ı kerîmde ismi geçen peygamberlerden. Yeryüzünde yaratılan ilk insan ve ilk peygamber, bütün insanların babası. Allahü teâlâ Kur'ân-ı kerîmde meâlen buyurdu ki: Muhakkak ki, Îsâ'nın hâli de (yâni babasız dünyâya gelişi de) Allah indi…
Ledünnî İlmi
Allahü teâlânın vergisi, ihsânı olan mânevî ilim. (Bkz. İlm) Allahü teâlâ âyet-i kerîmede meâlen buyurdu ki: Orada kendi indimizden bir rahmet (vahy ve nübüvvet veya uzun ömür) verdiğimiz ve ona ledünnî ilmi öğrettiğimiz kullarımızdan birin…
Tecribî İlimler
Tecribe ve müşâhede (gözlem) ile elde edilen bilgiler, ulûm-i akliyye (aklî ilimler). Bâzılarının İslâmiyet'ten ayrı ve uzak gördükleri tecribî ilimler, fenler, vesîkalar ve senetler hep İslâm dîninin birer şûbesi, dallarıdır. Yâni dînimiz…
Zâhirî İlimler
Okuyarak, çalışarak ve araştırarak elde edilen, öğrenilen ilimler. Kelâm, tefsîr, fıkıh gibi din bilgileriyle; mantık, matematik, fizik, kimyâ, biyoloji, geometri gibi fen bilgileri. Zâhirî ilimlerde mütehassıs, tasavvuf derecelerinde çok y…
Şit (şîs) Aleyhisselâm
Âdem aleyhisselâmdan sonra gönderilen peygamber. Âdem aleyhisselâmın oğludur. Babası vefât edince peygamber oldu. Kendisine elli suhuf kitâb verildi. Şit ismi İbrânice olup Arapça'da Allah'ın hibesi (hediyesi) mânâsındadır. Şit yerine Şîs d…
İhvân-Üs-Safâ
On birinci asrın ikinci yarısında Basra'da ortaya çıkan; "İslâmiyete birçok vehimler karışmış, onu bu vehimlerden temizlemek ancak felsefe ile mümkündür. İslâm dînini felsefe vâsıtasıyla saf hâle getirmelidir" diyen sapık ve gizli bir cemiy…
Çâh-I Zanah
Farsça, çene çukuru anlamında bir tamlama. Temaşa hâlinde görülen sınırlardaki müşkiller.
Onsekiz Bin âlem
Çeşitli boyutlarıyla birlikte, bütün bir kainata onsekizbin âlem denmiştir. Âlemin onsekizbin sayısına ulaştırılması şu şekilde açıklanır : “Bu, dokuz felekle beraber kürre-i hava, kürre-i mâ, küre-i türâb, küre-i nâr, yani anasır-ı erbaa,…
Ma'kûl İlimler
His organları ile duyularak, akıl ile incelenerek, tecrübe (deney, gözlem) ile ve hesâb edilerek elde edilen ilimler, fen bilgileri. Ma'kûl ilimler, matematik, mantık, fizik ve kimyâ gibi tecrübî ilimlerdir. İslâmiyet bunları men etmez, emr…
Selânik Mevlevîhânesi
Selânik · Yunanistan · Ahmed Dede'nin baba mesleğini bırakıp intisap ettiği ilk kapı. Şeyhi Mehmed Efendi'nin yanında hem öğrenim gördü hem şeyhinin yazdıklarını temize çekerek Mevlevî tarikatının âdâbını öğrendi. İlişkili kişi dosyası Müne…
Ahmed Paşa Medresesi
İstanbul · Türkiye · 994 Receb’inde Kilisli Ali Çelebi’den boşalan müderrisliğine tayin edildiği medrese; bilinen ilk müderrislik görevidir. İlişkili kişi dosyası Kavalalızâde Abdülvehhâb Efendi : Kavalalızâde Abdülvehhâb Efendi (ö. 1010/16…
Mekåbirü's-sâlihîn
Halep · Suriye · 13 Cemâziyelevvel 971'de (29 Aralık 1563) Halep'te vefat eden İbnü'l-Hanbelî, Şeyh Muhammed el-Hâtûnî'nin kabri yakınında bulunan Mekåbirü's-sâlihîn'e defnedilmiştir. İlişkili kişi dosyası Radıyyüddin İbnü’l-Hanbelî el-Hale…
Dımaşk
Dımaşk · Suriye · Muhtemelen on beş ile yirmi yaşları arasında yüksek öğrenim için önce buraya gitti. 954'te (1547) yeniden döndüğü, ardından Kahire'ye geçtiği ve iki şehirde on yıl kadar kaldığı kaydedilir. İlişkili kişi dosyası Garseddin…
Sultan Bayezid Medresesi
Edirne · Türkiye · 1003 Şâbanında Salıncak Rıdvân Efendi’nin yerine müderris olarak geldiği medrese. İlişkili kişi dosyası Kavalalızâde Abdülvehhâb Efendi : Kavalalızâde Abdülvehhâb Efendi (ö. 1010/1601), medrese ve Haremeyn kadılıklarının…
Galata Mevlevîhânesi
İstanbul · Türkiye · İstanbul'a gelince önce burada, şeyh Arzî Dede Efendi'nin hizmetinde kaldı. Sonraki yıllarda Galata Mevlevîhânesi çevresi, Mısır yolculuğuna birlikte çıktığı Mevlevî dedelerle ortak muhiti oldu. İlişkili kişi dosyası Mü…
Mekke-i Mükerreme
Mekke · Suudi Arabistan · 1010 Safer’inde kadılığına tayin edildiği şehir; aynı yılın Şâban ayında vefat haberi buradan İstanbul’a ulaştı. İlişkili kişi dosyası Kavalalızâde Abdülvehhâb Efendi : Kavalalızâde Abdülvehhâb Efendi (ö. 1010/1601…
Kasımpaşa Mevlevîhânesi
İstanbul · Türkiye · Şeyh Halil Dede'ye burada intisap etti; ondan Mesnevî, tefsir, hadis, usul ve meânî okudu. İlişkili kişi dosyası Müneccimbaşı Ahmed Dede (Âşık) : Müneccimbaşı Ahmed Dede (yaklaşık 1630-1702), Selânik'te yetişen; Mevlevî…
Mekke Mevlevîhânesi
Mekke · Suudi Arabistan · 1102'de (1691) hac için Mısır'dan ayrılıp Mekke'ye geldiğinde buranın şeyhliğini yaptı; 1112'de (1700) Medine'den Mekke'ye dönünce tekrar aynı tekkeye şeyh oldu. İlişkili kişi dosyası Müneccimbaşı Ahmed Dede (Âşık)…
Halep Ulucamii
Halep · Suriye · 1517'de Memlük Devleti'nin yıkılışının ardından serbest bırakıldıktan sonra, 926-928/1519-1521 arasında yaklaşık iki yıl ders verdiği iki camiden biri. İlişkili kişi dosyası Garseddin Ahmed Şihâbeddin : Garseddin Ahmed Şihâ…
Mescid-i Nebevî
Medine · Suudi Arabistan · 1105 (1694) yılından itibaren altı yıl Medine'de tefsir ve Hanefî fıkhı okuttu; Mescid-i Nebevî'de verdiği tefsir derslerinin notları Lisânü'l-gayb ve'l-ilhâm adlı eserini meydana getirdi. İlişkili kişi dosyası Mü…
Emeviyye Camii
Dımaşk · Suriye · 926-928/1519-1521 arasında Halep Ulucamii ile birlikte yaklaşık iki yıl ders verdiği cami. Bu dersleri, matematik ve astronomi birikimini geniş bir öğrenci çevresine ulaştırmıştır. İlişkili kişi dosyası Garseddin Ahmed Şih…
Cennetü'l-muallâ Kabristanı
Mekke · Suudi Arabistan · 29 Ramazan 1113'te (27 Şubat 1702) Mekke'de vefat eden Ahmed Dede buraya defnedildi. İlişkili kişi dosyası Müneccimbaşı Ahmed Dede (Âşık) : Müneccimbaşı Ahmed Dede (yaklaşık 1630-1702), Selânik'te yetişen; Mevlevî…
Câbîzâde Halil Fâiz Efendi
Câbîzâde Halil Fâiz Efendi (1085/1674-75–1134/1722), İstanbul’da yetişen; tefsir, fıkıh usulü, hesap, cebir ve astronomi alanlarında eser veren, Türkçe ve Farsça şiirleriyle de tanınan Osmanlı âlimidir.
SÛFİLERİN GİYİM-KUŞAMDAKİ EDEBLERİ
Avârifü’l-Maârif · 44. bölüm · Yemek, açlığı gidermek için nefsin bir ihtiyacı olduğu gibi, giyecek de vücudun sıcak ve soğuktan korunması için zarûri ihtiyaçlarındandır. Nefis, kendisine yetecek yiyeceğe kanaat