tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
1305 sonuç · toplam 1305 · “Düş” · 17/55
01hukûk
İnsanların veya toplumların birbirleriyle olan ilişkilerini düzenleyen ve kamu gücü ile desteklenmiş zorlayıcı niteliklere sahip yaptırımlar bütünü için kullanılan terim. Bu yapısı üe hukuk, bireyin hak ve sorumluluklarını belirlerken özgür…
letân
kıbleteyn kıbleteyn ç.a. (j^M (Ar- kıbl sözünün tesniye (ikilik) biçimi (iki kıble) Kâbe ile Küdüs’tek Beytü’l-Mukaddes için kullan lan terim.
bikr
bikr a. (ji) [Ar.] (ç. b. ebkâr) fik. Cinsî münasebette bulunmamış kız veya kadın için kullanılan fıkıh terimi. Arapça “Erken gelmek, acele yapmak.” anlamında olan bu söz, “Her şeyin ilk ve orijin biçimi, cinsî açıdan el değmemiş veya evlen…
sahâbî kavli
sahâbî kavli a. Hz. Peygamber öldükten sonra, Müslümanların karşılaştıkları sorunlar üzerinde fetva verme ve aralarmda çıkan anlaşmazlıkları giderme işinde baş vurdukları delilleri ve fıkhî konulardaki görüş ve düşüncelerini ifade eden teri…
meziy
k>) [Ar.] fık. Görme, dokunma veya düşünme etkisiyle Mi erkeklerin tenasül uzvundan gelen ince beyaz sıvı. Bu sıvınm gelmesi kişiyi cünup etmemekle birlikte abdesti bozar. Namaza veya abdestin gerekli olduğu ibadete başlamak için gusül gere…
harfûş
(j. ^^ [Ar. ] Memlûk devleti döneminde büyük şehir lerin etrafmda yerleşik aşağı ta bakadan olan halk. 1 Hâricîler öz. a. Hz. Ali döneminde “SıfBn Savaşı” (Temmuz 657) nda Ali b. Ebu Tâlib’in Komutanı ) Eşter Muaviye ordusuna son darbeyi vu…
bahis, -hsi
bahis, -hsi a. [Ar.] Bir konunun açıklığa kavuşturulması için araştırma yapmak, yorumlarda bulunmak, öneriler getirmek, farklı görüş ve düşünceleri tartışmaya açmak anlamında kelâm terimi.
Mîkâ'îl
Allah’ın u’lverdiği rızık ile ilgilenen ve ol Kur’ân-ı Kerîm’de mealen “Kim sı) Allah’a, meleklerine, rasullerine, bi Cebrâil ve Mikâil’e düşman olurek sa bilmelidir ki Allah kâfirlerin abi düşmanıdır.” (“Bakara suresi” çin biçiminde adı ge…
şikâk
“Hak yolunda sapmak, tefrikaya düşmek, dü manlık etmek.” anlamlarınd Kur’ân-ı Kerîm’de on dö ayette geçen bir terim
Mâde zarb
Hadis yazımında yanlışlıkla fazla yazılmış harf, kelime veya ibarenin üzerine çizgi çekerek yahut özel işaret koyarak metinden düşürüldüğünü gösterme usulü. Bu tashih yöntemi, yazma nüshada yanlış kısmı okunamaz hâle getirmeden korur ve met…
ımını istiğrak
Bir Allah sûfînin İlâhî coşku altında bedee, rab nî ve maddî âlem ile ilgili hiçbir yette, duygu, algı ve düşünceye itibar ayette etmemesi, dış dünya ile ilintisini ayette tamamen kesmesi anlamında yedi bir tasavvuf terimi. u te
“En nifâs kanı
Doğumdan ve neş organları belirmiş ceninin düşürülmesinden sonra görülen kan. Bu kan, normal şartlarda b. kırk gün sürmektedir; bu süreyi ağı aşan durumda kan gelmesi mda “nifâs kam” olarak Hz. nitelenmemektedir. biri
hurâfe
Sö anlamı, “Akla ve gerçeğe ay düşen aldatıcı söz. ” olan bu rim, mantıkî temelden yok düşünceleri ve uygulamalan nî değerler çerçevesinde gö rip onlarm benimsenmesini vunan batıl inanç ve uygula lar için kullanılmıştır. Bu söz Kur’ân’da ne…
zabt
b mmdan kusuru bulunma hadis ravîleri. zabt a. [Ar.] Hadis bilimin ravînin hocasından öğren hadisi, değiştirmeden veya reddüde düşmeden başkas rivayet edinceye ve kitab kaydedinceye kadar ezberin saklaması. § tam. zabt-ı gayr-ı tâm a. ji U.…
adı zikr-i cemîl
Övme, iyilikle yad etme. 2. Okullarda çocuklara verilen ebimükâfat. trove zikr-i dâ'im a. (^b jij) tas. Dilden düşürülmeyen zikir, salikin sürekli diline doladığı lâm zikir anlamında tasavvuf teeya rimi. te Okullarda çocuklara verilen ebimü…
Kahhâr
Sözlük anlamı, “Yenilmeyen, yegâne kudret ve tasarruf sahibi” olan bu söz, “Zor kullanmak ve mecrasından çıkarmak suretiyle bir şeye boyun eğdirmek.” anlamında “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah'ın güzel isimleri)dan olup Kur’ân-ı Kerîm’de altı yerde…
Nüfûs-ı nâtıka
Akıl ve düşünme yetisine sahip nefisler. Klasik felsefede insan ruhlarını; bazı kozmoloji metinlerinde ayrık akıllarla ilişkili ruhânî varlıkları anlatabilir.
in nübüvvet mührü
Muhamve med’in iki kürek kemiği arasmda bulunan ve peygamberlik nişanı olarak gösterilen ben için öl. kullanılan terim. leyı nücebâ ç. a. [Ar. necîb’in ç. b.] tas. Tasavvuf ehli arasmda, insanların ağır yüklerini taşıisi mada sıkmtıya düştü…
mümteni
“Varl asla düşünülemeyen veya yok ğu zatının tabiî durumu ola anlamında kelâm terimi. Söz g lişi, Allah’ın yokluğunun a düşünülemeyeceği gibi
ibnüssebîl
İslâm’ın beş şartında biri olan “zekât” {bk. bu madd m verildiği yerlerden biri olara Kur’ân-ı Kerîm’in “Tevbe sur si, 9 / 60”nde ifade edilen v yolculuk sırasında muhtaç d ruma düşenleri anlatan bir t rim. Pek çok fakih, bu durum düşenleri…
Mir’âtü’l-vücûd
Varlık aynası. Tasavvufî düşüncede ilâhî isim ve sıfatların varlık sûretlerinde görünmesini anlatan mecazdır.
Lâedriyye
Allah ve kâinatın yaratılışı hakkındaki mutlak gerçeğin insan aklıyla kavranamayacağını veya bilinemeyeceğini savunan felsefî yaklaşım. İslâm düşüncesi literatüründe kesin bilginin imkânını reddeden yahut temel metafizik sorular karşısında…
zelletü’l-Kur'ân
ze İslâmî ibadetler arasmda, ze özellikle de namazda okunan ayetlerde dil sürçmesi, unutma, metinde atlama yapma veya okuma hatasına düşme gibi kusurlar ya da yanhşhklar yapma. Zelzele suresi a. bk. Zilzâl suresi
kadercilik
İslâmî düşünce tarih içinde insanın düşünme gücünü ve irade özgürlüğünü hiçe sayan ve bütün hadiseleri kadere bağ layan determinist akım. bk cebriyye